Son Güncelleme: 12.10.2026 | Yazar: Av. Ekin Ulus – Ulus Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
TSK ve Jandarma alımlarında psikiyatriden elenme, uzman erbaş, subay ve astsubay adaylarının sağlık muayenesinde psikiyatri şartlarını karşılamadığı yönünde değerlendirilmesidir. “Uzman Erbaş Olamaz” veya “Subay/Astsubay Olamaz” kararı verilen adaylar, olumsuz sağlık kurulu raporuna itiraz edebilir; adaylığı sonlandıran idari işleme karşı iptal davası açabilir.
Psikiyatri geçmişi veya antidepresan kullanımı, tek başına her aday için aynı sonucu doğurmaz. Tanının doğruluğu, tedavi süresi, güncel muayene bulguları ve adayın statüsüne ilişkin sağlık şartları birlikte incelenmelidir. Değerlendirmede Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ile EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi esas alınır.
Bu rehberde, uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adayları için psikiyatriden elenme nedenleri, psikiyatri rapor kodları, sağlam kabul edilme şartları, rapora itiraz ve iptal davası süreci açıklanmaktadır.
60 Günlük Dava Açma Süresi: İptal davası, elenme kararının size tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. Süre kaçırıldığında dava hakkınız düşer. Hak kaybına uğramamak için zaman kaybetmeden bir avukattan profesyonel destek alınız.
| Psikiyatrik Hastalık / Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Depresyon | Geçirilmiş depresyonda 16/A-1’deki sağlam kabul edilme şartları incelenir. Tedavinin tamamlanması tek başına yeterli değildir. |
| Anksiyete ve Panik Atak | 16/A-1’deki şartların tamamını karşılayan adaylar sağlam kabul edilebilir. Tanı, tedavi süresi ve tekrarlama durumu değerlendirilir. |
| Bipolar Bozukluk | Adaylık değerlendirmesinde kesin tanı, atak ve tedavi geçmişi esas alınır. Ön tanı veya şüphe kaydı, doğrulanmış hastalıkla aynı değildir. |
| Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar | Doğrulanan tanı, hastalığın seyri ve ilgili yönetmelik hükmü belirleyicidir. Bütün psikotik bozukluklar aynı hastalık diliminde değerlendirilmez. |
| DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) | 18/A-4’teki sağlam kabul edilme şartları incelenir. Çocukluk tanısının bulunması veya belirtilerin hafiflemesi tek başına sonucu belirlemez. |
| TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) | Geçirilmiş TSSB’de 16/A-1’deki sağlam kabul edilme şartları değerlendirilir. Yalnızca tedavinin bitmesi yeterli değildir. |
| Kişilik Bozuklukları | Kişilik bozukluğu ile 17/A-3 kapsamındaki kişilik örüntüleri ayrılmalıdır. A dilimindeki kişilik örüntüleri de adaylığa engel olabilir. |
| OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) | Geçirilmiş OKB’de 16/A-1’deki sağlam kabul edilme şartları incelenir. Tedaviyle kontrol altında olmak tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. |
| Uyum Bozuklukları | 17/A-1 kapsamındaki geçirilmiş uyum bozukluğu, EK-D’ye göre adaylığa engeldir. Geçmiş tanının doğruluğu ayrıca incelenmelidir. |
| Alkol / Madde Kullanım Bozuklukları | 17/A-2 kapsamındaki geçirilmiş madde kullanım bozukluğu adaylığa engeldir. Tedavinin tamamlanması veya testlerin temiz olması tek başına yeterli değildir. |
| İntihar Girişimi Öyküsü | 16/A-1 ve 18/A-4’teki sağlam kabul edilme şartları açısından önemlidir. Kaydın doğruluğu ve ilişkili psikiyatrik tanı birlikte incelenir. |
| Antidepresan ve Psikiyatrik İlaç Kullanımı | İlacın verilme nedeni, tanı, tedavi süresi ve güncel bulgular birlikte değerlendirilir. İlacı bırakmak tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. |
TSK ve Jandarma Psikiyatri Yönetmeliği A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Psikiyatri alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi : Tam iyileşme sağlanmış psikiyatrik durumları kapsar. Geçirilmiş nevrotik bozukluklar, geçirilmiş uyum bozukluğu, hafif konuşma bozukluğu veya hafif tik bozuklukları A dilimine girer.
