Jandarma Sağlık Şartları: Sağlık Raporundan Elenme ve İtiraz Süreci

Yazar: Av. Ekin Ulus
Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Jandarma sağlık şartları, uzman erbaş, subay, astsubay ve öğrenci adaylarının sağlık yönünden uygunluğunu belirleyen, başvurulan statüye göre farklılaşan koşullardır. Bu koşullar, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve ilgili alım kılavuzu çerçevesinde değerlendirilir.

Jandarma sağlık nedeniyle elenme, muayene ve tetkikler sonucunda adayın ilgili sağlık şartlarını karşılamadığının değerlendirilmesidir. Ancak rapordaki tanının doğruluğu, ölçüm sonuçları ve adayın statüsüne uygun yönetmelik hükmünün uygulanıp uygulanmadığı ayrıca incelenmelidir. Olumsuz sağlık raporu verilen adaylar, süresi içinde rapora itiraz edebilir; adaylığı sonlandıran idari işleme karşı iptal davası açabilir.

Bu rehberde Jandarma sağlık yönetmeliği, sağlık ve heyet raporunda nelere bakıldığı, Jandarma olmaya engel olabilecek hastalıklar, rapora itiraz süresi, hakem hastane ve iptal davası süreci aday grupları arasındaki farklılıklar gözetilerek açıklanmaktadır.

Jandarma Sağlık Yönetmeliği ve Adaylarda Aranan Sağlık Şartları

Jandarma sağlık şartları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında belirlenir. Başvurulan alımın güncel kılavuzu ise adaydan istenen raporu, sevk işlemlerini ve alıma özgü koşulları açıklar. Sağlık değerlendirmesinde ilk olarak kişinin uzman erbaş, dış kaynak subay/astsubay veya öğrenci adayı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu grupların sağlık koşulları bütünüyle aynı değildir.

Hastalığın yönetmelikteki madde, fıkra ve dilimi; ilgili aday grubuna uygulanan değerlendirme sütunu ve özel açıklamalar birlikte incelenir. Bir hastalığın A diliminde bulunması ya da günlük yaşamı belirgin biçimde etkilememesi, her Jandarma adayının sağlık şartlarını karşıladığı anlamına gelmez.

Jandarma Uzman Erbaş Adaylarının Sağlık Şartları

Jandarma uzman erbaş adaylarının alım muayenelerinde Yönetmeliğin 23. maddesi ve EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi esas alınır. Tespit edilen hastalık, çizelgenin uzman erbaş adaylarına ayrılan sütunundan değerlendirilir. Boy ve kilo uygunluğunun yanında görme, renk görme, ruh sağlığı ve diğer branşlara ilişkin koşullar da sağlanmalıdır.

Sağlık yönünden uygunluk, yetkili hastanenin düzenlediği “Uzman Erbaş Olur” kararlı sağlık kurulu raporuyla belgelenir. Daha önce askerlik hizmetini yapmış olmak, uzman erbaş adaylığına ilişkin sağlık şartlarının kendiliğinden sağlandığı anlamına gelmez.

Jandarma Astsubay ve Subay Adaylarının Sağlık Şartları

Dış kaynaktan Jandarma astsubay veya subay alımına başvuranlar, subay ve astsubay adaylarına ilişkin hükümler kapsamında değerlendirilir. EK-D çizelgesinde başvurulan alıma uygun sütunun kullanılması gerekir.

ASEM veya SUEM kapsamında başvuran adayın sevk belgesinde, hangi statü için muayene edildiğinin doğru belirtilmesi önemlidir. Sağlık raporunun sonuç kısmı da başvurulan muvazzaf veya sözleşmeli subay/astsubay statüsüne uygun olmalıdır. Eğitim merkezinde eğitim alınacak olması, dış kaynak personel adayının fakülte veya meslek yüksekokuluna alınan öğrenci adayıyla aynı sağlık hükümlerine tabi olduğu anlamına gelmez.

Jandarma Öğrenci Adaylarının Sağlık Şartları

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesindeki fakülte veya meslek yüksekokullarına alınacak öğrenci adaylarında, öğrenci adaylığına özgü sağlık koşulları aranır. Yönetmeliğin 35. maddesi tam sağlamlık koşulunu düzenler; ancak yönetmeliğin sağlam kabul ettiği durumlar ve özel istisnalar da değerlendirmeye katılmalıdır.

Boy ve ağırlık sınırları, ilgili öğrenci alımının başvuru kılavuzundan kontrol edilmelidir. Bir rahatsızlığın görevdeki personele veya başka bir aday grubuna engel olmaması, öğrenci adaylığı için de uygun olduğu sonucunu doğurmaz. Sağlık raporunda doğru aday statüsünün esas alınması, değerlendirmeyi belirleyen temel unsurlardan biridir.

Jandarma Ön Sağlık Muayenesinde Nelere Bakılır?

