60 Günlük Dava Açma Süresi: İptal davası, elenme kararının size tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. Süre kaçırıldığında dava hakkınız düşer. Hak kaybına uğramamak için zaman kaybetmeden bir avukattan profesyonel destek alınız.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Göz Hastalıkları
Uzman erbaş, subay/astsubay ve sözleşmeli er adaylarının sağlık muayenelerinde göz alanında en sık karşılaşılan ve elenme sebebi olan tanılar aşağıda listelenmiştir. Göz branşı, diyoptri ve görme derecesi gibi ölçüme dayalı kriterler içerdiğinden, sınır değerlerde hatalı değerlendirme sık görülür.
| Göz Hastalığı / Durumu | Adaylar İçin Değerlendirme |
|---|---|
| Miyopi (Yakını Görememe / Göz Numarası) | 7 diyoptriye kadar miyopi A dilimindedir. 7-11 diyoptri arası B dilimi, 11 diyoptri ve üzeri D dilimi – kesin elenme sebebidir. |
| Hipermetropi (Uzağı Görememe) | 7 diyoptriye kadar hipermetropi A dilimindedir. 7-11 diyoptri arası B dilimi, 11 diyoptri ve üzeri D dilimi – kesin elenme sebebidir. |
| Astigmat (Astigmatizma) | 7 diyoptriye kadar astigmatizma A dilimindedir. 7-11 diyoptri arası B dilimi, 11 diyoptri ve üzeri D dilimi – kesin elenme sebebidir. |
| Göz Numarası Yüksekliği (Refraksiyon Kusuru) | Her iki göz toplam refraksiyon kusuru 14 diyoptriye kadar A dilimi, 14-23 diyoptri arası B dilimi, 23 diyoptri üzeri D dilimi. |
| Renk Körlüğü (Daltonizm / Diskromatopsi) | Görme derecesi tam olan diskromatopsi A dilimindedir; ancak Madde 23/2 ve 71/2 gereği tüm adaylar için diskromatopsi bulunmamalıdır – elenme sebebidir. |
| Göz Tansiyonu (Glokom) | Fonksiyonel bozukluk yapmamış tek göz glokomu A dilimindedir. İki gözde glokom ameliyatı veya ileri görme alanı kaybı B veya D dilimi – elenme sebebidir. |
| Şaşılık (Kayma / Strabismus) | Görme derecesi A dilimi kadar olan şaşılıklar A dilimindedir. Fovea dışı fiksasyonu olan ve görme düşük şaşılıklar B veya D dilimi. |
| Göz Kapağı Düşüklüğü (Pitozis) | Santral görmeyi bozmayan pitozisler A dilimindedir. Cerrahi ile düzeltilemeyen ve görmeyi bozan pitozis B dilimi – elenme sebebidir. |
| Göz Tembelliği / Düşük Görme (Ambliyopi) | Düzeltilmiş görme derecesine göre değerlendirilir. Her iki göz toplam görmesi 10/10’dan düşük ve 4/10 üzeri ise B dilimi, 4/10 ve altı D dilimi – kesin elenme. |
| Lazer Ameliyatı (LASIK / PRK / Keratorefraktif Cerrahi) | Ameliyat sonrası görmesi A dilimi kadar olanlar A dilimindedir. Görme B dilimi kadar olanlar B dilimi. Komplikasyon gelişenler ayrıca değerlendirilir. |
| Katarakt / Göz İçi Lens (Psödofaki) | Düzeltilmiş görmesi A dilimi kadar olan tek veya çift göz psödofaki A dilimindedir. Düşük görmeli psödofaki B veya D dilimi. |
| Retina Dekolmanı (Ağ Tabaka Ayrılması) | Tek gözde ameliyatlı ve görmesi 0.2 üzeri ise A dilimindedir. İki gözde dekolman veya ileri görme kaybı B veya D dilimi – elenme sebebidir. |
Göz Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Göz hastalıkları alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Tam Sağlam veya Önemsiz Kusurlar): Düzeltilmiş görme derecesi toplamı 10/10 ve üzeri olan haller, 7 diyoptriye kadar refraksiyon kusurları, görmeyi bozmayan hafif göz kapağı bozuklukları, ameliyatla düzeltilmiş ve görmesi yeterli olan keratorefraktif cerrahi, psödofaki ve glokom vakaları bu dilime girer. A diliminde olan adaylar genellikle “askerliğe elverişlidir” kararı alır.
B Dilimi (Hizmete Engel Olmayan Hafif Kusurlar): Düzeltilmiş görme derecesi toplamı 4/10 ile 10/10 arası olan haller, 7-11 diyoptri arası refraksiyon kusurları, bir gözde lens yokluğu, fovea dışı fiksasyonu olan şaşılıklar ve tedaviye rağmen fonksiyonel bozukluk kalan durumlar bu gruptadır. B dilimi, uzman erbaş, sözleşmeli er ve subay/astsubay adayları için elenme sebebidir.
C Dilimi (Geçici Durumlar – Tedavi ve İzlem Hali): A, B veya D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet (iyileşme) halleridir. Göz ameliyatı sonrası iyileşme sürecindeki adaylar bu dilimde değerlendirilir. C dilimi alan adayın süreci askıya alınır ve tedavi tamamlandıktan sonra yeniden değerlendirilir.
D Dilimi (Barışta ve Savaşta Elverişsiz): Düzeltilmiş görme derecesi toplamı 4/10 ve altında olan haller, 11 diyoptri ve üzeri refraksiyon kusurları, bir gözün ameliyatla alınmış olması, akromatopsi (tam renk körlüğü), ileri derecede glokom ve retina hastalıkları bu dilime girer. D dilimi kesin elenme anlamına gelir; ancak yanlış teşhis veya yanlış ölçüm varsa iptal davası açılabilir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde göz hastalıkları Madde 1–9 (Hastalıklar Listesi, Göz Hastalıkları bölümü) kapsamında düzenlenmiştir. Raporunuzda gördüğünüz kodlar genellikle Madde Numarası, Dilim (A/B/C/D) ve Fıkra Numarası bilgisini içerir.