Örnek Kod Okuma: Madde 16/A/1 → Madde 16, A Dilimi, 1. Fıkra = Geçirilmiş Nevrotik Bozukluklar
B Dilimi : Tedavi edilmiş ancak tekrarlama ihtimali olan ya da işlevselliği kısmen etkileyen psikiyatrik tablolardır. Tek hecmede geçirilmiş psikotik bozukluklar, tekrarlayıcı nevrotik bozukluklar, kişilik bozuklukları ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi tanılar bu gruptadır. B dilimi, uzman erbaş, sözleşmeli er ve subay/astsubay adayları için elenme sebebidir.
Örnek Kod Okuma: Madde 17/B/2 → Madde 17, B Dilimi, 2. Fıkra = Kişilik Bozuklukları
C Dilimi: A, B veya D dilimlerindeki hastalıkların tedavi, izlem ve nekahet (iyileşme) halleridir. Kesin karar henüz verilmemiştir; tedavi süreci tamamlandıktan sonra aday yeniden değerlendirilerek A, B veya D dilimlerinden birine yerleştirilir.
Örnek Kod Okuma: Madde 18/C → Madde 18, C Dilimi = Tedavi ve İzlem Hali
D Dilimi: Kronikleşmiş, tekrarlayan veya ağır psikiyatrik durumları kapsar. Kronik psikotik bozukluklar, mental retardasyon, yaygın gelişimsel bozukluklar ve kronik uyku bozuklukları bu dilime girer. D dilimi kesin elenme anlamına gelir; ancak yanlış teşhis varsa iptal davası açılabilir.
Örnek Kod Okuma: Madde 15/D/1 → Madde 15, D Dilimi, 1. Fıkra = Tekrarlayan/Kronik Psikotik Bozukluklar
Raporunuzda B veya D dilimi ibaresi varsa, hastalığın derecesinin yanlış tespit edildiği durumlarda iptal davası ile bu kodun değiştirilmesi ve “Sağlam” kararı alınması mümkündür. Özellikle geçici stres, uyum bozukluğu veya tek seferlik bir psikiyatrik değerlendirmenin yanlış yorumlanması gibi durumlarda hukuki müdahale büyük önem taşır.
Sağlık kurulu muayenesinde psikiyatri branşı için adaylara klinik psikiyatrik görüşme uygulanır. Görüşmede adayın özgeçmişi, aile öyküsü, eğitim ve çalışma geçmişi, sosyal uyumu, geçmiş psikiyatrik başvuruları, ilaç kullanım öyküsü ve intihar girişimi sorgulanır. Psikiyatrist adayın duygu durum, düşünce içeriği ve akışı, algılama, yönelim, dikkat, bellek, yargılama ve içgörü gibi ruhsal durum muayenesi parametrelerini değerlendirir. Standart psikolojik testler arasında MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri), kişilik envanteri ve gerekli hallerde WAIS-IV zeka testi uygulanabilir. DEHB şüphesinde Conners dikkat testi veya TOVA (Test of Variables of Attention) gibi nöropsikometrik testler istenebilir. Psikiyatrist, bulgularını yönetmeliğin Madde 15 ila 18 arasındaki ilgili dilim ve fıkraya göre kodlayarak sağlık kuruluna bildirir. Psikiyatri değerlendirmesinin diğer branşlardan temel farkı, bulguların büyük ölçüde klinik görüşmeye ve subjektif değerlendirmeye dayanmasıdır. Bu nedenle hatalı tanı oranı diğer branşlara kıyasla daha yüksektir ve iptal davalarında bağımsız bir üniversite hastanesi psikiyatri anabilim dalından alınan güncel psikiyatrik değerlendirme raporu, bilirkişi incelemesinde en güçlü delili oluşturmaktadır.