Jandarma ön sağlık muayenesi olarak aranan aşama, ilgili alımda adayın boy-kilo değerlerinin ve ilan edilen bedensel koşullara uygunluğunun kontrol edildiği fiziki değerlendirmeyi ifade edebilir. Kontrolün kapsamı, başvurulan uzman erbaş, subay, astsubay veya öğrenci alımına göre değişir. Bu nedenle aday, kendi alımının güncel kılavuzunda belirtilen ölçütleri esas almalıdır.

Örneğin ASEM ve SUEM temininde fiziki kontrol kapsamında; boy-kilo uygunluğu, renk körlüğü, jilet izleri, belirtilen vücut bölgelerindeki dövmeler ve uzuv eksikliği veya fazlalığı gibi hususlar değerlendirilebilir. Bunlar her Jandarma alımına aynı biçimde uygulanacak tek bir kontrol listesi olarak görülmemelidir.

Ön sağlık veya fiziki kontrolden geçmek, hastaneden kesin olarak olumlu sağlık raporu alınacağı anlamına gelmez. İlk kontrol, seçim aşamalarına devam bakımından değerlendirme yapılmasını sağlar; yetkili hastanedeki sağlık kurulu muayenesi ise daha kapsamlı inceleme ve tetkikleri içerir.

Fiziki kontrol sonucunda elenen adayın, hangi ölçüm veya bulgu nedeniyle uygun bulunmadığını öğrenmesi önemlidir. ASEM ve SUEM temin düzenlemelerinde olumsuz kararın gerekçesinin belirtilmesi öngörülür. Hatalı verilen elenme kararına karşı iptal davası açılabilir.

Jandarma Sağlık ve Heyet Raporunda Nelere Bakılır?

Jandarma sağlık ve heyet raporunda adayın görme, işitme, ruh sağlığı, kas-iskelet sistemi, kalp, solunum ve diğer organ sistemleri değerlendirilir. Muayene bulguları, tıbbi geçmiş ve gerekli tetkikler birlikte incelenerek başvurulan statüye uygun sağlık kurulu kararı oluşturulur. Bu değerlendirme, ilgili raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır.

Başlıca değerlendirme alanları şunlardır:

Muayene alanı	İncelenen başlıca hususlar
Göz hastalıkları	Görme keskinliği, kırma kusurları, renk görme ve göz hastalıkları
Kulak burun boğaz	İşitme düzeyi, kulak hastalıkları ve ilgili yapısal bozukluklar
Psikiyatri	Güncel ruhsal durum, geçmiş tanılar, tedaviler ve hastalığın seyri
Ortopedi ve travmatoloji	Omurga, eklemler, uzuvlar, hareket kısıtlılıkları ve ameliyat sonrası bulgular
Kardiyoloji	Kalbin yapısı, ritmi, kapakları ve işlevleri
İç hastalıkları	Tiroid, kan şekeri, kan hastalıkları ve sistemik rahatsızlıklar
Göğüs hastalıkları	Astım, akciğer hastalıkları ve solunum fonksiyonları
Nöroloji	Sinir sistemi hastalıkları, kas gücü, duyu ve koordinasyon
Dermatoloji	Kronik cilt hastalıkları, lezyonlar ve ilgili deri bulguları
Üroloji	Böbrek ve idrar yollarındaki taşlar, yapısal veya işlevsel sorunlar
Genel cerrahi	Fıtıklar, cerrahi hastalıklar ve ameliyat sonrası durumlar
Ağız ve diş sağlığı	Dişler, çene yapısı ve çiğneme işlevi

Tablo temel inceleme alanlarını özetler; her aday için ayrı poliklinik sayısını veya değişmez bir muayene sırasını göstermez.

Jandarma heyet raporunda hangi testler yapılır? Aday grubuna ilişkin düzenlemeler kapsamında kan ve idrar tahlilleri, enfeksiyon taramaları, tiroid ve organ fonksiyon testleri, röntgen, ultrasonografi ve EKG gibi tetkikler uygulanır. Ekokardiyografi ve diğer ek incelemelerin kapsamı, ilgili hükümlere ve uzman hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Adayın önceki ameliyat, tedavi ve takiplerine ilişkin epikrizleri, patoloji sonuçlarını ve mevcut tetkiklerini yanında bulundurması değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bir test sonucunun normal olması tek başına olumlu heyet raporu için yeterli olmadığı gibi, referans aralığı dışındaki her sonuç da otomatik elenme anlamına gelmez. Sonuç, tanı ve adaylık koşulları birlikte incelenerek belirlenmelidir.