Örnek Kod Okuma:
Madde 7/A/1 → Madde 7, A Dilimi, 1. Fıkra = 7 diyoptriye kadar miyopi ve hipermetropi → Olabilir
Madde 7/B/1 → Madde 7, B Dilimi, 1. Fıkra = 7-11 diyoptri arası miyopi ve hipermetropi → Olamaz
Madde 8/A/1 → Madde 8, A Dilimi, 1. Fıkra = Görme derecesi tam olan diskromatopsi → Olabilir (ancak Madde 23/2 gereği uzman erbaş/sözleşmeli er olamaz)
Madde 9/D/1 → Madde 9, D Dilimi, 1. Fıkra = İleri retina/koroidea hastalığı, bir gözün alınması → Olamaz
Raporunuzda B veya D dilimi ibaresi varsa, diyoptri ölçüm hatası, görme derecesinin yanlış değerlendirilmesi veya ameliyat sonrası iyileşmenin dikkate alınmaması gibi durumlarda iptal davası ile bu kodun değiştirilmesi ve “Sağlam” kararı alınması mümkündür.
Sağlık kurulu muayenesinde göz branşı için adaylara kapsamlı bir oftalmolojik muayene uygulanır. İlk aşamada Snellen eşeli ile tashihsiz ve tashihli (gözlükle/lensle düzeltilmiş) görme keskinliği her iki göz için ayrı ayrı ölçülür. Refraksiyon kusuru tespiti için otorefraktometre ile ölçüm yapılır ve ardından subjektif refraksiyon ile diyoptri değeri kesinleştirilir. Yönetmelik gereği adaylarda sikloplejik (göz bebeğini genişleterek akomodasyonu devre dışı bırakan) refraksiyon ölçümü yapılması büyük önem taşır; zira sikloplejisiz ölçümde özellikle genç adaylarda akomodasyonun etkisiyle miyopi değeri olduğundan yüksek, hipermetropi değeri ise olduğundan düşük çıkabilir. Bu durum, gerçekte 3 diyoptri sınırının altında olan bir adayın hatalı olarak sınırın üzerinde ölçülmesine yol açabilir. Diskromatopsi testi için İshihara tabloları uygulanır; şüpheli sonuçlarda Farnsworth D-15 veya anomaloskop testi ile ileri değerlendirme yapılabilir. Göz tansiyonu (GİB) ölçümü, biyomikroskopi (yarık lamba muayenesi), fundus (göz dibi) muayenesi ve gerekli hallerde görme alanı testi (perimetri), optik koherens tomografi (OCT) ve kornea topografisi istenebilir. Adayın daha önce göz ameliyatı geçirdiyse (LASIK, PRK, katarakt, glokom, retina) ameliyat raporunu, ameliyat sonrası güncel refraksiyon ve görme keskinliği değerlerini içeren göz muayene raporunu heyete sunması, doğru dilimde değerlendirilmesi açısından belirleyici olacaktır.
Göz Hastalıkları Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 1 ve 9. maddelerindeki A dilimi hükümleri kapsamında değerlendirme
| TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu | Göz Hastalıkları ve Açıklaması | Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
| TSK SYY Madde
1-A/1 |
Görme Derecesi Sınırları: Camlarla düzeltildikten sonra, bir gözün görme derecesi en az 0.2 (%20) olmak kaydıyla, her iki gözün görme dereceleri toplamının 10/10 (tam görme) ila 20/10 arasında olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D’de Madde 1-A/1 referans maddesi olarak tanımlanmış olup doğrudan eleme veya onay işlemi için tek başına kullanılmaz; diğer kırma kusuru ve görme maddelerinin değerlendirilmesinde temel referans tablosunu oluşturur. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde (1) ve (2) numaralı sütunlarda referans maddesi olarak tanımlanmıştır; tek başına eleme veya kabul kararı için kullanılmaz. Muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylarının düzeltmeli görme derecelerinin mevzuata uygunluğunu değerlendirmede temel kıstastır. |
| TSK SYY Madde
2-A/1 |
Görmeyi Bozmayan Kronik Konjonktivit ve Blefaritler: Gözün dış saydam zarı (konjonktiva) ile göz kapağı kenarlarının, kişinin görme keskinliğini olumsuz etkilemeyen, uzun süreli (kronik) ancak hafif seyirli iltihaplanmalarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde Madde 2 altında A/1 fıkrası olumsuz fıkralar arasında sayılmadığından, A diliminde yer alıp tabloda bulunmayan fıkraların (+) kabul edileceğine ilişkin EK-D genel kuralı gereğince adaylığa engel teşkil etmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D kısıtlama listesinde sayılmadığından Açıklama (1) genel kabul ilkesi uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez (özel sınıf ve branş kısıtlamaları saklıdır). |
| TSK SYY Madde
2-A/2 |
Görmeyi Bozmayan Pitozisler: Bir veya iki göz kapağında meydana gelen, gözün görme merkezini (santral görüş alanını) kapatmayan ve görme fonksiyonunu engellemeyen hafif dereceli göz kapağı düşüklüğüdür. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 2 A/2, 3, 4 fıkraları (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
2-A/3 |
Görmeyi Bozmayan Hafif Semblefaron: Göz kapağının iç yüzeyi ile göz küresi arasında meydana gelen, göz hareketlerini kısıtlamayan ve görmeyi bozmayan hafif deredeki doku yapışıklıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 2 olumsuz fıkralar listesinde (-) olarak yer aldığından adaylığa engel sayılır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosundaki (1) numaralı sütun kaydında (-) yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütun kaydında da (-) yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
2-A/4 |
Göz Kapaklarında Hafif Şekil Bozuklukları, Noksanlıkları ve Tikler: Göz kapaklarında bulunan ve görmeyi engellemeyen hafif yapısal bozukluklar, kısmi kapak eksiklikleri, gözün tam kapanamaması (lagoftalmi), kirpik yokluğu veya istemsiz hafif kasılmalardır (tikler). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 2/A/4 (-) olarak belirlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
3-A/1 |
Kornea, Konjonktiva ve Göz Kapaklarında Sikatris Bırakmış Hastalıklar ve Trahom Sekelleri: Kornea, konjonktiva ve kapaklarda geçmiş hastalıklar (trahom dahil) nedeniyle kalan, görmeyi Madde 1’in A dilimi altına düşürmeyen hafif yara izleri (sikatris) ve lekelerdir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 3/A/1 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) olarak yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) |