Psikiyatrik Hastalıklar Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
| TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu | Psikiyatrik Hastalıklar ve Açıklamaları | Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
| TSK SYY Madde
16-A/1 |
Geçirilmiş Nevrotik Bozukluklar (Anksiyete, Depresif, Obsesif Spektrum, Travma ve Strese Bağlı Bozukluklar, Somatoform, Dissosiyatif, Yeme Bozuklukları ve Bunların Alt Tipleri): Geçmişte yaşanmış anksiyete, depresyon, obsesif spektrum, travma, somatoform, dissosiyatif ve yeme bozukluklarıdır. Rahatsızlık reaktif, tekrarlamayan nitelikte ve tedavisi 3 aydan kısa sürmüşse; tıbbi geçmişte hastane yatışı, psikoz, intihar girişimi, madde kullanımı, dürtüsellik ve kendine zarar verme bulunmuyorsa ve mevcut muayenede psikopatoloji yoksa sağlam kabul edilir. Adaylarda ek olarak son 3 yıla ait psikiyatrik tanı ve tedavi kaydının bulunmaması şarttır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 16/A fıkraları uyarınca (-) işaretli olduğundan kural olarak adaylığa engeldir. Aday değerlendirmesinde son 3 yıla ait psikiyatrik tanı ve tedavi kaydının olmaması, tedavinin 3 aydan kısa sürmüş olması, hastane yatışı ve psikopatoloji bulunmaması şartları birlikte incelenir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir. Adayın son 3 yıla ait psikiyatrik geçmişi, tedavi süresi ve psikopatoloji varlığı değerlendirmede esas alınır. |
| TSK SYY Madde
16-A/2 |
Tedavi ile Kontrol Altına Alınmış (Remisyonda) Nevrotik Bozukluklar: Uygulanan tıbbi tedavi veya terapi ile klinik düzelmesi (remisyon) sağlanmış olan, idame/koruyucu tedavisi devam etse dahi kişinin günlük yaşamını ve mesleki askeri işlevselliğini olumsuz etkilemeyen nevrotik ve anksiyete bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 16 A/2 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütunu uyarınca muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturur; (2) numaralı sütunu uyarınca da yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) |
| TSK SYY Madde
16-A/3 |
Hafif Konuşma Bozukluğu: Kişinin sosyal iletişimini, günlük yaşamını ve askeri görev işlevselliğini anlamlı derecede etkilemeyeceği değerlendirilen psikojenik (psikolojik kaynaklı) çok hafif düzeydeki konuşma ve akıcılık bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 16/A/3 (-) olarak belirlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel oluşturur. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına kabul edilmez; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına kabul edilmez. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
17-A/1 |
Geçirilmiş Uyum Bozukluğu: Kişinin geçmişinde stresli yaşam olaylarına veya yeni ortamlara adaptasyon sürecine bağlı olarak gelişen, ancak günümüzde tamamen iyileşmiş ve kişide herhangi bir ruhsal belirti veya uyum sorunu bırakmayan geçici rahatsızlıklardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 17 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde (1) numaralı sütun (-) olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları için adaylığa engeldir; (2) numaralı sütun da (-) olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları için adaylığa engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
17-A/2 |
Geçirilmiş Madde Kullanım Bozukluğu: Geçmişte alkol veya madde kullanımı öyküsü bulunan; ancak şu an itibarıyla kullanımı tamamen sonlanmış, tedaviyle şifa bulmuş ve kişide kalıcı bir ruhsal, zihinsel veya fiziksel bağımlılık belirtisi kalmamış olan durumdur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 17 A/2 (-) olarak belirlendiğinden uzman erbaş adaylığına engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütun kaydı gereğince muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütun kaydı gereğince yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına da engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
17-A/3 |
Kişilik Örüntüleri: Özgül bir kişilik bozukluğu tanı kriterlerini karşılamayan, ağır davranış patolojileri, antisosyal eylemler veya cinsel kimlik bozuklukları niteliği taşımayan; kişinin sosyal ve askeri ortamdaki uyumunu ve işlevselliğini bozmayan hafif düzeydeki kişilik ve karakter yapılarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 17 A/3 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel sayılır; (2) numaralı sütununda da (-) olarak yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel sayılır. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