Jandarma Olmaya Engel Hastalıklar ve Sağlık Nedeniyle Elenme

Jandarma olmaya engel olabilecek hastalıklar; psikiyatrik rahatsızlıklar, ortopedik bozukluklar, göz ve işitme sorunları ile kalp, solunum, endokrin ve diğer organ sistemlerine ilişkin hastalıkları kapsar. Ancak yalnızca hastalık adına bakılarak bütün adaylar için aynı sonuç verilemez. Tanının yönetmelikteki karşılığı, derecesi, özel açıklamaları ve başvurulan adaylık statüsü birlikte değerlendirilir.

Sağlık nedeniyle elenen adayın raporunda üç unsur açıklığa kavuşturulmalıdır: Hangi tanı konulduğu, hangi yönetmelik maddesinin uygulandığı ve bu maddenin ilgili aday grubu bakımından neden olumsuz sonuç doğurduğu. İtirazın somut temeli, rapordaki bu değerlendirmelerin incelenmesiyle oluşturulur.

Psikiyatri Nedeniyle Elenme

Jandarma psikiyatri değerlendirmesinde geçmiş tanılar, tedavi süresi, hastalığın tekrarlaması ve güncel ruhsal muayene bulguları önem taşır. Depresif bozukluklar, anksiyete, uyum bozuklukları ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi tanılar, ilgili madde ve adaylık koşulları kapsamında incelenir.

Psikiyatriye gitmiş veya antidepresan kullanmış olmak, bütün adaylar için otomatik elenme anlamına gelmez. Bununla birlikte, güncel muayenenin normal olması da geçmiş kayıtları önemsiz hâle getirmez. Hastalıklar Listesi’nin 16/A-1 ve 18/A-4 açıklamalarındaki özel değerlendirmelerde; üç aydan kısa tedavi, dış kaynak personel adayları ve öğrenci adayları için son üç yılda psikiyatrik tanı/tedavi kaydı bulunmaması  aranır.

Detaylı Bilgi : https://ulus.av.tr/psikiyatriden-elenme-tsk-jandarma/

Psikiyatriden elenen adayın epikrizleri, muayene notları ve reçete geçmişi incelenerek tanının doğruluğu ve ilgili istisnaların uygulanabilirliği değerlendirilmelidir. Yalnızca ilaç adına veya tanı koduna dayanan bir açıklama, dosyanın bütününü ortaya koymaz.

Ortopedik Rahatsızlıklar Nedeniyle Elenme

Skolyoz, kifoz, düz tabanlık, bel ve boyun fıtığı, eklem hareket kısıtlılıkları ve ameliyat sonrası bozukluklar Jandarma adaylığında olumsuz sağlık kararına neden olabilir. Değerlendirmede radyolojik ölçümler, rahatsızlığın bulunduğu bölge, hareket ve stabilite bulguları ile ilgili yönetmelik hükmü dikkate alınır.

Örneğin skolyozda eğrilik açısı, düz tabanlıkta ilgili radyolojik ölçümler, ameliyat geçiren adaylarda ise operasyonun niteliği ve kalan bulgular önemlidir. Her ortopedik ameliyat otomatik elenme anlamına gelmediği gibi, ağrı bulunmaması veya spor yapılabilmesi de tek başına adaylık şartlarının sağlandığını göstermez.

Detaylı Bilgi : https://ulus.av.tr/tsk-jandarma-heyet-ortopediden-elenme/

Ortopediden elenme hâlinde görüntüleme raporuyla birlikte görüntülerin kendisi, ölçüm yöntemi ve uygulanan madde incelenmelidir. Özellikle sınır değerlere yakın ölçümlerde veya hastaneler arasında farklı sonuçlar bulunduğunda, çelişkinin tıbbi belgelerle açıklığa kavuşturulması önem taşır.

Göz ve İşitme Sorunları Nedeniyle Elenme

Görme yetersizliği, adaylık için belirlenen sınırları aşan kırma kusurları, renk görme bozukluğu ve belirli işitme kayıpları Jandarma sağlık raporundan elenmeye yol açabilir. Görme keskinliği, gözlük derecesi ve renk görme birbirinden farklı ölçütlerdir; aynı şekilde işitme değerlendirmesinde her kulağın test sonuçları ayrı önem taşır.

Gözlük kullanmak tek başına Jandarma olmaya engel değildir. Başvurulan aday grubu için geçerli kırma kusuru sınırları, düzeltmeyle sağlanan görme düzeyi ve diğer göz bulguları birlikte değerlendirilmelidir. Renk körlüğü ise gözlük derecesinden bağımsız bir sağlık koşuludur.

Detaylı Bilgi : https://ulus.av.tr/gozden-elenme-tsk-jandarma/

İşitmede günlük konuşmaları rahat anlayabilmek, bütün frekanslarda adaylık koşullarının karşılandığını göstermez. Odyometri sonuçları ve yönetmelikteki işitme ölçütleri birlikte incelenir. Elenme kararına itiraz hazırlanırken göz ölçümleri, renk görme testi veya odyogram ile rapordaki tanının uyumu kontrol edilmelidir.