| TSK SYY Madde
4-A/1 |
Gözyaşı Yolları ve Kesesi Deformiteleri ve Fonksiyon Bozuklukları: Gözyaşı kanallarında veya kesesinde meydana gelen, şekil bozukluğu veya tıkanıklık nedeniyle sürekli yaşarmaya yol açan hafif işlev bozukluklarıdır (Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilemez). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 4/A/1 (-) olduğundan uzman erbaş adaylığına engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder (Özel Kuvvetler engeli mevcuttur). (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
5-A/1 |
Görme Derecesi Yeterli Olan Şaşılıklar: Gözlerdeki hizalanma bozukluğuna (şaşılık) rağmen, her iki gözün görme derecesinin camlarla düzeltildikten sonra Madde 1’in A dilimi sınırları içinde kalması durumudur (Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilemez). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 5/A (-) olarak belirlendiğinden adaylığa engel teşkil etmektedir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütunda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder (Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilemezler). (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
5-A/2 |
Bir Gözde Tek Kasın Paralizisi (Kas Felci): Gözü hareket ettiren dış kaslardan yalnızca bir tanesinde meydana gelen felç (paralizi) veya işlev kaybı durumudur (Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilemez). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 5 olumsuz fıkraları arasında (-) işaretli olduğundan adaylığa engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir (Özel Kuvvetler seçimi yapılamaz). (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
5-A/3 |
Görme Derecesi Yeterli Olan Nistagmuslar: Gözlerin istemsiz, hızlı ve ritmik titremesine (nistagmus) rağmen, görme derecesinin camlarla düzeltildikten sonra Madde 1’in A dilimi sınırları içinde olmasıdır (Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilemez). |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesindeki (-) kaydı nedeniyle uzman erbaş adayı olmaya engel oluşturur. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
6-A/1 |
Görmeyi Bozmayan Mercek, Kornea ve Vitreus Kesafetleri ile Şekil Bozukluğu Sekelleri: Kornea, lens veya vitreustaki hafif bulanıklıklar (kesafet) ile dokulardaki eski hastalık sekelleridir; görme derecesinin Madde 1’in A dilimi altına düşmemesi şarttır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 6/A (-) olarak belirlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
6-A/2 |
Bir veya İki Gözde Görmeyi Bozmayan Psödofaki: Katarakt veya benzeri nedenlerle ameliyat edilerek göz içindeki doğal merceğin çıkarılması ve yerine yapay göz içi merceği yerleştirilmesi durumudur; görme A dilimi sınırında olmalıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) olarak yer aldığından adaylığa kabul edilmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
6-A/3 |
Bir Gözde Görmeyi Bozmayan Vitrektomi Ameliyatı Geçmişi: Gözün arka segmentindeki vitreus jelinin ameliyatla temizlenmesi durumudur; ameliyat sonrası görme derecesinin camlarla düzeltilerek A dilimi sınırlarında kalması esastır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 6/A/3 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
6-A/4 |
Keratorefraktif (Lazer) Göz Ameliyatı Geçirmiş Olanlar: Kırma kusurlarını düzeltmek amacıyla lazer göz ameliyatı geçirmiş ve ameliyat sonrasında görmesi gözlükle düzeltildikten sonra A dilimi sınırına ulaşan kişilerin durumudur. |
Uzman erbaş adayları: Fıkrada yer alan kısıtlayıcı ibare Danıştay İkinci Dairesinin 30/9/2025 tarihli kararı ile iptal edilmiş olup, ameliyat sonrası görme derecesi ve güncel yargı kararları çerçevesinde değerlendirilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Danıştay İkinci Dairesinin 30/9/2025 tarihli iptal kararı doğrultusunda; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından ameliyat sonrası kornea topoğrafisi, refraksiyon ve A dilimi görme sınırına ulaşma durumu esas alınarak işlem yapılır. |
| TSK SYY Madde
7-A/1 |
7 Diyoptriye Kadar Olan Miyopi ve Hipermetropi: Bir veya iki gözde, derecesi 7.00 diyoptriden az olan (7.00 D hariç) uzağı görememe (miyopi) veya yakını görememe (hipermetropi) kırma kusurlarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D uyarınca Yönetmeliğin 23. maddesi hükümleri uygulanır; temin edilen sınıf ve branşa özgü kırma kusuru üst sınırları esas alınır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesi uyarınca (1) numaralı sütun kapsamında muharip sınıf subay ve astsubay adayları için Yönetmeliğin 71. maddesi (okul giriş sağlık şartları) hükümleri uygulanır; (2) numaralı sütunda (+) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil etmez (sınıf ve branş kısıtlamaları saklıdır). |
| TSK SYY Madde
7-A/2 |
7 Diyoptriye Kadar Olan Astigmatizmalar: Bir veya her iki gözde, iki meridyen arasındaki kırma kusuru farkının 7.00 diyoptriden az olan (7.00 D hariç) odaklama kusurudur. Mixt astigmatizmada iki eksen farkı esas alınır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 7 uyarınca Yönetmelik Madde 23 hükümleri tatbik edilerek adayın başvuracağı sınıfın özel görme ve kırma kusuru limitlerine göre karar verilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Muharip sınıf subay ve astsubay adayları için (1) numaralı sütun uyarınca Yönetmeliğin 71. maddesi hükümleri tatbik edilir; (2) numaralı sütunda (+) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel değildir (özel branş şartları saklıdır). |
| TSK SYY Madde
7-A/3 |
