60 Günlük Dava Açma Süresi: İptal davası, elenme kararının size tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. Süre kaçırıldığında dava hakkınız düşer. Hak kaybına uğramamak için zaman kaybetmeden bir avukattan profesyonel destek alınız.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Ortopedi Hastalıkları
Uzman erbaş, subay/astsubay ve sözleşmeli er adaylarının sağlık muayenelerinde ortopedi alanında en sık karşılaşılan ve elenme sebebi olan tanılar aşağıda listelenmiştir. Ortopedi branşı, ölçüme dayalı kriterler içerdiğinden, sınır değerlerde hatalı değerlendirme sık görülür.
| Ortopedik Hastalık / Durum | Adaylar İçin Genel Değerlendirme |
|---|---|
| Skolyoz (Omurga Eğriliği) | Ayakta çekilen omurga grafisinde Cobb açısı 10°’nin altında olan adaylar sağlam kabul edilir; 10° bu istisnaya dahil değildir. Ölçümün doğruluğu ve çekim tekniği önem taşır. |
| Bel ve Boyun Fıtığı | Belirti ve nörolojik bulgu vermeyen fıtıklar ile tek seviyeli, şifa ile sonuçlanmış belirtisiz fıtık ameliyatları A diliminde değerlendirilir. A diliminde bulunmak veya ameliyatla iyileşmek, tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. |
| Düztabanlık (Pes Planus) | Yürüyüşü güçleştirmeyen, kalkaneal yükseklik açısı 10°–19° arasında olan düztabanlıklar (iki sınır dahil) elenme sebebidir. 20° ve üstü sağlam kabul edilir. |
| Menisküs Yırtığı ve Ameliyatı | Menisküs yırtıkları, menisküsün kısmen veya tamamen çıkarılması ilgili sağlık şartları kapsamında değerlendirilir. Ameliyat sonrası fonksiyon kaybı bulunmaması, tek başına uygunluk sağlamaz. |
| Çapraz Bağ Yaralanmaları | Ön ve arka çapraz bağ yaralanmaları ile ameliyatla tedavi edilmiş halleri değerlendirilir. MR bulguları, cerrahi kayıtlar ve diz stabilitesi birlikte incelenir. |
| Omuz Çıkığı ve Eklem Hareket Kısıtlılığı | Yerine konmuş çıkıklar ile büyük eklemlerde hareket açıklığının toplamda en fazla dörtte biri (%25) kadar kısıtlandığı, ilgili madde şartlarını karşılayan durumlar A diliminde değerlendirilebilir. Bu oran, adaylığa kabul sınırı değildir. |
| Bacak Boyu Eşitsizliği | A dilimi sınırı; boyu 170 cm’den kısa olanlarda 3 cm dahil, 170 cm ve üzerindekilerde 4 cm hariç uzunluk farkıdır. Bu sınırlar içinde kalmak, tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. |
| Bel Kayması (Spondilolistezis) | Birinci derece, hareket, his ve stabilite bozukluğu ile bel veya bacak ağrısı yapmayan kaymalar A diliminde değerlendirilir. Belirti bulunmaması, her aday için engel olmadığı anlamına gelmez. |
| Omurga ve Sakroiliak Eklem Romatizmaları | Klinik ve laboratuvar incelemeleriyle remisyonda olduğu belirlenen, hareket ve stabilite bozukluğu yapmamış durumlar ilgili A dilimi şartları kapsamında değerlendirilir. Yalnızca şikâyetlerin azalması yeterli değildir. |
TSK ve Jandarma Ortopedi Yönetmeliği A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporundaki A, B, C ve D dilimleri, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Hastalıklar Listesi’nde yer alan sınıflandırmayı gösterir. Ortopedik hastalıklarda değerlendirme; rahatsızlığın türüne, derecesine, hareket ve fonksiyonlara etkisine göre yapılır.
A Dilimi: İlgili maddede belirtilen hafif ortopedik bozuklukları, bazı yaralanmaları ve ameliyat sonrası durumları kapsar. A dilimi, mutlaka tam iyileşme veya adaylığa uygunluk anlamına gelmez. Hastalık kodunun EK-D’deki karşılığı ve varsa sağlam kabul edilme istisnası ayrıca incelenir.
Örnek kod okuma: 58/A-4 → Hastalıklar Listesi’nin 58. maddesi, A dilimi, 4. fıkrası: Menisküs yırtıkları, menisküs çıkarılması, ön ve arka çapraz bağ lezyonları ile cerrahi tedavi edilmiş halleri.
B Dilimi: İlgili hastalık maddesinde belirlenen düzeyde şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı veya fonksiyon kaybı oluşturan ortopedik durumları kapsar. Bazı omurga eğrilikleri ve eklem bozuklukları bu grupta değerlendirilir. B dilimindeki hastalıklar, uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir.
C Dilimi: İlgili maddenin A, B veya D dilimindeki hastalıkların tedavi ve nekahet (iyileşme) hallerini ifade eder. Ortopedik ameliyat veya yaralanma sonrası iyileşme dönemi bu kapsamda değerlendirilebilir. C dilimi, adaylık sürecinin otomatik olarak beklemeye alınacağı veya tedavi sonrası kabul sağlanacağı anlamına gelmez. İşlem, adayın statüsüne ve ilgili temin şartlarına göre belirlenir.
Örnek kod okuma: 66/C → Hastalıklar Listesi’nin 66. maddesinde düzenlenen ayak hastalıklarının tedavi ve nekahet halleri.
D Dilimi: İlgili maddede tanımlanan ağır ortopedik hastalıkları, ileri derecede hareket ve fonksiyon kayıplarını veya ciddi anatomik eksiklikleri kapsar. D dilimindeki hastalıklar, uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir. Ancak rapordaki tanı, ölçüm veya madde uygulamasının hatalı olduğu iddiasıyla itiraz ve yargısal denetim yollarına başvurulabilir.
Örnek Kod Okuma:Madde 57/D/1 → Madde 57, D Dilimi, 1. Fıkra = Diz Üstü veya Dirsek Üstü Amputasyon
Raporunuzda B veya D dilimi ibaresi varsa, hastalığın derecesinin yanlış tespit edildiği durumlarda iptal davası ile bu kodun değiştirilmesi ve “Sağlam” kararı alınması mümkündür. Özellikle geçici stres, uyum bozukluğu veya tek seferlik bir ortopedik değerlendirmenin yanlış yorumlanması gibi durumlarda hukuki müdahale büyük önem taşır.