Diğer Hastalıklar Nedeniyle Elenme

Tiroid hastalıkları, diyabet, astım, kalp hastalıkları, böbrek ve idrar yolu sorunları, nörolojik rahatsızlıklar ve kronik cilt hastalıkları da Jandarma adaylarının sağlık değerlendirmesinde gündeme gelebilir. Her hastalık, kendi yönetmelik maddesi ve aday grubuna ilişkin koşullar çerçevesinde ele alınır.

Bu grupta tek bir tahlil sonucuyla kesin uygunluk veya elenme sonucu çıkarmamak gerekir. Örneğin TSH yüksekliğinde konulan tiroid tanısı ve diğer tetkikler; böbrek sorunlarında yapısal bulgular ve işlev değerlendirmesi; kalp rahatsızlıklarında ise uzman muayenesi ve ilgili incelemeler birlikte ele alınmalıdır.

Diğer branşların tamamından olumlu sonuç alınması, bir branştaki engel durumunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte, olumsuz kararın doğru tanıya, yeterli incelemeye ve adayın statüsüne uygun hükme dayanıp dayanmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Jandarma Sağlık Raporunda A Dilimi Ne Anlama Gelir?

Jandarma sağlık raporunda A dilimi, tespit edilen hastalık veya rahatsızlığın Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki Hastalıklar Listesinin A diliminde sınıflandırıldığını gösterir. Ancak A diliminde olmak, tek başına “Jandarma olabilir” anlamına gelmez. Adayın başvurduğu statü, rapordaki hastalık kodu ve EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi birlikte incelenmelidir. Uzman erbaş ve dış kaynaktan subay/astsubay alımlarında, A diliminde bulunmasına rağmen ilgili değerlendirme sütununda (-) karşılığı olan hastalıklar elenmeye neden olabilir.

A Dilimi Sağlık Raporu Jandarma Olmaya Engel mi?

A dilimindeki her hastalık jandarma olmaya engel değildir; ancak her A dilimi tanısı da kabul edilmez. Yönetmeliğin EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi göre jandarma uzman erbaş adaylarında, hastalığın ilgili değerlendirme sütunundaki karşılığı (+) ise diğer sağlık koşullarının da sağlanması şartıyla olumlu karar verilebilir. Aynı sütunda (-) işareti bulunan A dilimi hastalıklarında ise “Uzman Erbaş Olamaz” kararı verilir.

Dış kaynaktan alınan jandarma subay ve astsubay adaylarında da Yönetmeliğin EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi ile aday için geçerli değerlendirme sütunu esas alınır. Bu nedenle bir uzman erbaş adayı için yapılan değerlendirme, subay veya astsubay adayına doğrudan uygulanamaz.

A Diliminden Elenen Aday Sağlık Raporunda Neleri Kontrol Etmeli?

A dilimi nedeniyle olumsuz rapor alan adayın, yalnızca rapordaki “A” harfine bakması yeterli değildir. Değerlendirmenin anlaşılabilmesi için şu bilgiler birlikte kontrol edilmelidir:

• Tanı ve muayene bulguları: Raporda hangi hastalık veya rahatsızlık belirtilmiştir?
• Hastalık kodu: Hastalıklar Listesinin hangi maddesi, dilimi ve fıkrası uygulanmıştır?
• Adaylık statüsü: Başvuru uzman erbaşlık, subaylık veya astsubaylık için mi yapılmıştır?
• İlgili değerlendirme sütunu: Hastalık kodunun bu statüdeki karşılığı (+) mı, (-) mi?
• Ek sağlık koşulları: İlgili maddede ayrıca aranan şartlar karşılanmış mıdır?

A diliminde bir tanı bulunması ile adaylık için olumlu sağlık kararı verilmesi farklı konulardır. Olumsuz raporun değerlendirilmesinde belirleyici olan, tanının adayın başvurduğu statüye ilişkin hükümlerle doğru eşleştirilmesidir.

Jandarma Sağlık Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

Jandarma adayları, haklarında düzenlenen olumsuz sağlık kurulu raporuna üç iş günü içerisinde il sağlık müdürlüğüne başvurarak itiraz edebilir. Başvuru üzerine aday, yeniden değerlendirilmek üzere yetkili başka bir hastaneye sevk edilir. İtiraz, ilk raporda belirtilen tanının ve bu tanıya bağlı sağlık kararının yeniden incelenmesini sağlar.

Jandarma Sağlık Raporuna İtiraz Süresi Kaç Gün?

Jandarma adayları için olumsuz sağlık raporuna itiraz süresi üç iş günüdür. Adaylara uygulanan bu süre, görevdeki personel ve öğrenciler için öngörülen sürelerle karıştırılmamalıdır.

Raporun bildirim ve teslim bilgilerini saklamak, itirazı gecikmeden yapmak ve başvurunun kayıt numarasını almak önemlidir. Yeni tetkik yaptırmak veya başka bir hekimden görüş almak için itiraz süresinin geçirilmemesi gerekir.