18-A/1 |
Tıbbi Nedenlere Bağlı Çok Hafif Derecede Kişilik Değişmeleri veya Tıbbi Nedenlere Bağlı Geçirilmiş Ruhsal Bozukluklar: Genel tıbbi hastalıklara veya bedensel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan, ancak yapılan psikiyatrik değerlendirmede kişinin zihinsel süreçlerini, mesleki başarısını ve askeri işlevselliğini bozmadığı kanaatine varılan çok hafif kişilik değişiklikleri ya da tamamen iyileşmiş ruhsal bozukluklardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 18 A/1 (-) olarak işaretlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütun uyarınca muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütun uyarınca yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına da engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
18-A/2 |
Hafif Derecede Tik Bozuklukları: İstemsiz motor (göz kırpma, yüz hareketleri vb.) veya vokal (boğaz temizleme, ses çıkarma vb.) tiklerin yerleşimi, şiddeti ve sıklığı dikkate alındığında; kişinin günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve askeri görev işlevselliğini belirgin derecede etkilemeyeceği değerlendirilen hafif tik rahatsızlıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 18 A/2 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütunundaki (-) işareti nedeniyle muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel oluşturur; (2) numaralı sütundaki (-) işareti nedeniyle yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına da engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
18-A/3 |
Hafif Düzeydeki Uyku Bozuklukları: Kronik ve ağır uyku hastalıkları (narkolepsi, kronik uykusuzluk vb.) dışında kalan, kişinin gün içindeki dikkatini, uyanıklığını ve askeri görev performansını belirgin düzeyde olumsuz etkilemeyen hafif seyirli uyku bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 18 A/3 (-) olarak yer aldığından uzman erbaş adayı olmaya engel teşkil eder. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) olarak düzenlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak düzenlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde
18-A/4 |
Geçirilmiş, Remisyonda ya da Hafif Düzeyde Dikkat Eksikliği, Hiperaktivite Bozukluğu: Geçmişte tanı konulup tedavisi 3 aydan kısa sürmüş ve tekrarlamamış olan ya da yetişkinlikte kişinin askeri görev başarısını engellemeyecek kadar hafif seviyede seyreden dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik durumudur. Tıbbi kayıtlarda psikoz, hastane yatışı, dürtüsellik, madde kullanımı, intihar girişimi veya kendine zarar verme bulunmaması ve psikopatoloji saptanmaması durumunda sağlam kabul edilir. Adaylarda son 3 yıla ait psikiyatrik tanı/tedavi kaydı olmaması şartı aranır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 18 A/4 (-) olarak işaretlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Ayrıca son 3 yıla ait psikiyatrik tanı ve tedavi kaydının bulunmaması şartı ile geçmiş tıbbi kayıtlar ve psikopatoloji yokluğu birlikte incelenir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engeldir. Tıbbi kayıtlarda son 3 yıla ait psikiyatrik tanı ve tedavi kaydının bulunmaması şartı esas alınır. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) |
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
TSK ve Jandarma Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde Psikiyatri Şartları
TSK ve Jandarma uzman erbaş adayları ile dış kaynaktan alınacak subay ve astsubay adaylarında, ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olma şartı aranır. Psikiyatri geçmişinin adaylığa etkisi; tanının niteliği, tedavi süreci, güncel muayene bulguları ve yönetmelikteki istisnalar birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Değerlendirmenin dayanağı, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ile yönetmeliğin EK-C Hastalıklar Listesi ve EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesidir. Raporda A dilimi kodu bulunması, tek başına “tam sağlam” olunduğu veya adaylığa engel bulunmadığı anlamına gelmez.
Jandarma ve TSK Uzman Erbaş Adaylarında Psikiyatri Şartları
Yönetmeliğin 23/2. maddesine göre, uzman erbaş adaylarında kronikleşebilecek veya zamanla artabilecek nitelikte bir hastalık bulunmamalı ve adaylar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır.