Ortopedik Hastalıklar Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 57 ve 67. maddelerindeki A dilimi hükümleri kapsamında değerlendirme
| TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu | Ortopedik Hastalıklar ve Açıklamaları | Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
| TSK SYY
Madde 57-A/1 |
Ekstremitelerin Hafif Şekil Bozuklukları ve Açısal Sapmaları: Kollarda ve bacaklarda silah kullanmaya ve vücut hareketlerine engel teşkil etmeyen kübitüs varus, koksa vara, koksa valga, genu valgum, tibial torsiyon, doğumsal boğumlar ve genu recurvatum gibi hafif şekil bozuklukları ve açılanmalardır (üst ekstremitede ≤30° valgus, ≤15° varus; alt ekstremitede ≤15° valgus, ≤5° varus; ≤10° recurvatum). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 57 A/1 uyarınca (-) işaretli olduğundan uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 58-A/1 |
Büyük Eklemlerin Hafif Bozuklukları ve Eklem Açısı Azalmaları: Omuz, dirsek, el bileği, kalça, diz ve ayak bileğinde hareketi ve görevi bozmayan, yerine konmuş çıkıklar, hafif şekil bozuklukları veya eklem hareket açısında toplamda en fazla 1/4 (dörtte bir) oranındaki hafif kısıtlılıklar ve yapışıklıklardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 58 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 58-A/2 |
Parmak Eklemlerinin İyileşmiş İltihap Sekelleri: El ve ayak parmak kemikleri ile parmak arası eklemlerde geçmiş iltihaplı hastalıklar sonucu kalan, el ve ayak hareketlerini bozmayacak derecede tamamen iyileşmiş hafif iltihap kalıntılarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar listesinde yer almadığından Açıklama (1) genel kuralı gereğince (+) kabul edilir ve adaylığa engel oluşturmaz. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde kısıtlama bulunmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez (özel sınıf ve branş şartları saklıdır). |
| TSK SYY
Madde 58-A/3 |
Fonksiyon Bozmayan Kemik ve Yumuşak Doku İçi Yabancı Cisimler: Kemik ve yumuşak dokular içerisinde bulunan, hayati tehlike oluşturmayan, organ hasarı yapmayan ve vücut hareketleri ile askeri görevleri engellemeyen yabancı cisimlerdir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde kısıtlanmadığından A dilimi genel ilkesi uyarınca (+) değerlendirilerek adaylığa kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda olumsuz olarak sayılmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez (lokasyon ve organ hasarı olmaması esastır). |
| TSK SYY
Madde 58-A/4 |
Menisküs Ameliyatları, Yırtıkları ve Çapraz Bağ Lezyonları: Kısmi veya tam menisküs çıkarılması (parsiyel/total menisektomi), menisküs yırtıkları, ön ve arka çapraz bağ yaralanmaları ile bunların cerrahi olarak tedavi edilmiş halleridir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 58 A/4 (-) olarak işaretlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 58-A/5 |
Hafif Derecede Refleks Sempatik Distrofi ve Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromları: Etkilediği eklem veya ekstremitenin fonksiyonlarını ve hareket kabiliyetini bozmayan, uygulanan medikal veya fizik tedaviye yanıt veren hafif derecedeki kompleks bölgesel ağrı sendromlarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 58/A uyarınca (-) işaretli olduğundan adaylığa kabul edilmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 59-A/1 |
Kemiklerin İyi Huylu Tümörleri, Yapısal Kusurları ve İltihap Kalıntıları: Kemiklerde görülen ve vücut hareketlerini bozmayan tekil kemik çıkıntıları (soliter egzostoz/osteofit), iyi huylu tekil tümörler, doğumsal/edinsel yapı bozuklukları ile geçmiş mikrobik veya romatizmal kemik iltihabı kalıntılarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 59 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 59-A/2 |
Üst Ekstremitede (Kolda) Hafif Uzama veya Kısalmalar: Kollarda saptanan uzunluk farkıdır; boyu 170 cm’den kısa olanlarda 3 cm’ye kadar (3 cm dahil), boyu 170 cm ve daha uzun olanlarda ise 4 cm’ye kadar (4 cm hariç) olan kol uzama veya kısalıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 59 A/2 (-) olduğu için adaylığa kabul edilmez. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir (sınıf kısıtlamalarına tabidir). |
| TSK SYY
Madde 59-A/3 |
Alt Ekstremitede (Bacakta) Hafif Uzama veya Kısalmalar: Bacaklarda saptanan uzunluk farkıdır; boyu 170 cm’den kısa olanlarda 3 cm’ye kadar (3 cm dahil), boyu 170 cm ve daha uzun olanlarda ise 4 cm’ye kadar (4 cm hariç) olan bacak uzama veya kısalıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 59 A/3 (-) işaretli olduğundan uzman erbaş adayı olmaya engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 60-A/1 |
Eklem Bölgesi Hafif Yara İzleri ve Cilt Yapışıklıkları: Silahlı hizmete engel oluşturmayan, eklem hareketlerini kısıtlamayan her türlü eklem derisi yara izleri (nedbe/sikatris) ve cilt yapışıklıklarıdır (dermatoloji kriterlerine uyan ve fonksiyon bozmayan izler öğrenci olmaya engel değildir). |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda olumsuz olarak yer almadığından Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilerek adaylığa engel teşkil etmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Eklem hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı yaratmayan izler EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez (dermatolojik iz kriterleri saklıdır). |
| TSK SYY
Madde 61-A/1 |
Hafif Kas-Tendon Hastalıkları, Kas Agenezileri ve İyi Huylu Tümörler: Vücut hareketlerini ve askeri görevleri bozmayan kas ve tendon rahatsızlıkları, tekil veya grup halindeki doğumsal kas yoklukları (agenezi) ve ameliyatla tedavi edilebilen iyi huylu kas ve yumuşak doku tümörleridir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D kısıtlama listesinde bulunmadığından Açıklama (1) kuralı gereği (+) değerlendirilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Vücut hareketlerini ve fonksiyonları engellemeyen haller EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 61-A/2 |