İki Göz Arasındaki Refraksiyon Değerleri Farkı Sınırları: İki gözün kırma kusuru değerleri arasındaki sferik eşdeğer farkının; miyopide en fazla 6.00 D (6.00 D dahil), hipermetropi ve astigmatizmada en fazla 4.00 D (4.00 D dahil) olmasıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çerçevesinde Yönetmeliğin 23. maddesi gereğince değerlendirilir, anizometropi sınırları ve sınıf şartları incelenir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından (1) numaralı sütun gereğince Yönetmeliğin 71. maddesi şartları esastır; (2) numaralı sütunda (+) olarak değerlendirildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil etmez. |
| TSK SYY Madde
7-A/4 |
Her İki Gözün Kırma Kusurları Toplamının En Fazla 14 Diyoptri Olması: Her iki gözün sahip olduğu miyopi, hipermetropi ve astigmatizma kırma kusurlarının derecelerinin toplamının en fazla 14.00 D (14.00 D hariç) olmasıdır. Astigmatizmada yüksek meridyenler hesaplanır. |
Uzman erbaş adayları: Yönetmeliğin 23. maddesi uyarınca toplam kırma kusuru derecesi ve görev sınıfı şartlarına göre işlem tesis edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Muharip sınıf subay ve astsubay adayları için (1) numaralı sütun uyarınca Yönetmeliğin 71. maddesi kriterleri uygulanır; (2) numaralı sütunda (+) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturmaz. |
| TSK SYY Madde
8-A/1 |
Görme Derecesi Yeterli Olan Diskromatopsi ve Hafif Albinoz: Renkleri ayırt etme bozukluğu (renk körlüğü/diskromatopsi) veya hafif renk pigmenti eksikliğine (albinoz) rağmen, görme derecesinin Madde 1’in A dilimi sınırlarında olmasıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 8/A/1 (-) olarak düzenlendiğinden renk körlüğü veya albinoz tespit edilenler adaylığa kabul edilmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/1 |
Görmeyi Bozmayan Damar, Ağ Tabaka ve Görme Siniri Hastalık Sekelleri ile Doğumsal Kusurları: Koroidea, retina ve optik sinirdeki hastalık izleri veya doğumsal kusurların görme derecesini Madde 1’in A dilimi altına düşürmemesi halidir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 9/A fıkraları (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütunda da (-) işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/2 |
Görmeyi Bozmayan Hafif Görme Alanı Kayıpları: Görme alanı kaybının tek gözde üçte ikiden (2/3) az veya her iki gözde ayrı ayrı yarıdan (1/2) az olması; görme derecesinin A dilimi sınırlarında bulunması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 9/A/2 (-) olarak belirlendiğinden adaylığa kabul edilmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/3 |
Reaksiyon Göstermeyen Göz Çukuru Yabancı Cisimleri: Göz çukuru (orbita) içine girmiş, göz dokularında herhangi bir iltihaplanma, enfeksiyon veya tepkimeye (reaksiyona) yol açmadan sabit duran yabancı cisimlerin varlığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde (-) olarak yer aldığından uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/4 |
Görmeyi Bozmayan Orbitanın ve Göz Eklentilerinin İyi Huylu Tümörleri ve Hafif Göz Fırlamaları: Bulbus, adneks veya orbitanın tedavi edilmiş iyi huylu tümörleri ya da hafif ekzoftalmi durumudur; görme A dilimi seviyesinde olmalıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 9 olumsuz hükümleri kapsamında (-) kabul edilerek adaylığa engel sayılır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/5 |
Bir Gözde Tedavi Edilmiş Retina Dekolmanı: Retina dekolmanı durumunun başarıyla tedavi/ameliyat edilmesi sonrasında, dekolman geçiren gözün görme derecesinin en az 0.2 (%20) veya yukarı seviyede kalmasıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 9/A/5 (-) olarak belirlendiğinden uzman erbaşlığına engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütunda da (-) olarak belirlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/6 |
Patolojik Değişiklik Göstermeyen ve Görmeyi Bozmayan Retina Kanaması: Ağ tabakada kalıcı yapısal veya patolojik bozukluğa yol açmayan, tedaviyle tamamen iyileşmiş retina içi kanamalardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 9/A/6 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
9-A/7 |
Görme ve Fonksiyon Kaybı Yapmamış Hafif Glokom veya Geçirilmiş Başarılı Glokom Ameliyatı: Optik sinir hasarı ve fonksiyon kaybı oluşturmamış hafif glokom veya tek gözde geçirilmiş başarılı glokom ameliyatıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde (-) olarak işaretlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
Meslek Gruplarına Göre Göz Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları (Madde 23/2)
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Madde 23/2 hükmü açıktır: Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarında diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalı ve bunlar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır.
Madde 23/3 – Göz Numarası Sınırları: Düzeltmeyle her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla; 3 diyoptriye (3 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma olan adaylar hakkında “Uzman Erbaş veya Sözleşmeli Erbaş/Er Olur” kararı verilir.
Önemli: Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında, Hastalıklar Listesinde A diliminde yer alan ancak 3 diyoptriyi aşan miyopi/hipermetropi ile 1 diyoptriyi aşan eksen farkı olan astigmatizma bulunması halinde, A diliminde olsa dahi “Olamaz” kararı verilir.
Muvazzaf/Sözleşmeli Subay ve Astsubay Adayları (Madde 71/2)
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Madde 71/2 hükmüne göre: Subay ve astsubay adaylarında diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalıdır.
Madde 71/3 – Göz Numarası Sınırları: Düzeltmeyle her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla; 3 diyoptriye (3 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma olan adaylar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olur” kararı verilir.