Jandarma Sağlık Raporuna İtiraz Nereye Yapılır?

İtiraz, raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu  ilin il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle yapılır.

Adayın kendi seçtiği başka bir hastaneden rapor alması, resmî itiraz ve sevk işleminin yerine geçmez. Yeniden muayenenin, il sağlık müdürlüğünce belirlenen hastanede ve düzenlenen sevk doğrultusunda yapılması gerekir.

Jandarma Sağlık Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği

Jandarma sağlık raporuna itiraz dilekçesi, olumsuz sağlık kurulu kararının yeniden değerlendirilmesi ve adayın yetkili başka bir hastaneye sevk edilmesi talebiyle il sağlık müdürlüğüne sunulur. Aşağıdaki örnek; başvurulan statü, rapordaki tanı, hastalık kodu ve itiraz gerekçesine göre uyarlanmalıdır.

---

……………… İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE

İTİRAZ EDEN: Adı Soyadı
T.C. KİMLİK NUMARASI: ………………
ADRES: ………………
TELEFON: ………………
ADAYLIK STATÜSÜ: Jandarma ……………… adayı
RAPORU DÜZENLEYEN HASTANE: ………………
RAPOR TARİHİ VE NUMARASI: ………………
RAPORUN TEBLİĞ / TESLİM TARİHİ: ………………

KONU: Olumsuz sağlık kurulu raporuna itirazımın ve yeniden değerlendirilmek üzere yetkili başka bir hastaneye sevk talebimin sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Jandarma Genel Komutanlığının ……………… yılı ……………… alımına başvurdum. Adaylık işlemleri kapsamında sevk edildiğim ……………… Hastanesinin …/…/…… tarihli ve ……………… sayılı sağlık kurulu raporunda, “………………” tanısı ve Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ……………… madde/dilim/fıkrası esas alınarak hakkımda “……………… Olamaz” kararı verilmiştir.
2. Söz konusu rapora süresi içerisinde itiraz ediyorum. İtiraz gerekçem şudur: [Tanının veya ölçümün neden hatalı olduğunu düşündüğünüzü, eksik incelenen tıbbi belgeleri ya da sağlık şartlarının uygulanmasına ilişkin itirazınızı somut olarak açıklayınız.]
3. [Varsa tarih ve kurum adı belirtilerek tetkik sonuçları, uzman hekim değerlendirmeleri veya tedavi belgeleri açıklanmalıdır.] Eklediğim belgelerin ve güncel muayene bulgularımın birlikte incelenerek sağlık durumumun, başvurduğum adaylık statüsü için geçerli hükümler kapsamında yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum.

SONUÇ VE TALEP

Yukarıda açıkladığım nedenlerle, ……………… Hastanesinin …/…/…… tarihli ve ……………… sayılı sağlık kurulu raporuna itirazımın kabul edilerek yeniden muayene ve değerlendirme amacıyla askerî sağlık kurulu raporu vermeye yetkili başka bir hastaneye sevkimin sağlanmasını arz ederim.

Tarih: …/…/……
Adı Soyadı: ………………
İmza: ………………

---

Dilekçeyi doldururken: Rapordaki tanıyı, madde kodunu ve karar ifadesini aynen aktarın. İtiraz gerekçesini kendi sağlık durumunuza göre yazın; size ait olmayan bir hastalık, tedavi veya tetkik bilgisine yer vermeyin. Ek tıbbi belge hazırlamak için üç iş günlük itiraz süresini geçirmeyin.

İtiraz Sonrası İkinci Hastane ve Hakem Hastane Süreci Nasıl İşler?

İl sağlık müdürlüğü, adayı askerî sağlık raporu vermeye yetkili uygun bir hastaneye sevk eder. Sonraki aşama, ilk rapor ile itiraz üzerine düzenlenen raporun sonuçlarına göre belirlenir:

Jandarma Sağlık Nedeniyle Elenmeye Karşı İptal Davası

Jandarma başvurusunda sağlık nedeniyle elenen adaylar, adaylıklarının sonlandırılmasına  ilişkin idari işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açabilir. Davada, olumsuz sağlık raporuna dayanan eleme işleminin hukuka uygunluğu incelenir.

Jandarma Sağlıktan Elenme Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

Dava açma süresi 60 gündür. Süre, kural olarak dava konusu işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen gün başlar. Bu nedenle son olumsuz rapor tarihinden itibaren başlar.

Sağlık raporuna itiraz süresi ile iptal davası açma süresi farklıdır. İl sağlık müdürlüğüne yapılan itirazın, adaylığın sonlandırılmasına karşı dava açma süresini her durumda durdurduğu varsayılmamalıdır.