Üst Ekstremitede (Kolda) Hafif Kas Erimesi (Atrofi) veya Çevre Genişliği Farkı: Geçmiş hastalıklardan kalan hafif kas zayıflığı veya çevre farkıdır; üst kolda 3 cm’ye kadar (3 cm dahil), ön kolda 2 cm’ye kadar (2 cm dahil) olan kas atrofileri veya çevre genişliği farklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar arasında yer almadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Belirtilen cm sınırları dâhilinde kalan ve fonksiyon kaybı yapmayan atrofiler EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) değerlendirilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 61-A/3 |
Alt Ekstremitede (Bacakta) Hafif Kas Erimesi (Atrofi) veya Çevre Genişliği Farkı: Bacaklarda geçmiş hastalıklardan kalan hafif kas erimesi veya kalınlık farkıdır; alt ekstremitede (uyluk veya baldırda) 3 cm’ye kadar (3 cm dahil) olan kas atrofileri veya çevre genişliği farklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda olumsuz fıkra olarak geçmediğinden Açıklama (1) gereği (+) kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Uyluk ve baldır çevre farkı 3 cm ve altında olan ve yürüyüşü bozmayan haller EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) değerlendirilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 62-A/1 |
Boyun ve Omuz Bölgesinin Hafif Yapısal Bozuklukları (Tortikolis, Servikal Kaburga, Kalkık Skapula): Başın ve kolların serbestçe hareket etmesini kısıtlamayan eğri boyun (tortikolis), servikal kaburga veya kürek kemiğinin doğuştan yukarıda olması (kalkık skapula/Sprengel anomalisi) gibi durumlardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 62 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 62-A/2 |
Omuz veya Kalçada Hafif Seviyeli Düzey Farkı ve Asimetri: Muayenede saptanan, omuzlardan veya kalçalardan (pelvis) birinin diğer tarafa göre hafifçe daha yukarıda veya aşağıda konumlanmış olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda olumsuz fıkralar arasında sayılmadığından Açıklama (1) gereği (+) kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Duruş ve fonksiyon bozukluğu yaratmayan düzey farkları EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) olarak değerlendirilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 63-A/1 |
Omurganın Hafif Derecedeki Eğrilikleri ve Şekil Bozuklukları (Skolyoz vb.): Omurgada saptanan hafif düzeydeki eğriliklerdir. Ayakta çekilen röntgen grafilerinde Cobb açısı 10°ye kadar (10° hariç) olanlar dış kaynak subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında sağlam kabul edilir. |
Uzman erbaş adayları: Cobb açısı 10°nin altında (<10°) olanlar Yönetmelik metni uyarınca sağlam kabul edilir; 10° ve üzeri eğriliklerde EK-D Madde 63/A/1 (-) kaydı uygulanır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Ayakta çekilen röntgen grafilerinde Cobb açısı 10°nin altında (<10°) olan muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları sağlam kabul edilir; Cobb açısı 10° ve üzerinde olan vakalarda EK-D çizelgesinin (1) ve (2) numaralı sütunlarında (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 63-A/3 |
Belirti ve Ağrı Yapmayan Yapısal Omurga Farklılıkları ve İyileşmiş Kırıklar: Omurgada hareket, his ve stabilite bozukluğu yapmayan, bel/bacak ağrısı oluşturmayan spina bifida occulta (tek seviyede belirtisiz olanlar personelde sağlam kabul edilir), hiatus sakralis, 1. derece bel kayması (spondilolistezis), iyileşmiş vertebra kırıkları, sakralizasyon, lumbalizasyon ve tropizmdir. |
Uzman erbaş adayları: Tek seviyede belirtisiz spina bifida occulta sağlam sayılır; diğer durumlar için EK-D Madde 63 A/3 (-) olduğundan adaylığa engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder (tek seviyeli belirtisiz spina bifida occulta istisnası saklıdır); (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 63-A/4 |
Omurgada Tek Seviyeli Ankiloz veya Cerrahi Artrodez: Omurga sütununda sadece tek bir seviyede (en fazla 2 komşu omur kemiğini kapsayacak şekilde) meydana gelmiş doğal kaynama (ankiloz) veya cerrahi sabitleme (artrodez) ameliyatıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 63 A/4 (-) işaretli olduğundan uzman erbaş adayı olmaya engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 63-A/5 |
Belirti Vermeyen Bel/Boyun Fıtıkları ve Başarılı Fıtık Ameliyatları: Kişide klinik semptom ve nörolojik muayene bulgusu vermeyen bel/boyun fıtıkları ile tek seviyeden yapılmış ve şifa ile sonuçlanmış semptomsuz fıtık ameliyatı geçmişidir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 63 A/5 (-) olarak belirtildiğinden adaylığa engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 63-A/6 |
Remisyondaki Omurga ve Leğen Kemiği Romatizmaları: Omurgayı veya sakroiliak eklemleri ilgilendiren, hareket ve stabilite bozukluğu yapmamış, klinik ve laboratuvar incelemeleriyle tamamen sessiz döneme (remisyona) girdiği saptanan romatizmal hastalıklardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar arasında yer almadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Klinik ve laboratuvar olarak remisyonda olan durumlar EK-D Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 64-A/1 |
Elde Fazla Parmak (Polidaktili) veya Parmak Yapışıklıkları (Sindaktili): Askerlik görevine engel olmayan veya ameliyatla düzeltilebilen fazla parmak bulunması ya da kullanılan elde iki, diğer elde üç parmak arasındaki yapışıklıklardır (başparmak-işaret parmağı arası hariç). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 64 A/1 (-) olarak işaretlendiğinden engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 64-A/2 |
El Parmaklarında Hafif Boyutsal Farklılıklar (Makrodaktili/Mikrodaktili): Baş ve işaret parmakları hariç tutulmak kaydıyla, diğer el parmaklarından birinde normal parmak boyutuna göre %50’den daha az oranda saptanan parmak büyüklüğü (makrodaktili) veya küçüklüğüdür (mikrodaktili). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 64 A/2 (-) olarak düzenlendiğinden engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 64-A/3 |
El Parmak Eklemlerinde Hafif Sertlik veya Gevşeklikler: Kullanılan elin baş veya işaret parmağında 1, diğer parmaklarında 5; kullanılmayan elin başparmağında 2, diğer parmaklarında 5 interfalangial/metakarpo-falangial eklem hareket kısıtlılığı veya aşırı esnekliğidir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 64 A/3 (-) işaretli olduğundan engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 65-A/1 |