Göz Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak göz muayenesinden elenmeniz halinde, bu karara karşı hukuki süreç başlatmanız mümkündür. En sık karşılaşılan elenme gerekçeleri arasında refraksiyon kusurunun (miyopi, hipermetropi, astigmatizma) 3 diyoptrilik sınırın üzerinde ölçülmesi, diskromatopsi tespiti ve düzeltilmiş görme derecesinin tam olmaması yer almaktadır.
Refraksiyon ölçümlerinde otorefraktometre ile sikloplejik (damla ile) ölçüm arasında farklılıklar oluşabilir. Sınır değerlerde yapılan ölçüm hatası, dava sürecinde bilirkişi heyetinin yeniden değerlendirmesiyle düzeltilebilir.
Göz Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adaylarında da uzman erbaşlarla aynı göz şartları aranır (Madde 23/2). Düzeltilmiş görmelerin her iki gözde ayrı ayrı tam olması ve diskromatopsi bulunmaması zorunludur. Sınır değerlerde refraksiyon ölçümü veya renk görme testinin hatalı uygulanması halinde iptal davası açılabilir.
Göz Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay ve astsubay adayları için göz şartları Madde 71/2’de düzenlenmiştir. Diskromatopsi bulunmamalı ve görmeler her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalıdır. Aynı refraksiyon sınırları (3 diyoptri miyopi/hipermetropi, 1 diyoptri astigmatizma farkı) burada da geçerlidir.
Sözleşme yenileme muayenesinde göz tanısı çıkarsa ne olur? Görevde bulunan uzman erbaşlarda sözleşme yenileme muayenesinde B veya D dilimi göz tanısı verilmesi halinde, “Görev Yapamaz” kararı verilerek ilişik kesilir. Bu karara karşı da idari yargıda iptal davası açılabilir.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Göz Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
Aşağıdaki emsal kararlar, göz branşından elenen adayların iptal davası açarak haklarını kazandığı gerçek dava örneklerinden derlenmiştir. Her karar, benzer durumda olan adaylar için umut verici bir referans oluşturmaktadır.
1. Miyopi (Göz Numarası) – Uzman Erbaş Adayı
Adayın miyopi değeri heyet ölçümünde 3.25 diyoptri olarak tespit edilmiş ve sınır aşımı gerekçesiyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti sikloplejik ölçüm yaparak değeri 2.75 diyoptri olarak tespit etmiş ve mahkeme işlemi iptal etmiştir.
2. Astigmatizma (Astigmat) – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın astigmatizma değeri iki eksen arasındaki fark 1.25 diyoptri olarak ölçülmüş ve elenmiştir. Bilirkişi incelemesinde farkın 0.75 diyoptri olduğu tespit edilmiş, sınır dahilinde bulunarak işlem iptal edilmiştir.
3. Diskromatopsi (Renk Körlüğü) – Uzman Erbaş Adayı
Adaya Ishihara testi ile diskromatopsi tanısı konulmuştur. İptal davasında bilirkişi heyeti Farnsworth D-15 ve anomaloskop testleri uygulayarak adayın renk görme fonksiyonunun yeterli olduğunu tespit etmiş ve mahkeme işlemi iptal etmiştir.
4. Lazer Ameliyatı Sonrası (LASIK) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Adayın geçmişte LASIK ameliyatı olduğu tespit edilmiş ve elenmiştir. Bilirkişi heyeti ameliyat sonrası 6 aylık takip süresinin tamamlandığını, görme kaybı ve komplikasyon gelişmediğini, düzeltilmiş görmenin her iki gözde tam olduğunu belirleyerek işlemin iptaline karar verilmiştir.
5. Hipermetropi (Göz Numarası) – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın hipermetropi değeri heyet tarafından 3.50 diyoptri olarak belirlenmiştir. Bilirkişi incelemesinde sikloplejik refraksiyon ölçümü yapılmış ve değer 2.50 diyoptri olarak tespit edilmiştir. Otorefraktometre ile sikloplejik ölçüm arasındaki fark ortaya konularak işlem iptal edilmiştir.
6. Göz Tansiyonu (Glokom) – Uzman Erbaş Adayı
Adayda göz içi basıncı yüksek ölçülmüş ve glokom ön tanısıyla elenmiştir. Bilirkişi heyeti kapsamlı göz muayenesi yaparak optik sinir başında ve görme alanında fonksiyonel bozukluk bulunmadığını, göz içi basıncının fizyolojik sınırlarda olduğunu tespit etmiş ve mahkeme işlemi iptal etmiştir.
7. Şaşılık (Kayma) – Muvazzaf Subay Adayı
Adayda hafif derecede ekzotropya (dışa kayma) tespit edilmiş ve elenmiştir. Bilirkişi heyeti adayın stereopsis (derinlik algısı) fonksiyonunun normal, düzeltilmiş görme derecesinin her iki gözde tam ve füzyon kapasitesinin yeterli olduğunu tespit ederek işlemi iptal ettirmiştir.
8. Göz Kapağı Düşüklüğü (Pitozis) – Uzman Erbaş Adayı
Adayda tek taraflı hafif pitozis tespit edilmiş ve elenmiştir. Bilirkişi heyeti pitozisin santral görmeyi bozmadığını, pupiller aksın açık olduğunu ve görme derecesinin tam olduğunu belirleyerek A dilimi değerlendirmesi yapılması gerektiğine karar vermiş ve işlem iptal edilmiştir.
9. Retina Dekolmanı (Ameliyatlı) – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın bir gözünde geçmişte retina dekolmanı ameliyatı yapılmıştır. Heyet, ameliyat geçmişini gerekçe göstererek elenme kararı vermiştir. Bilirkişi incelemesinde ameliyat sonrası görmesinin 0.4 olduğu ve A dilimi sınırlarında kaldığı tespit edilerek işlem iptal edilmiştir.
10. Katarakt Ameliyatı / Göz İçi Lens (Psödofaki) – Uzman Erbaş Adayı
Aday genç yaşta katarakt ameliyatı geçirmiş ve göz içi lens takılmıştır. Heyet “psödofaki” gerekçesiyle elenme kararı vermiştir. Bilirkişi heyeti düzeltilmiş görmenin her iki gözde tam olduğunu tespit ederek A dilimi değerlendirmesi yapılması gerektiğine karar vermiş ve işlem iptal edilmiştir.