Jandarma Sağlık Davasında Yürütmenin Durdurulması

İptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması kesinlikle talep edilmelidir. Mahkemenin yürütmeyi durdurabilmesi için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte bulunmalıdır.

Eğitim döneminin kaçırılması, intibak sürecine katılamama veya adaylık işlemlerinin tamamlanamaması gibi sonuçlar, somut olayda bu talebin gerekçeleri arasında gösterilebilir.

Dava Kazanılırsa Adaylık Süreci Devam Eder mi?

İptal veya yürütmenin durdurulması kararı verilirse idare, kararın gereklerine uygun işlem yapmak zorundadır.

İdari Dava Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dava, sağlık kurulu kararının iptali amacıyla Ankara idare mahkemelerinde açılır. Aşağıdaki noktalar sürecin başarıyla ilerlemesi açısından önemlidir:

• Dava süresi: Kararın tebliğinden itibaren 60 gündür.
• Dilekçe içeriği: Sağlık raporundaki hataların açık biçimde belirtilmesi gerekir.
• Delil desteği: Adli tıp veya bağımsız raporlarla davanın desteklenmesi önemlidir.
• Hukuki yardım: Avukatsız başvurular, şekil hataları nedeniyle reddedilebilir.

İdari dava sürecinde mahkeme, bağımsız tıbbi bilirkişi incelemesi yapar. Jandarma başvurusunda sağlık nedeniyle elenme işlemi bu şekilde objektif olarak yeniden değerlendirilir. Davanın lehe sonuçlanması halinde adayın  başvuru hakkının iadesi mümkündür.

Jandarma Sağlık Raporu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Jandarma sağlık raporu süreciyle ilgili adayların en çok merak ettiği konular aşağıda açıklanmıştır. Bu sorular, sağlık muayenesi, heyet raporu, psikiyatri değerlendirmesi ve itiraz süreçlerine dair önemli bilgiler içermektedir.

Jandarma Sağlık Raporu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Jandarma Sağlıktan Elenen Aday Tekrar Başvurabilir mi?

Evet başvurabilir. Yeniden başvuru imkânı, yeni alımın başvuru şartlarına bağlıdır. Başvurunun kabul edilmesi, sağlık şartlarının sağlandığı anlamına gelmez. Elenmeye neden olan rahatsızlık devam ediyor ve adaylık için engel oluşturuyorsa yeniden olumsuz rapor verilebilir. Yeni başvuru yapmak, önceki eleme kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Askerliğe Elverişli Olan Biri Jandarma Sağlık Raporundan Elenir mi?

Evet. “Askerliğe elverişlidir” kararı, jandarma adaylığı için gereken sağlık şartlarının tamamının karşılandığını göstermez. Zorunlu askerlik ile profesyonel personel alımında farklı değerlendirme ölçütleri uygulanır. Örneğin askerlik yapmaya engel olmayan A dilimindeki bir hastalık, uzman erbaş adaylarına ilişkin değerlendirme sütununda (-) karşılığı taşıyabilir. Bu nedenle askerliği sorunsuz tamamlamak, jandarma sağlık kurulundan olumlu rapor alınacağını garanti etmez.

e-Nabız’daki Eski Hastalık Kaydı Jandarma Olmaya Engel mi?

Her eski hastalık kaydı jandarma olmaya engel değildir; kaydın içerdiği tanı ve bu tanıya ilişkin sağlık şartları belirleyicidir. Hastalığın geçmişte bulunması, tedavi süreci ve güncel durum, ilgili yönetmelik hükmüne göre değerlendirilir.

Kayıt hatalıysa resmî düzeltme başvurusu yapılabilir. Ancak tanının sehven girildiğinin incelenmesi gerekir; yalnızca adaylığı olumsuz etkilediği gerekçesiyle doğru bir sağlık kaydının silinmesi istenemez.

Ameliyatla Düzeltilen Bir Rahatsızlık Jandarma Olmaya Engel mi?

Ameliyat olmak tek başına elenme nedeni olmadığı gibi, ameliyatla iyileşmek de her durumda kabul edilmek anlamına gelmez. Ameliyatın nedeni, sonrasında kalan bulgular, fonksiyon kaybı ve ilgili hastalık için yönetmelikte öngörülen koşullar değerlendirilir. Bazı düzenlemeler hastalığın ameliyat edilmiş hâlini ayrıca sınıflandırır. Bu nedenle ameliyat epikrizi, kontrol muayeneleri ve güncel tetkiklerin birlikte incelenmesi önemlidir.

Jandarma Uzman Erbaşlıktan Sağlık Nedeniyle Elenen Biri Astsubaylığa Başvurabilir mi?

Evet başvurabilir. Ancak uzman erbaşlıktan elenmek, astsubaylık için de mutlaka aynı kararın verileceği anlamına gelmez.  Sağlık yönünden önceki rapordaki hastalık kodunun astsubay adayları için geçerli değerlendirme sütunundaki karşılığı incelenmelidir. Aynı hastalık her iki statüde de engel olabilir; statü değiştirmek sağlık engelini kendiliğinden kaldırmaz.