Kullanılan Elde Tek Parmak veya Kısmi Parmak Kemik Eksiklikleri: Kullanılan elin başparmağı hariç olmak üzere tek bir parmağın bütünüyle noksanlığı, parmaklarda toplamı 3’ü geçmemek üzere falanks noksanlıkları veya tek bir parmağın metakarpı ile birlikte çıkarılmış olmasıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 65 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 65-A/2 |
Kullanılmayan Elde Kısmi Parmak Kemik Eksiklikleri: Kullanılmayan elin parmaklarında başparmak hariç tutulmak üzere, toplamda en fazla 4 parmak kemiği (falanks) noksanlığının bulunması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 65/A (-) olduğundan uzman erbaşlığa engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 65-A/3 |
El Başparmağı veya İşaret Parmağında Kısmi Kemik Eksiklikleri: Başparmakta 1 falanks noksanlığı ya da başparmaklar sağlam kalmak kaydıyla kullanılan elde işaret parmağında 2 falanksın, kullanılmayan elde işaret parmağının metakarpı ile birlikte noksanlığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 65 A/3 (-) kaydı taşıdığından adaylığa engel oluşturur. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 65-A/4 |
İşaret ve Başparmaklarda Çoklu Hafif Parmak Kemik Eksiklikleri: Her iki elde işaret parmaklarında toplam 4’ü geçmemek üzere falanks noksanlığı ya da başparmaklar ile işaret parmaklarında birer falanks noksanlığının birlikte bulunması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 65 A/4 (-) işaretli olduğundan engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 66-A/1 |
Ayaklarda Hafif Şekil Bozuklukları ve Hafif Düztabanlık (Pes Planus): Yürüyüşü güçleştirmeyen şekil bozuklukları ile grafilerde kalkaneal yükseklik açısının 10-19 derece (10° ve 19° dahil) olduğu düztabanlık durumudur. |
Uzman erbaş adayları: Sözleşmeli erbaş/er adaylarında doğrudan sağlam kabul edilir; uzman erbaş adaylarında ise EK-D Madde 66 A/1 (-) kaydı uygulanır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 66-A/2 |
Yürüyüşe Engel Olmayan Topuk Dikeni (Kalkaneus Epinleri): Topuk kemiğinde oluşan, kişinin yürümesini, koşmasını ve bastığında ağrı hissetmesini olumsuz etkilemeyen, yürüyüşe engel teşkil etmeyen kalkaneus epinleridir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 66 A/2 (-) işaretli olduğundan engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 66-A/3 |
Bir Ayağın Diğerine Göre Hafif Derecede Büyük veya Küçük Olması: Bir ayağın diğer ayağa oranla 3 cm’ye kadar (3 cm dahil) büyük veya küçük olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 66 A/3 (-) olarak belirtildiğinden adaylığa kabul edilmez. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY
Madde 67-A/1 |
Ayak Parmaklarının Hafif Şekil Bozuklukları: Ayak parmaklarında görülen, kişinin düzgün yürümesini, koşmasını veya standart bot/ayakkabı giymesini bozmayan hafif düzeydeki şekil ve dizilim bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 67 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 67-A/2 |
Ayak Parmaklarında Kısmi Eksiklikler ve Eklem Kayıpları: Ayakta başparmak hariç tutulmak şartıyla, diğer parmaklardan 2 tanesinin yokluğu veya toplamda 6 parmak kemiğinin (falanks) noksan olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 67 A/2 (-) olduğundan adaylığa engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 67-A/3 |
Ayak Parmaklarının Normal Pozisyonda Yapışıklığı (Sindaktili): Ayak parmaklarının normal duruş pozisyonunu ve ayak işlevlerini bozmayacak şekilde birbirine yapışık (sindaktili) olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 67 A/3 (-) olarak yer aldığından uzman erbaş adayı olunamaz. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 67-A/4 |
Bir Ayakta Tek Parmak ve Tarak Kemiği Eksikliği: Bir ayakta başparmak hariç olmak üzere, diğer bir parmağın tarağıyla (metatars) birlikte ameliyatla çıkarılmış veya doğuştan noksan olması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 67 A/4 (-) işaretli olduğundan engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 67-A/5 |
Ayak Parmak Eklemlerinde Hafif Sertlik veya Gevşeklikler: Ayakta başparmakta 2 ya da diğer parmaklarında toplam 5 (5 dahil) interfalangial veya metatarso-falangial eklem hareket sertliği (ankiloz) veya aşırı esnekliğidir (gevşeklik). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 67 A/5 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY
Madde 67-A/6 |
Ayakta Fazla Parmak Bulunması (Polidaktili): Bir ayakta yürüyüşe ve ayakkabı/bot giymeye engel olmayacak şekilde iki parmağa kadar fazla parmak (polidaktili) bulunması durumudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar arasında yer almadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilerek adaylığa engel sayılmaz. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Ayakkabı giymeyi ve yürümeyi aksatmayan durumlar EK-D Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY
Madde 67-A/7 |
Hafif Derecede Halluks Valgus veya Halluks Varus: Ayak başparmağında görülen, ayakkabı giymeyi ve yürümeyi engellemeyen hafif düzeydeki dışa eğrilik (halluks valgus) veya içe eğrilik (halluks varus) durumlarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar arasında sayılmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Yürüyüşe ve bot giymeye engel olmayan hafif açısal deviasyonlar EK-D Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
TSK ve Jandarma Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde Ortopedi Şartları
TSK ve Jandarma uzman erbaş adayları ile dış kaynak subay ve astsubay adaylarında ortopedik uygunluk; hastalığın niteliğine, muayene ve görüntüleme bulgularına, adayın statüsüne ve başvurulan sınıfa göre belirlenir. Geçirilmiş bir ameliyat veya mevcut ortopedik tanı, bütün adaylar için aynı sonucu doğurmaz.
Değerlendirmede Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, EK-C Hastalıklar Listesi ve EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi birlikte esas alınır.