11. Kornea Sikatris (Eski Göz Yaralanması İzi) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Adayın korneasında eski bir yaralanmaya bağlı sikatris (iz) tespit edilmiştir. Bilirkişi heyeti sikatrisin görme aksını etkilemediğini ve düzeltilmiş görmenin A dilimi kadar olduğunu belirleyerek elenme kararının iptaline hükmetmiştir.
12. Nistagmus (İstemsiz Göz Titremesi) – Sözleşmeli Er Adayı
Adayda hafif düzeyde nistagmus tespit edilmiş ve elenmiştir. Bilirkişi heyeti nistagmusun fiksasyonu bozmadığını, görme keskinliğinin tam olduğunu ve A dilimi kriterlerini karşıladığını tespit ederek mahkeme işlemi iptal etmiştir.
Göz Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
DAVACI: [Adınız Soyadınız – T.C. Kimlik No]
ADRES: [Adresiniz]
DAVALI: [İlgili Bakanlık / Komutanlık]
DAVA KONUSU: ../../…. tarihli sağlık kurulu raporuyla hakkımda verilen “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay-Astsubay Olamaz” kararının iptali ve öncelikle yürütmenin durdurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. ../../…. tarihinde [ilgili komutanlık] tarafından yapılan sağlık muayenesinde göz branşından muayene edildim ve “…………” tanısıyla olumsuz rapor düzenlenerek adaylık sürecim sonlandırıldı.
2. Söz konusu rapor, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak düzenlenmiştir. Şöyle ki; [diyoptri ölçüm hatası / görme derecesi yanlış değerlendirmesi / diskromatopsi testinin hatalı uygulanması / ameliyat sonrası iyileşmenin dikkate alınmaması / diğer gerekçeler].
3. Bilirkişi incelemesi yaptırılarak mevcut göz durumumun yönetmelik kriterlerine uygun olduğunun tespitini talep ederim.
HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İYUK, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, dış merkezden alınan göz muayene raporu, refraksiyon ölçüm sonuçları, görme alanı testi, OCT raporu, ameliyat epikrizleri ve sair deliller.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle yürütmenin durdurulmasına, yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda hakkımdaki olumsuz sağlık kurulu raporunun iptaline ve yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. ../../….
Davacı: [Adınız Soyadınız – İmza]
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
1. Sağlık kurulu raporu (elenme kararını içeren belge)
2. Tebliğ/tebellüğ belgesi (kararın size bildirildiği tarih)
3. Dış merkezden (üniversite hastanesi veya özel göz merkezi) alınan güncel göz muayene raporu
4. Refraksiyon ölçüm sonuçları (otorefraktometre ve sikloplejik ölçüm)
5. Görme alanı testi (Humphrey veya Goldman perimetrisi)
6. OCT (optik koherens tomografi) raporu (retina ve optik sinir değerlendirmesi için)
7. Renk görme testleri (Ishihara, Farnsworth D-15, anomaloskop – diskromatopsi durumunda)
8. Varsa ameliyat epikrizleri (LASIK/PRK, katarakt, retina, glokom vb.)
9. Nüfus cüzdanı fotokopisi
Gözden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
1. Adım – Elenme Kararının Tebliği: Sağlık kurulu raporu size yazılı olarak tebliğ edilir. Bu tarih 60 günlük dava açma süresinin başlangıcıdır.
2. Adım – İtiraz (İsteğe Bağlı): İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz edebilirsiniz. İtiraz, dava süresini durdurur. İtiraz sonucu olumsuz gelirse, tebliğden itibaren yeni 60 günlük süre başlar.
3. Adım – İptal Davası: Yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması mutlaka talep edilmelidir.
4. Adım – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, genellikle bir üniversite hastanesinin göz hastalıkları anabilim dalından oluşan bilirkişi heyetine sevk kararı verir. Bilirkişi heyeti adayın gözlerini yeniden muayene eder, refraksiyon ölçümü, görme derecesi, renk görme testleri ve gerekli tüm incelemeleri yapar.
5. Adım – Karar: Bilirkişi raporu mahkemeye sunulur. Rapor adayın lehine ise mahkeme elenme kararını iptal eder ve adayın atanma sürecinin kaldığı yerden devam etmesine karar verir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Gözümde 3.25 numara var ama gözlükle her şeyi net görüyorum, yine de uzman erbaş olamaz mı oldum?
Net görüyor olmanız sizin lehinize bir bulgudur, ancak sorun numaranızın 3 diyoptrilik sınırı aşmasıdır. Yönetmeliğe göre düzeltmeyle her iki gözde görmeler tam olmak şartıyla 3 diyoptriye kadar (3 dahil) miyopi ve hipermetropiye izin verilir. Ancak burada kritik nokta ölçümün nasıl yapıldığıdır. Otorefraktometre ile sikloplejik (damla ile) ölçüm arasında genellikle 0.25-0.75 diyoptri fark çıkar. Sınır değerdeyseniz, bilirkişi heyetinin sikloplejik ölçümü sizi sınırın altına düşürebilir. İptal davası açmanızı tavsiye ederiz.
Astigmatım var ve 1.25 eksen farkı ölçtüler, sözleşmeli er olamaz dediler. Bu 0.25’lik fark yüzünden mi elendim?
Evet, yönetmelikte 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkının 1 diyoptriyi geçmemesi şartı aranır. Sizin ölçümünüz sınırın 0.25 diyoptri üzerinde çıkmış. Ancak refraksiyon ölçümlerinde bu kadar küçük farklar ölçüm koşullarına, cihaz kalibrasyonuna ve hastanın uyumuna göre değişebilir. Bilirkişi heyeti yeniden ölçüm yaptığında farklı bir sonuç çıkması oldukça muhtemeldir. İptal davası açarak yeniden değerlendirme yaptırmanızı öneririz.