23/3. madde uyarınca, Hastalıklar Listesinin B veya D diliminde değerlendirilenler ile A dilimindeki hastalığının EK-D uzman erbaş adayları sütunundaki karşılığı (−) olanlar hakkında “Uzman Erbaş Olamaz” kararı verilir. Bu nedenle psikiyatriden elenme değerlendirmesinde yalnızca hastalık dilimine değil, ilgili madde ve fıkraya, EK-D karşılığına ve uygulanabilecek istisnalara da bakılmalıdır.
Geçmişte psikiyatriye başvurmuş olmak, tek başına bütün adaylar için aynı sonucu doğurmaz. Başvurunun nedeni, konulan tanının doğruluğu, tedavi süresi, hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığı ve mevcut ruhsal durum değerlendirilmelidir. Yönetmelikte sağlam kabul edilmeyi sağlayan özel şartlar varsa, bunların karşılanıp karşılanmadığı ayrıca incelenmelidir.
Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylarında Psikiyatri Şartları
Dış kaynaktan alınacak muvazzaf veya sözleşmeli subay ve astsubay adaylarında da psikiyatrik açıdan tam sağlam olma şartı vardır. Bu şart, yönetmeliğin 71/2. maddesinde düzenlenmiştir.
71/3. maddeye göre, B veya D dilimindeki hastalıklar ile A diliminde olup EK-D’nin ilgili aday değerlendirme sütununda karşılığı (−) olan durumlar, “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olamaz” kararına neden olur. Başvurulan sınıf ve temin türüne göre EK-D’nin ilgili sütunu esas alınmalıdır.
Bu nedenle psikiyatri geçmişi nedeniyle subay veya astsubay adaylığından elenen kişinin dosyasında; geçmiş tanı ve tedavi kayıtları, güncel muayene bulguları, uygulanan hastalık kodu ve sağlam kabul edilme istisnaları birlikte incelenmelidir. Hastalığın hafiflemesi veya tedavinin tamamlanması, tek başına adaylık şartlarının sağlandığını göstermez.
A Dilimi Psikiyatri Raporu Adaylığa Engel mi?
A dilimindeki psikiyatrik bir tanı, uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engel olabilir. A dilimi, her durumda “tam sağlam” anlamına gelmez. İlgili tanının EK-D’deki karşılığı ve hastalık maddesindeki açıklamalar belirleyicidir.
Örneğin, 16/A-1 kapsamındaki geçirilmiş nevrotik bozukluklar ile 18/A-4 kapsamındaki DEHB değerlendirmelerinde, belirli şartların birlikte sağlanması hâlinde psikiyatri uzmanı tarafından sağlam kabul edilmeye ilişkin özel hükümler bulunur. Geçmiş tedavinin süresi, tekrarlama durumu, tıbbi kayıtlar ve güncel psikiyatrik bulgular bu incelemenin parçasıdır. Adaylar bakımından son üç yıla ait psikiyatrik tanı/tedavi kaydına ilişkin ek şart da dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla “A dilimindeyim, kesin kabul edilirim” veya “geçmişte psikiyatriye gittim, kesin elenirim” şeklindeki genellemeler doğru değildir. Somut tanı, ilgili yönetmelik hükmü ve adayın sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Uzman Erbaşlarda Sözleşme Yenileme Muayenesinde Psikiyatrik Tanı Çıkarsa Ne Olur?
Görevdeki uzman erbaşların sözleşme yenileme değerlendirmesi, ilk defa uzman erbaş olmak isteyen adayların değerlendirmesinden farklıdır. Bu süreçte yönetmeliğin 25 ve 26. maddeleri ile personelin sınıfına veya branşına ilişkin çizelgeler uygulanır.
B veya D diliminde değerlendirilen rahatsızlıklarda, ilgili kuruma göre “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz” veya “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı gündeme gelir. Ancak psikiyatrik tanı konulması her durumda hemen ilişik kesileceği anlamına gelmez.
Yönetmeliğin 26. maddesi, uzun süreli tedavi gerektiren ruh sağlığı ve hastalıklarında sağlık kurulunun gerekli görmesi hâlinde, toplam ve fiilen üç yılı geçmemek üzere tedavi, istirahat veya hava değişimi uygulanmasına ve bu süreçte ilişiğin kesilmemesine imkân tanır. Bu nedenle tedavi süreci, sağlık kurulu kararı ve kesin işlem koşulları birlikte incelenmelidir.