Jandarma ve TSK Uzman Erbaş Adaylarında Ortopedi Şartları
Uzman erbaş adaylarında, yönetmeliğin 23. maddesi kapsamında kronikleşebilecek veya zamanla artabilecek nitelikte bir hastalık bulunmaması aranır. B veya D dilimindeki hastalıklar ile A diliminde olup EK-D uzman erbaş adayları sütununda karşılığı (−) olan durumlar, “Uzman Erbaş Olamaz” kararına neden olur.
Ortopedi muayenesinde yalnızca ağrı veya hareket kısıtlılığı bulunup bulunmadığına bakılmaz. Radyolojik ölçümler, eklem stabilitesi, ameliyatın türü ve hastalık maddesindeki özel şartlar da değerlendirilir. Bu nedenle günlük yaşamda veya spor yaparken sorun yaşanmaması, adaylık şartlarının karşılandığını tek başına göstermez.
Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylarında Ortopedi Şartları
Dış kaynaktan alınacak muvazzaf veya sözleşmeli subay ve astsubay adaylarında, yönetmeliğin 71. maddesi ile EK-D’nin ilgili değerlendirme sütunu uygulanır. Muharip ve yardımcı sınıflar için bazı ortopedik hastalıkların karşılığı farklıdır.
Örneğin, belirli koşulları karşılayan bel ve boyun fıtığı, bacak uzunluk farkı veya düztabanlık durumları, muharip sınıf adaylığına engelken yardımcı sınıf adaylığında ilgili madde yönünden engel olmayabilir. Bu nedenle olumsuz rapor incelenirken hastalık kodunun yanında, başvurulan sınıfa uygun EK-D sütununun kullanılıp kullanılmadığı da kontrol edilmelidir.
A Dilimi Ortopedi Raporu Adaylığa Engel mi?
A dilimindeki ortopedik bir rahatsızlık adaylığa engel olabilir. A dilimi, hastalığın yönetmelikteki sınıflandırmasını gösterir; her durumda “sağlam” veya “adaylığa uygundur” anlamına gelmez.
Örneğin, 58/A-4 kapsamındaki menisküs ve çapraz bağ lezyonlarında, cerrahi tedavi sonrası fonksiyonların düzelmiş olması tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. Buna karşılık 63/A-1 kapsamında ayakta çekilen omurga grafisinde Cobb açısının 10°’nin altında olması, belirtilen aday grupları için sağlam kabul edilme istisnasıdır.
Bu nedenle ortopediden elenme değerlendirmesinde tanı, madde ve fıkra, EK-D karşılığı ve varsa sağlam kabul edilme istisnası birlikte incelenmelidir. Hatalı ölçüm, yanlış tanı veya aday statüsüne uygun olmayan değerlendirme yapılması, sağlık raporuna itiraz ve iptal davasında incelenebilecek hususlardır.
TSK ve Jandarma Uzman Erbaş Ortopedi Elenme ve İptal Davası
Ortopedi nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” raporu alan aday, sağlık raporuna itiraz edebilir; rapora dayanılarak tesis edilen elenme işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilir. İtirazda ve davada; ortopedik tanının doğruluğu, uygulanan hastalık dilimi, geçmiş tedavi kayıtları ve aday bakımından sağlam kabul edilme şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
TSK veya Jandarma uzman erbaş alımında ortopediden elenmek, verilen kararın hukuki denetim dışında olduğu anlamına gelmez. Ancak sağlık raporuna itiraz ile iptal davası farklı başvuru yollarıdır ve süreleri ayrı ayrı takip edilmelidir.
Uzman Erbaş Ortopedi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Temin sürecindeki adayların sağlık kurulu raporuna itiraz süresi, raporun tebliğinden itibaren üç iş günüdür. İtiraz başvurusu, ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne dilekçe ve itiraz edilen raporla birlikte yapılır. Ayrıca alım kılavuzundaki bildirim ve sağlık işlemlerini tamamlama süreleri takip edilmelidir.
İtiraz dilekçesinde yalnızca “sağlıklıyım” denilmesi yerine, rapordaki değerlendirmenin neden hatalı olduğu somut olarak açıklanmalıdır. Yanlış tanı, geçmiş tedavi kayıtlarının eksik yorumlanması, hastalık kodunun hatalı uygulanması veya yönetmelikteki istisnaların değerlendirilmemesi gibi hususlar, mevcut belgelerle desteklenmelidir.
İtiraz Hastanesi ve Hakem Hastane Süreci Nasıl İşler?
İtiraz üzerine aday, İl Sağlık Müdürlüğünce başka bir yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir. İlk rapor ile itiraz üzerine düzenlenen ikinci rapor aynı yöndeyse karar idari sağlık süreci bakımından kesinleşir. Raporlar arasında çelişki bulunması hâlinde ise hakem hastane değerlendirmesi gündeme gelir.
Örneğin ilk hastane “Uzman Erbaş Olamaz”, ikinci hastane “Uzman Erbaş Olur” kararı verirse, bu farklılığın giderilmesi için hakem hastaneye sevk yapılabilir. Hakem hastane kararının idari yönden kesin olması, bu karara dayanan elenme işleminin yargısal denetimini engellemez.
Tsk ve Jandarma Ortopediden Elenme Nedeniyle İptal Davası Nasıl Açılır?
Olumsuz ortopedi raporuna dayanılarak adaylığın sonlandırılması hâlinde, Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir. Dava konusu işlem; sağlık raporu, raporun kesinleşme süreci ve adaylığa ilişkin tebliğ belgeleri birlikte incelenerek belirlenmelidir.
Davada özellikle şu hususlar değerlendirilir:
- Ortopedik tanının tıbbi kayıtlar ve muayene bulgularıyla desteklenip desteklenmediği.
- Uygulanan madde, fıkra ve hastalık diliminin doğru olup olmadığı.
- EK-D çizelgesinde adayın statüsüne uygun sütunun esas alınıp alınmadığı.
- Sağlam kabul edilme istisnalarının değerlendirilip değerlendirilmediği.
- Çelişkili sağlık raporlarının ve adayın sunduğu belgelerin dikkate alınıp alınmadığı.
Genel dava açma süresi, dava konusu işlemin yazılı bildirimin izleyen günden itibaren 60 gündür. Sağlık raporuna yapılan itirazın bu süreye etkisi somut başvuruya göre incelenmelidir. Her itiraz sonucunda otomatik olarak yeni bir 60 günlük süre başladığı varsayılmamalıdır.