Renk körlüğüm (daltonizm) var, subay veya uzman erbaş olma şansım hiç yok mu?
Yönetmeliğin Madde 23/2 ve 71/2 hükümleri tüm aday meslek gruplarında diskromatopsi bulunmamalıdır der. Ancak “renk körlüğü” ile “diskromatopsi” farklı kavramlardır. Ishihara testi ile tespit edilen renk algı bozukluğu, her zaman askerlik görevlerini engelleyen düzeyde olmayabilir. Farnsworth D-15 ve anomaloskop gibi ileri testlerle renk ayırt etme kapasitenizin yeterli olduğu ortaya konulabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti bu ileri testleri uygulayarak gerçek durumunuzu değerlendirir. Renk görme sorunu hafif düzeyde ise olumlu sonuç alma şansınız vardır.
LASIK ameliyatı oldum ve artık gözlüksüz mükemmel görüyorum ama elendim. Lazer ameliyatı geçirmiş olmak engel mi?
Hayır, lazer ameliyatı geçirmiş olmak tek başına elenme sebebi değildir. Yönetmeliğe göre keratorefraktif ameliyat (LASIK, PRK, LASEK, iLASIK) geçirmiş ve görmesi tashihle A dilimi kadar olanlar A dilimindedir. Önemli olan ameliyattan sonra yeterli takip süresinin geçmiş olması, görme kaybı ve komplikasyon gelişmemiş olmasıdır. Düzeltilmiş görmeniz her iki gözde tamsa ve ameliyat üzerinden yeterli süre geçtiyse, elenme kararı hatalıdır. İptal davası açarak bilirkişi heyetinden güncel kornea topografisi ve görme değerlendirmesi yaptırmanızı tavsiye ederiz.
Göz tansiyonum (glokom) varmış ama hiçbir belirtim yok ve görmem tam. Neden elendim?
Yönetmeliğe göre fonksiyonel bozukluk yapmamış glokom A dilimindedir ve engel değildir. Sorun genellikle heyetin yüksek göz içi basıncını (GİB) doğrudan glokom tanısına dönüştürmesidir. Oküler hipertansiyon (göz içi basıncı yüksekliği) ile glokom farklı kavramlardır. Glokom tanısı için optik sinir başında hasar, görme alanında defekt ve RNFL kalınlığında azalma gibi bulgular gerekir. İptal davasında bilirkişi heyeti OCT, görme alanı testi ve detaylı fundus muayenesi yaparak gerçek durumunuzu ortaya koyar. Fonksiyonel bozukluk yoksa A diliminde değerlendirilmeniz gerekir.
Hafif şaşılığım var ama çift görmem yok ve derinlik algım normal, uzman erbaş olamaz mı oldum?
Şaşılıkta elenme kriteri sadece kayma miktarı değil, görme derecesi ve fonksiyonel durumdur. Görme derecesi A dilimi kadar olan şaşılıklar A dilimindedir. Çift görmemeniz ve derinlik algınızın normal olması sizin lehinize önemli bulgulardır. Heyet bazen sadece kayma açısına bakarak B dilimi verebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti stereopsis testi, füzyon kapasitesi ve düzeltilmiş görme değerlendirmesi yaparak gerçek fonksiyonel durumunuzu ortaya koyar.
Göz kapağım hafif düşük (pitozis) ama görmem tam, bu yüzden elenmem doğru mu?
Yönetmeliğe göre santral görmeyi bozmayan pitozisler A dilimindedir ve engel değildir. Önemli olan pitozisin pupiller aksı kapatıp kapatmadığıdır. Görmem tamsa ve pupillerim açıksa, pitozis görsel fonksiyonumu etkilemiyor demektir. Heyet bazen kozmetik görünüme bakarak olumsuz rapor verebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti pitozisin derecesini ölçer, pupiller aksın açık olup olmadığını değerlendirir ve görme fonksiyonuna etkisini tespit eder. Hafif pitozis nedeniyle elenen adayların davayı kazandığı pek çok emsal mevcuttur.
Genç yaşta katarakt ameliyatı geçirdim ve göz içi lens takıldı, sözleşmeli er olabilir miyim?
Yönetmeliğe göre düzeltilmiş görmesi A dilimi kadar olan psödofaki (göz içi lens implantasyonu) A dilimindedir. Yani katarakt ameliyatı geçirmiş olmanız tek başına elenme sebebi değildir; önemli olan ameliyat sonrası görme derecenizdir. Düzeltilmiş görmeniz her iki gözde ayrı ayrı tamsa ve komplikasyon yoksa, A diliminde değerlendirilmeniz gerekir. Heyet bazen ameliyat geçmişini görünce doğrudan olumsuz rapor verebiliyor. İptal davası açarak bilirkişi heyetinden güncel değerlendirme yaptırmanızı öneririz.
Bir gözümde retina dekolmanı ameliyatı oldum ve görüyorum, ama elendim. Dava açsam kazanır mıyım?
Yönetmeliğe göre tek gözde retina dekolmanı ameliyatı sonrası ameliyatlı gözün görmesi 0.2 veya üzeri ise A dilimindedir. Diğer gözünüz sağlam ve görmeniz yeterliyse, elenme kararı hatalı olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti ameliyatlı gözünüzün güncel görme derecesini, retina durumunu OCT ile değerlendirir ve karar verir. Ameliyat sonrası stabilize olan ve yeterli görme sağlanan vakalarda olumlu sonuçlar alınmaktadır.
Gözümde kornea izi (sikatris) var, eski bir yaralanmadan kalmış ama görmem iyi. Elenmem doğru mu?
Kornea sikatrisi nedeniyle elenme, görme derecesine bağlıdır. Sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri, görme derecesi A dilimi kadar ise A diliminde değerlendirilir. Yani korneanızda iz olması tek başına elenme sebebi değildir; önemli olan bu izin görmenizi ne kadar etkilediğidir. Düzeltilmiş görmeniz yeterli düzeydeyse, iptal davası açarak bilirkişi heyetinden detaylı kornea topografisi ve görme değerlendirmesi yaptırmanızı tavsiye ederiz.