Komando, Paraşüt ve Özel Harekât İçin Psikiyatri Şartları
Komando, paraşüt ve özel harekât gibi özel ihtisaslarda, personelin statüsüne ve seçileceği göreve özgü sağlık şartları uygulanır. Uzman erbaşlara ilişkin özel ihtisas hükümleri yönetmeliğin 24. maddesinde, subay ve astsubaylara ilişkin hükümler ise 44. maddesinde düzenlenmiştir.
Muharip veya yardımcı sınıfa ilişkin aday değerlendirmesi ile özel ihtisas seçimi birbirinden ayrılmalıdır. Psikiyatrik uygunluk belirlenirken adaylık şartları, ilgili sınıf veya branş çizelgesi ve özel ihtisas hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır.
Psikiyatri Geçmişi TSK ve Jandarma Adaylığına Engel mi?
Psikiyatri geçmişi, TSK ve Jandarma uzman erbaş, dış kaynak subay ve astsubay adaylığında engel oluşturabilir. Ancak geçmişte psikiyatriye başvurmuş olmak, tek başına her aday için aynı sonucu doğurmaz. Başvurunun nedeni, konulan tanı, tedavi süresi, hastalığın seyri ve güncel muayene bulguları birlikte değerlendirilir.
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında bu adaylarda ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olma şartı aranır. Geçmiş tanının A diliminde bulunması veya tedavinin tamamlanması, tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. İlgili hastalık maddesi, EK-D çizelgesindeki adaylık karşılığı ve sağlam kabul edilme istisnaları birlikte incelenmelidir.
Geçirilmiş nevrotik bozukluklarda 16/A-1, DEHB geçmişinde ise 18/A-4 kapsamında özel değerlendirme hükümleri bulunur. Bu istisnalardan yararlanılabilmesi için ilgili açıklamalardaki şartların tamamının karşılanması gerekir. Yalnızca eski bir tanı kaydının bulunması veya tanının üzerinden belirli bir süre geçmesi üzerinden kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
Psikiyatri geçmişi nedeniyle elenme hâlinde, sağlık raporunun geçmiş kayıtları ve mevcut durumu doğru yansıtıp yansıtmadığı araştırılmalıdır. Hatalı tanı, yanlış hastalık kodu veya uygulanabilecek istisnaların değerlendirilmemesi, sağlık raporuna itiraz ve elenme işlemine karşı iptal davasında incelenebilecek hususlardır.
Psikiyatri Geçmişi Astsubaylığa Engel mi?
Psikiyatri geçmişi, dış kaynaktan astsubay adaylığında engel oluşturabilir; ancak geçmişte psikiyatriye başvurmuş olmak tek başına her adayın eleneceği anlamına gelmez. Değerlendirmede konulan tanı, tedavinin süresi, hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığı, güncel muayene bulguları ve yönetmelikteki sağlam kabul edilme şartları birlikte incelenir.
TSK ve Jandarma dış kaynak astsubay alımlarında, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 71. maddesi gereğince ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olma şartı aranır. A diliminde psikiyatrik tanı bulunması, tek başına bu şartın karşılandığını göstermez. İlgili tanının EK-D çizelgesindeki karşılığı da değerlendirilmelidir.
Geçirilmiş nevrotik bozukluklarda 16/A-1, DEHB geçmişinde ise 18/A-4 kapsamındaki sağlam kabul edilme istisnaları önem taşır. Bu hükümlerdeki şartların tamamının karşılanması gerekir; adaylar için son üç yıla ait psikiyatrik tanı/tedavi kaydı bulunmaması da ek şarttır. Yalnızca tanının üzerinden üç yıl geçmiş olması yeterli değildir. Üç yıldan önce konulan tanıların da tedavi sürecinin üç ayı geçmemesi gerekir.