Ortopediden Elenme Davasında Yürütmenin Durdurulması
İptal davası açılması, elenme işleminin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Dava devam ederken işlemin etkilerinin durdurulması için yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca, yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Alım döneminin kaçırılması, eğitime başlanamaması veya adaylık sürecinin kesintiye uğraması gibi sonuçlar, somut belgelerle açıklanmalıdır.
YD kararı verilmesi hâlinde idare, kararın gerekçesi ve kapsamına uygun işlem yapmakla yükümlüdür. Bu karar, tek başına davanın kazanıldığı veya adayın doğrudan göreve atanacağı anlamına gelmez.
Mahkemenin Hastaneye Sevki ve Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme, uyuşmazlığın çözümü için gerekli görürse adayın yetkili bir sağlık kuruluşunda yeniden değerlendirilmesini isteyebilir veya bilirkişi incelemesine başvurabilir. Bu inceleme, idari itiraz aşamasındaki hakem hastane sürecinden ayrıdır.
İncelemede geçmiş ortopedi kayıtları, tedavi süreci, güncel muayene bulguları ve ilgili yönetmelik hükümleri birlikte ele alınır. Amaç, dava konusu işlem tarihinde aday hakkında verilen sağlık kararının tıbbi ve hukuki dayanağını değerlendirmektir. Sonradan alınan olumlu bir rapor önemli bir delil olabilir; ancak tek başına işlemin iptalini garanti etmez.
TSK ve Jandarma Subay/Astsubay Ortopedi Elenme ve İptal Davası
Dış kaynaktan alınacak muvazzaf veya sözleşmeli subay ve astsubay adayları da olumsuz ortopedi raporuna itiraz edebilir ve adaylıklarını sona erdiren işleme karşı iptal davası açabilir. İtiraz ve dava sürecinde, uzman erbaş adaylarına ilişkin değerlendirme doğrudan aktarılmamalı; subay veya astsubay adayının temin türü ve başvurduğu sınıf esas alınmalıdır.
Bu davalarda, yönetmeliğin 71. maddesindeki adaylık şartları, EK-D’nin ilgili değerlendirme sütunu ve ortopedik tanıya ilişkin özel hükümler birlikte incelenir. Geçmiş tanı veya ilaç kaydının yanlış yorumlanması, uygun olmayan hastalık kodunun uygulanması ya da sağlam kabul edilme şartlarının göz ardı edilmesi, somut olayda hukuka aykırılık gerekçesi oluşturabilir.
Eğitim veya alım takvimi nedeniyle telafisi güç zarar doğabilecekse, iptal davasında yürütmenin durdurulması da istenmelidir. Talep; sağlık raporları, tebliğ belgeleri, geçmiş tedavi kayıtları ve adaylık takvimini gösteren belgelerle desteklenmelidir.
TSK ve Jandarma Ortopedi Emsal Mahkeme Kararları
Ortopedi branşından elenme kararına karşı açılan iptal davalarında, bilirkişi incelemesi sonucunda adayların lehine sonuçlanan pek çok emsal karar bulunmaktadır. Aşağıda, KVKK uyumlu şekilde özetlenmiş örnek kararlar yer almaktadır.
Ortopedi nedeniyle verilen olumsuz sağlık raporlarına ilişkin davalarda; radyolojik ölçümlerin doğruluğu, ameliyat sonrası bulgular ve uygulanan hastalık maddesi incelenebilir. Ancak raporun A diliminde değerlendirilmesi tek başına yeterli değildir; adayın statüsü ve EK-D’deki karşılığı da önem taşır.
Bel Fıtığı Ameliyatı Nedeniyle Elenen Astsubay Adayına İlişkin Karar
Muvazzaf astsubay adayı hakkında, geçmişte geçirdiği tek seviyeli bel fıtığı ameliyatı nedeniyle B diliminde değerlendirilerek elenmiştir. Dava sırasında yapılan bilirkişi incelemesinde, ameliyatın başarılı olduğu, adayda nörolojik kayıp veya klinik belirti bulunmadığı ve durumunun A diliminde değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Paylaşılan karar özetine göre mahkeme, elenme işlemini iptal etmiştir.
Bu örnekte dikkat edilmesi gereken nokta: Fıtık ameliyatının seviyesi ve güncel muayene bulgularının yanında, adayın başvurduğu sınıf ve ilgili EK-D sütunu da değerlendirilmelidir. Karar, bütün bel fıtığı ameliyatlarının adaylığa engel olmadığı şeklinde yorumlanamaz.
Bacak Boyu Farkının Yeniden Ölçüldüğü Astsubay Adayı Davası
Muvazzaf astsubay adayı hakkında, bacakları arasında 3,5 cm uzunluk farkı bulunduğu gerekçesiyle B diliminde değerlendirilmiştir. Bilirkişi incelemesinde yapılan ölçümde fark 2,8 cm olarak belirlenmiş; adayın boyu da dikkate alınarak A dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir. Paylaşılan karar özetine göre elenme işlemi iptal edilmiştir.
Bu örnekte dikkat edilmesi gereken nokta: Ölçüm yönteminin ve adayın boyunun doğru belirlenmesi, hastalık dilimini etkileyebilir. Bununla birlikte, A dilimi sınırları içinde kalan bacak uzunluk farklarında da adayın statüsüne ilişkin şartlar ayrıca uygulanır.
Halluks Valgus Nedeniyle Elenen Uzman Erbaş Adayına İlişkin Karar
Uzman erbaş adayı hakkında, ayak başparmağındaki eğrilik nedeniyle elenmiştir. Bilirkişi incelemesinde halluks valgusun hafif düzeyde olduğu, yürüyüşü bozmadığı ve A diliminde değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Paylaşılan karar özetine göre mahkeme, elenme işlemini iptal etmiştir.
Bu örnekte dikkat edilmesi gereken nokta: Halluks valgusta yalnızca tanının varlığı değil, deformitenin derecesi ile yürüyüşe ve ayakkabı giymeye etkisi önemlidir.
Bu kararlar her aday için aynı sonucu garanti etmez. Emsal değerlendirmesinde hastalık kodunun yanında aday statüsü, başvurulan sınıf, işlem tarihinde uygulanan mevzuat ve mahkemenin iptal gerekçesi birlikte karşılaştırılmalıdır.