Gözüm sürekli sulanıyor (göz yaşı yolu problemi), bu yüzden uzman erbaşlıktan elenir miyim?
Bir veya iki gözde gözyaşı yolları ve kesesinin deformitelerine bağlı göz yaşarmaları yönetmelikte A dilimindedir ve engel değildir. B dilimi ancak her iki gözde ameliyattan faydalanmamış göz yaşarması veya her iki gözyaşı kesesinin ameliyatla alınmış olması durumunda uygulanır. Tek taraflı yaşarma veya ameliyatla düzeltilmiş sorunlar A diliminde kalır. Hatalı değerlendirme yapıldığını düşünüyorsanız iptal davası açabilirsiniz.
Gözümde nistagmus (titreme) var ama görmem tam, neden elendim?
Yönetmeliğe göre görme derecesi A dilimi kadar olan nistagmuslar A dilimindedir ve engel değildir. Nistagmusun varlığı tek başına elenme sebebi değildir; önemli olan görme fonksiyonuna etkisidir. Görmeniz tam ise, nistagmusun fiksasyonu ve görme keskinliğini bozmadığı anlaşılır. İptal davasında bilirkişi heyeti nistagmusun tipini, amplitüdünü ve görme üzerindeki etkisini detaylı olarak değerlendirir. Görme fonksiyonu korunmuş vakalarda olumlu sonuç alınması mümkündür.
Hipermetrop ve astigmatım birlikte var, toplam numaram sınırda. Hangi değer esas alınır?
Birden fazla refraksiyon kusurunun birlikte bulunduğu durumda yönetmelik birkaç farklı kriteri ayrı ayrı değerlendirir: her bir gözün ayrı ayrı diyoptri değeri, iki göz arasındaki sferik eşdeğer farkı ve her iki gözün refraksiyon kusuru toplamı. Sferik eşdeğer formülü (Sferik Kusur + Silenderik Kusur/2) ile hesaplanır. Sınır değerlerdeyseniz, ölçüm koşullarına göre sonuçlar farklılık gösterebilir. İptal davası açarak bilirkişi heyetinden sikloplejik koşullarda standardize ölçüm yaptırmanızı öneririz.
Bir gözüm çok az görüyor (ambliyopi/göz tembelliği), diğer gözüm tam. Uzman erbaş olabilir miyim?
Yönetmeliğin Madde 23/2 hükmü açıktır: Görmeler her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalıdır. Bir gözünüzde düzeltilmiş görme tam değilse, bu şartı karşılayamazsınız. Ancak “tam” kavramının yorumlanmasında farklılıklar olabilir. Düzeltilmiş görmeniz 10/10 değil ancak 9/10 veya 8/10 ise, bu durumun “tam” sayılıp sayılmayacağı tartışılabilir. Sınır değerdeyseniz, bir avukattan hukuki değerlendirme almanızı tavsiye ederiz.
Gözden elendim, 60 günlük süreyi kaçırırsam ne olur? Başka bir şansım var mı?
Elenme kararının size tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde iptal davası açmanız gerekir. Bu süre hak düşürücü süredir ve kaçırılması halinde dava açma hakkınız düşer. Ancak önce İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz etmiş ve itiraz sonucu bekleniyorsa, itiraz sonucunun tebliğinden itibaren yeni bir 60 günlük süre başlar. Sürenizin dolup dolmadığından emin değilseniz, vakit kaybetmeden bir avukata danışmanızı kesinlikle tavsiye ederiz.
Göz ölçüm değerleri heyet ile dış merkez arasında farklı çıkıyor, hangisi esas alınır?
Göz hastalıkları davalarında bu en sık karşılaşılan durumdur. Refraksiyon ölçümleri; otorefraktometre ile sikloplejik ölçüm, cihaz kalibrasyonu, hastanın akomodasyonu ve ölçüm ortamına göre farklılık gösterebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayı bir üniversite hastanesinde sikloplejik koşullarda yeniden ölçer ve standardize değerleri tespit eder. Heyet ölçümü ile bilirkişi ölçümü arasında 0.25-1.00 diyoptri fark çıkması oldukça yaygındır ve bu fark, sınır değerdeki adaylar için sonucu tamamen değiştirebilir.
Göz muayenesinde damla damlatmadan ölçüm yaptılar, bu doğru mu?
Doğru refraksiyon ölçümü için sikloplejik (damla ile) ölçüm altın standarttır, çünkü göz kaslarının akomodasyonunu devre dışı bırakır ve gerçek kırılma kusurunu ortaya koyar. Damla damlatılmadan yapılan otorefraktometre ölçümü, özellikle genç adaylarda miyopi değerini olduğundan yüksek gösterebilir. Bu durum sınır değerdeki adayları haksız yere elenmeye sürükleyebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti mutlaka sikloplejik ölçüm yapar ve bu ölçüm, heyet ölçümünden farklı sonuç verebilir. Damla damlatılmadan ölçüm yapıldıysa, bu durumu iptal davası dilekçenizde mutlaka belirtmenizi öneririz.
Göz Branşından Elendiyseniz, Hakkınızı Arayın!
Göz ölçüm hataları, diskromatopsi testlerinin yanlış uygulanması ve ameliyat sonrası iyileşmenin dikkate alınmaması gibi durumlar iptal davası ile düzeltilebilir. 60 günlük süreyi kaçırmadan hukuki süreci başlatın.
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin güncel haline ve genel hukuki uygulamalara göre bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Her adayın tıbbi durumu ve dava dosyası kendine özgüdür. Hak kaybına uğramamak için bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir. Makaledeki yönetmelik maddeleri 11/11/2016 tarih ve 29885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 22/9/2017 tarih ve 2017/10844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile güncellenmiş halini esas almaktadır.