Jandarma Sağlık Muayenesinde Geçmiş Hastane Kayıtlarına Bakılır mı?

Evet. Sağlık değerlendirmesinde geçmiş tanılar, tedaviler, kullanılan ilaçlar ve hastane yatışları incelenebilir. Özellikle psikiyatrik değerlendirmede hastalık öyküsü ve tıbbi kayıtlar dikkate alınır; gerektiğinde önceki tedavilere ilişkin epikriz istenir. Ancak her hastane başvurusu hastalık tanısı veya elenme nedeni değildir. Kaydın içeriği, doğruluğu ve başvurulan statüye ilişkin sağlık şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Psikiyatriye Gitmek veya Antidepresan Kullanmak Jandarma Olmaya Engel mi?

Psikiyatriye başvurmak veya antidepresan kullanmış olmak, bütün adaylar için otomatik olarak engel olmaz. İlacın hangi nedenle verildiği, tanı, tedavi süresi, hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığı ve güncel muayene bulguları önemlidir.

Hastalıklar Listesi’nin 16/A-1 ve 18/A-4 maddesi kapsamındaki rahatsızlıklarda diğer koşullarla birlikte üç aydan kısa tedavi ve adaylar bakımından son üç yılda psikiyatrik tanı/tedavi kaydı bulunmaması şartları vardır. Yalnızca üç yılın geçmiş olması yeterli değildir; ilgili açıklamalardaki koşullar birlikte sağlanmalıdır.

Gözlük Kullanmak Jandarma Olmaya Engel mi?

Gözlük kullanmak tek başına jandarma uzman erbaş veya dış kaynak subay/astsubay adaylığına engel değildir. Esas olan göz kusurunun derecesi, her gözün görme düzeyi ve diğer göz hastalıklarının bulunup bulunmadığıdır.

Yönetmeliğin 23 ve 71. maddelerinde, ilgili koşullar altında her gözde 1,00 diyoptriye kadar miyopi veya hipermetropi ile 1,00 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma için kabul düzenlemesi bulunmaktadır. Görmenin düzeltmeyle her gözde ayrı ayrı tam olması gerekir.

Renk Körlüğü Jandarma Olmaya Engel mi?

Evet. Jandarma uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylarında renk görme bozukluğu, yani diskromatopsi bulunmaması gerekir. Görme keskinliğinin tam olması, renk görme şartının da sağlandığı anlamına gelmez. Renk körlüğü ile miyopi veya astigmatizma farklı değerlendirilir; düşük göz numarasına tanınan tolerans renk körlüğüne uygulanmaz.

Lazer Göz Ameliyatı Olanlar Jandarma Olabilir mi?

Lazer göz ameliyatı geçirmiş olmak, tek başına bütün jandarma adayları için kesin elenme nedeni olarak değerlendirilemez. Hastalıklar Listesi’nin 6/A-4 maddesindeki keratorefraktif ameliyata ilişkin ibare, Danıştay İkinci Dairesinin 30 Eylül 2025 tarihli, E.2023/3381, K.2025/4032 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Düz Tabanlık Jandarma Olmaya Engel mi?

Düz tabanlık, kalkaneal yükseklik açısına ve başvurulan adaylık statüsüne göre jandarma olmaya engel olabilir. Uzman erbaş, dış kaynak subay/astsubay ve öğrenci adayları aynı koşullara tabi değildir. Değerlendirmede Hastalıklar Listesi’nin 66. maddesi ile EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi birlikte esas alınır.

• Jandarma uzman erbaş adayları: Kalkaneal yükseklik açısının 19 derece veya altında olduğu düztabanlıklar, uzman erbaş adaylığına engel oluşturur.
• Dış kaynaktan subay ve astsubay adayları: Düztabanlığın engel olup olmadığı, alım ilanında EK-D çizelgesinin (1) veya (2) numaralı değerlendirme sütunundan hangisinin arandığına bağlıdır:
  • (1) numaralı sütuna tabi muharip sınıf ve branşlarda: Düztabanlık yönünden kalkaneal yükseklik açısının 20 derece ve üzerinde olması gerekir. 10–19 derece arasındaki düztabanlıklar bu kapsamdaki alımlara engeldir.
  • (2) numaralı sütuna tabi yardımcı sınıf ve branşlarda: Kalkaneal yükseklik açısının 10–19 derece arasında olması (10 ve 19 dâhil), 66/A-1 kapsamında tek başına subay veya astsubay adaylığına engel oluşturmaz. Diğer sağlık şartlarının da karşılanması gerekir.
• Askerî öğrenci adayları: Genel kural olarak 19 derece ve altındaki düztabanlıklar öğrenci adaylığına engeldir. Ancak aşağıda belirtilen özel istisna ayrıca değerlendirilmelidir.
• Belirli öğrenci adaylarına tanınan istisna: TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik adına eğitim görülen diğer fakülteler ile MSÜ Bando Astsubay Meslek Yüksekokuluna alınacak adaylarda, ilgili hüküm kapsamındaki 10 dereceden büyük ve 19 dereceye kadar olan düztabanlıklar öğrenci adaylığına engel değildir. Bu istisnaya 10 derece dâhil değildir.