Ortopedi Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki dilekçe, İl Sağlık Müdürlüğü’ne verilecek idari itiraz dilekçesi örneğidir. Dava dilekçesi değildir.
……… İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NE
İTİRAZ EDEN: [Ad Soyad – T.C. Kimlik No – Adres]
İTİRAZ KONUSU: [Hastane Adı] Sağlık Kurulu’nun [Tarih] tarihli ve [Rapor No] sayılı sağlık kurulu raporunda tarafıma verilen “[Uzman Erbaş / Subay / Astsubay / Sözleşmeli Er] Olamaz” kararına itirazımdır.
AÇIKLAMALAR:
1. [Tarih] tarihinde [Hangi alım] kapsamında sağlık muayenesine tabi tutulmuş bulunmaktayım.
2. Yapılan muayene neticesinde ortopedi branşında [Tanı – Örn: Skolyoz / Düztabanlık / Bel Fıtığı] tanısı ile olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Söz konusu tanı ve/veya ölçüm değerleri, mevcut sağlık durumumu doğru yansıtmamaktadır. [Nedenler: Hatalı ölçüm, ameliyat sonrası tam iyileşme, fonksiyon kaybı bulunmaması vb.]
4. Mevcut ortopedik durumum askeri görevi yerine getirmeme engel olmayacak niteliktedir.
TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hakkımdaki sağlık kurulu raporunun yeniden incelenmesi ve farklı bir sağlık kurulunda tekrar değerlendirilmem hususunda gereğini arz ederim. [Tarih]
[Ad Soyad – İmza]
EKLER: 1) Nüfus cüzdanı fotokopisi 2) İtiraz edilen sağlık kurulu raporu 3) Varsa ek tıbbi belgeler, güncel ortopedi uzmanı raporu, radyolojik görüntüler (MR, röntgen, BT)
Ortopedi Raporuna İtiraz ve Dava İçin Gerekli Belgeler
Ortopediden elenme durumunda hukuki süreci hızlandırmak için aşağıdaki belgeleri eksiksiz hazırlamanız gerekmektedir:
Elenme kararına ilişkin sağlık kurulu raporları mutlaka temin edilmelidir. Bunun yanında raporun size tebliğ edildiği tarihi gösteren belge (tebliğ belgesi, e-devlet çıktısı vb.) süre hesabı açısından büyük önem taşır. Elinizde varsa daha önce çekilen tüm röntgen, MR ve BT görüntüleri ile raporları dosyanıza eklenmelidir. Güncel bir ortopedi uzmanı tarafından düzenlenen, mevcut durumunuzu detaylı şekilde anlatan ve ölçüm değerlerini içeren rapor almanız, davada güçlü bir delil oluşturur. Ameliyat geçirdiyseniz ameliyat raporu, epikriz ve kontrol muayenesi sonuçları da mutlaka eklenmelidir. Ayrıca başvurulan alıma ilişkin ilan metni, başvuru formu ve varsa mülakat sonuç belgelerinin de hazır bulundurulması faydalıdır.

TSK ve Jandarma Adaylarında Ortopediden Elenme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Skolyoz Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
Cobb açısı 10°’nin altında olan uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adayları, 63/A-1 kapsamında sağlam kabul edilir. Ölçüm ayakta çekilen omurga grafisinden yapılmalıdır. 10° bu istisnaya dahil değildir; 10° ve üzerindeki eğrilikler belirtilen aday gruplarında elenmeye neden olur.
Düztaban Olan Biri Jandarma Uzman Erbaş veya Astsubay Olabilir mi?
Düztabanlığın adaylığa etkisi, ölçüm sonucuna ve başvurulan sınıfa göre değişir. Yürüyüşü güçleştirmeyen, kalkaneal yükseklik açısı 10°–19° arasında olan düztabanlık, 66/A-1 kapsamında uzman erbaş ve muharip sınıf subay/astsubay adaylığına engeldir. Yardımcı sınıf subay/astsubay adaylığında ise bu madde yönünden engel değildir.
Bel Fıtığı Ameliyatı Geçiren Biri Subay veya Astsubay Olabilir mi?
Tek seviyeli, şifa ile sonuçlanmış ve belirti vermeyen bel fıtığı ameliyatlarında başvurulan sınıf belirleyicidir. 63/A-5 kapsamındaki bu durumlar, dış kaynak muharip sınıf subay/astsubay adaylığına engelken yardımcı sınıf adaylığında ilgili madde yönünden engel değildir. Aynı hüküm kapsamındaki uzman erbaş adayları için ise engel kabul edilir.
Menisküs Ameliyatı Uzman Erbaşlığa Engel mi?
58/A-4 kapsamındaki menisküs yırtıkları ile menisküsün kısmen veya tamamen çıkarılması, uzman erbaş adaylığına engeldir. Aynı kısıtlama dış kaynak subay ve astsubay adayları için de geçerlidir. Ameliyatın başarılı olması ve diz hareketlerinin normale dönmesi, tek başına bu sonucu değiştirmez.
Ön Çapraz Bağ Ameliyatından Sonra Subay veya Astsubay Olunabilir mi?
58/A-4 kapsamındaki ön ve arka çapraz bağ yaralanmaları ile cerrahi tedavi edilmiş halleri, dış kaynak subay/astsubay ve uzman erbaş adaylığına engeldir. Dizde gevşeklik bulunmaması veya spor yapılabilmesi tek başına yeterli değildir. Rapordaki tanının doğruluğu, MR görüntüleri ve ameliyat kayıtları üzerinden incelenmelidir.
Ortopedik Ameliyat Geçirmek Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
Ameliyat geçmişi, her aday için aynı sonucu doğurmaz. Yapılan işlemin türü, ameliyatın seviyesi, güncel muayene bulguları ve adayın başvurduğu statü birlikte değerlendirilir. Ameliyatın başarılı olması veya kişinin tamamen iyileştiğini düşünmesi, ilgili sağlık şartlarını tek başına karşıladığı anlamına gelmez.
Ağrım ve Hareket Kısıtlılığım Yoksa Ortopediden Elenebilir miyim?
Ortopedi değerlendirmesi yalnızca ağrı ve hareket kısıtlılığına dayanmaz. Bazı yapısal bozukluklar, yaralanmalar veya geçirilmiş ameliyatlar, belirti bulunmasa da ilgili yönetmelik maddesi kapsamında adaylığa engel olabilir. Spor yapabilmek veya günlük yaşamda sorun yaşamamak, tek başına sağlık kurulunun olumlu karar vermesini gerektirmez.
Bacak Kısalığı Kaç Santimetreye Kadar Adaylığa Engel Değildir?
Bütün adaylar için geçerli tek bir kabul sınırı yoktur. 59/A-3 kapsamında A dilimi sınırı; boyu 170 cm’den kısa olanlarda 3 cm dahil, 170 cm ve üzerindekilerde 4 cm hariç uzunluk farkıdır. Ancak bu sınırlar içindeki fark da uzman erbaş ve muharip sınıf subay/astsubay adaylığına engeldir; yardımcı sınıf adaylığında ilgili madde yönünden engel değildir.
Birinci Derece Bel Kayması Uzman Erbaşlığa Engel mi?
63/A-3 kapsamındaki birinci derece bel kayması, ağrı veya hareket bozukluğu yapmasa da uzman erbaş adaylığına engeldir. Dış kaynak subay/astsubay adaylarında ise muharip ve yardımcı sınıf ayrımı uygulanır. İlgili maddenin koşullarını karşılayan durumlar, yardımcı sınıf adaylığında bu madde yönünden engel değildir.
Topuk Dikeni Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
Yürüyüşe engel olmayan topuk dikeni dahi başvurulan sınıfa göre farklı değerlendirilir. 66/A-2 kapsamındaki durumlar, muharip sınıf subay/astsubay ve uzman erbaş adaylığına engeldir. Yardımcı sınıf subay/astsubay adaylığında ise ilgili madde yönünden engel değildir.
Halluks Valgus Uzman Erbaş Olmaya Engel mi?
Yürüyüşü ve ayakkabı giymeyi engellemeyen hafif halluks valgus, 67/A-7 kapsamında uzman erbaş adaylığına engel değildir. Aynı değerlendirme dış kaynak subay ve astsubay adayları için de geçerlidir. Başparmak eğriliğinin daha ileri düzeyde olması veya işlevleri etkilemesi halinde bu açıklama esas alınamaz.
Ameliyat İzi Subay veya Astsubay Adaylığında Elenme Nedeni mi?
Eklem bölgesindeki her ameliyat izi elenme nedeni değildir. 60/A-1 kapsamında eklem hareketlerini kısıtlamayan ve fonksiyon kaybı yaratmayan izler, dermatolojik şartlar da saklı olmak üzere adaylığa engel oluşturmaz. Ancak ameliyat izi ile ameliyata neden olan hastalık ayrı değerlendirilir; izin sorun oluşturmaması, altta yatan rahatsızlığın da uygun olduğu anlamına gelmez.
Spina Bifida Occulta Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
Tek seviyeli ve klinik belirti vermeyen spina bifida occulta, 63/A-3 kapsamındaki istisna uyarınca sağlam kabul edilir. Bu nedenle yalnızca görüntüleme raporunda tanının yazması, adaylığın sonlandırılması için yeterli değildir. Birden fazla seviyeyi tutan veya belirti oluşturan durumlar aynı istisna kapsamında değerlendirilmez.
Omuz Çıkığı Ameliyatı Uzman Erbaşlığa Engel mi?
Omuz çıkığı ameliyatından sonra şikâyetlerin düzelmesi, tek başına uzman erbaş adaylığına uygunluk sağlamaz. 58/A-1 kapsamındaki yerine konmuş çıkıklar ve ilgili eklem bozuklukları, EK-D’ye göre adaylığa engeldir. Ameliyat geçiren adaylarda uygulanacak madde; çıkığın niteliği, cerrahi işlem ve güncel muayene bulgularına göre belirlenmelidir.
Dizlerde İçe veya Dışa Eğrilik (Genu Valgum–Genu Varum) Askerî Personel Adaylığına Engel mi?
57/A-1 kapsamında değerlendirilen bacak şekil bozuklukları ve açısal sapmalar, uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir. Eğriliğin hafif olması veya yürüyüşü etkilememesi, tek başına uygunluk sağlamaz. Görünüşe dayanılarak karar verilmemeli; tanı ve açısal ölçümler doğrulanmalıdır.
Sakralizasyon ve Lumbalizasyon Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
63/A-3 kapsamındaki, ağrı ile hareket, his veya stabilite bozukluğu yapmayan sakralizasyon ve lumbalizasyon, dış kaynak muharip sınıf subay/astsubay adaylığına engeldir. Yardımcı sınıf adaylığında ise ilgili madde yönünden engel değildir. Uzman erbaş adaylarında bu madde için EK-D’de olumsuz değerlendirme bulunur.
Ayak Parmağı Yapışıklığı (Sindaktili) Uzman Erbaşlığa Engel mi?
Ayak parmaklarının normal pozisyonda yapışık olması, 67/A-3 kapsamında uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir. Yürüyüşün veya ayak işlevlerinin bozulmamış olması, bu hüküm bakımından tek başına yeterli değildir. Raporda yapışıklığın niteliği ve uygulanan hastalık maddesi açıkça belirlenmelidir.
Kemikte İyi Huylu Tümör Bulunması Subay veya Astsubay Adaylığını Etkiler mi?
59/A-1 kapsamındaki, vücut hareketlerini bozmayan tekil iyi huylu kemik tümörleri, dış kaynak muharip sınıf subay/astsubay adaylığına engeldir; yardımcı sınıf adaylığında ilgili madde yönünden engel değildir. Uzman erbaş adaylığı açısından ise engel kabul edilir. Her kemik lezyonu aynı kapsamda olmadığından tümörün niteliği, tekil olup olmadığı ve fonksiyonlara etkisi birlikte değerlendirilir.
Hakkınızı Arayın
Ulus Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak, uzman erbaş, sözleşmeli er ve subay/astsubay adaylarının ortopedi branşından elenme süreçlerinde itiraz dilekçesi hazırlanmasından iptal davası yürütülmesine kadar tüm hukuki süreci yönetiyoruz.
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin güncel haline ve genel hukuki uygulamalara göre bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Her adayın tıbbi durumu ve dava dosyası kendine özgüdür. Hak kaybına uğramamak için bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir.