Skolyoz Jandarma Olmaya Engel mi?

Skolyoz, omurgadaki eğriliğin açısına ve başvurulan adaylık statüsüne göre jandarma olmaya engel olabilir. Jandarma uzman erbaş, dış kaynak subay/astsubay ve öğrenci adayları için aynı açı sınırı uygulanmaz.

• Jandarma uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adayları: Hastalıklar Listesi’nin 63/A-1 maddesindeki açıklamaya göre, omurganın ayakta çekilen ön-arka grafilerinde 10 derecenin altındaki eğrilikler bu alımlara engel oluşturmaz. 10 derece, bu istisnaya dâhil değildir.
• Jandarma öğrenci adayları: Genel düzenleme kapsamında 5 dereceye kadar olan eğrilikler, 5 derece dâhil, sağlam kabul edilir. Dış kaynak personel alımlarındaki 10 derece sınırı, öğrenci adaylarına doğrudan uygulanamaz.
• Belirli öğrenci adaylarına tanınan istisna: TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik adına eğitim görülen diğer fakülteler ile MSÜ Bando Astsubay Meslek Yüksekokuluna alınacak öğrenci adaylarında 10 derecenin altındaki eğrilikler öğrenci adaylığına engel değildir.

Dövme veya Ameliyat İzi Jandarma Olmaya Engel mi?

Dövme ile ameliyat izi aynı şekilde değerlendirilmez.  Jandarma alımlarında dövmeye ilişkin özel kısıtlamalar bulunabildiğinden, yalnızca “üniformanın altında kalıyor” gerekçesiyle kabul edileceği varsayılmamalıdır.

Ameliyat izinde ise izin niteliğinin yanında ameliyatın nedeni, geride kalan hastalık veya fonksiyon kaybı ve adaylık şartları önemlidir. Her ameliyat izini kesin elenme nedeni saymak doğru değildir; ilgili hastalık ve cilt bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

Jandarma Sağlık Muayenesinde Boy ve Kilo Sınırı Nedir?

Jandarma uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay alımlarında adaylar en az 1,67 metre boyunda olmalıdır. Boy şartının yanında, adayın kilosunun da kılavuzdaki boy ve ağırlık sınırları tablosuna uygun olması gerekir.

Kilo sınırı herkes için aynı değildir; adayın boyuna göre değişir. Ölçülen boya karşılık gelen asgari ve azami ağırlık değerleri kontrol edilir. Bu nedenle yalnızca boy şartını karşılamak veya genel sağlık ölçütlerine göre normal kiloda olmak yeterli değildir.

Vücut kitle indeksi (VKİ), kilonun boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanır: VKİ = kilo ÷ boy². Ancak kılavuzda boy-kilo tablosu esas alınıyorsa, yalnızca VKİ hesabıyla adaylığa uygunluk belirlenemez. Başvurulan alımın tablosu ve varsa ayrıca belirtilen VKİ koşulu esas alınmalıdır.

Özel Hastaneden Alınan Sağlam Raporu Olumsuz Heyet Raporunu Değiştirir mi?

Hayır. Özel hastaneden alınan sağlam raporu, olumsuz jandarma sağlık kurulu raporunu  değiştirmez. Adaylık için gereken rapor, yetkili sağlık kuruluşunca düzenlenmelidir; yeniden değerlendirme de resmî itiraz ve sevk süreci içinde yapılır.

Özel hastanedeki tetkik ve hekim değerlendirmeleri, itirazın tıbbi gerekçesini desteklemek amacıyla sunulabilir. Ancak bu belgeler yetkili sağlık kurulunun kararının yerine geçmez ve olumlu sonuç alınacağını garanti etmez.

Jandarma Sağlık Raporu İşlemleri Yetişmezse Adaylık İptal Olur mu?

Sağlık raporunun belirlenen sürede tamamlanmaması veya ilgili birime ulaştırılmaması, alım koşullarına göre adaylığın sonlandırılmasına neden olabilir. Bu nedenle hastaneye başvurma süresiyle raporu tamamlama ve teslim etme süresi ayrı ayrı takip edilmelidir.

Gecikme hastane randevusu, ek tetkik veya kurul işlemlerinden kaynaklanıyorsa, gecikmenin nedenini gösteren belgelerle personel temin birimine süresi dolmadan yazılı bildirim yapılması yararlı olur.