Psikiyatri geçmişi nedeniyle “Astsubay Olamaz” raporu verilmişse, geçmiş kayıtların doğru yorumlanıp yorumlanmadığı ve uygulanabilecek istisnaların dikkate alınıp alınmadığı incelenmelidir. Hatalı değerlendirmeye dayanan rapora itiraz ve elenme işlemine karşı iptal davası yolları değerlendirilebilir.
Geçmişte Antidepresan veya Psikiyatrik İlaç Kullanmak Adaylığa Engel mi?
Geçmişte antidepresan veya başka bir psikiyatrik ilaç kullanmanın uzman erbaş, dış kaynak subay ve astsubay adaylığına etkisi, ilacın adına bakılarak belirlenemez. İlacın hangi tanıyla verildiği, tedavi süresi, tekrarlayan tedavi bulunup bulunmadığı ve güncel ruhsal muayene sonuçları birlikte değerlendirilir.
Örneğin, “Selectra kullandım, askerî personel olabilir miyim?” sorusunun yanıtı yalnızca reçete kaydında değildir. İlacın verilme nedenini açıklayan muayene kayıtları, epikrizler ve tedavi belgeleri, ilgili yönetmelik hükmünün uygulanmasında önem taşır.
İlacın bırakılması, tedavinin tamamlanması veya kişinin kendisini iyi hissetmesi tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz.
İlaç geçmişi nedeniyle psikiyatriden elenen adaylarda; reçete kaydının tanıyla ilişkisi, tedavi süresinin doğru belirlenmesi ve güncel bulguların değerlendirilmesi önemlidir. Eksik veya hatalı incelemeye dayanan sağlık raporları, itiraz ve dava sürecinde denetlenebilir.
TSK ve Jandarma Uzman Erbaş Psikiyatri Elenme ve İptal Davası
Psikiyatri nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” raporu alan aday, sağlık raporuna itiraz edebilir; rapora dayanılarak tesis edilen elenme işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilir. İtirazda ve davada; psikiyatrik tanının doğruluğu, uygulanan hastalık dilimi, geçmiş tedavi kayıtları ve aday bakımından sağlam kabul edilme şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
TSK veya Jandarma uzman erbaş alımında psikiyatriden elenmek, verilen kararın hukuki denetim dışında olduğu anlamına gelmez. Ancak sağlık raporuna itiraz ile iptal davası farklı başvuru yollarıdır ve süreleri ayrı ayrı takip edilmelidir.
Uzman Erbaş Psikiyatri Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Temin sürecindeki adayların sağlık kurulu raporuna itiraz süresi, raporun tebliğinden itibaren üç iş günüdür. İtiraz başvurusu, ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne dilekçe ve itiraz edilen raporla birlikte yapılır. Ayrıca alım kılavuzundaki bildirim ve sağlık işlemlerini tamamlama süreleri takip edilmelidir.
İtiraz dilekçesinde yalnızca “sağlıklıyım” denilmesi yerine, rapordaki değerlendirmenin neden hatalı olduğu somut olarak açıklanmalıdır. Yanlış tanı, geçmiş tedavi kayıtlarının eksik yorumlanması, hastalık kodunun hatalı uygulanması veya yönetmelikteki istisnaların değerlendirilmemesi gibi hususlar, mevcut belgelerle desteklenmelidir.
İtiraz Hastanesi ve Hakem Hastane Süreci Nasıl İşler?
İtiraz üzerine aday, İl Sağlık Müdürlüğünce başka bir yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir. İlk rapor ile itiraz üzerine düzenlenen ikinci rapor aynı yöndeyse karar idari sağlık süreci bakımından kesinleşir. Raporlar arasında çelişki bulunması hâlinde ise hakem hastane değerlendirmesi gündeme gelir.
Örneğin ilk hastane “Uzman Erbaş Olamaz”, ikinci hastane “Uzman Erbaş Olur” kararı verirse, bu farklılığın giderilmesi için hakem hastaneye sevk yapılabilir. Hakem hastane kararının idari yönden kesin olması, bu karara dayanan elenme işleminin yargısal denetimini engellemez.
Tsk ve Jandarma Psikiyatriden Elenme Nedeniyle İptal Davası Nasıl Açılır?
Olumsuz psikiyatri raporuna dayanılarak adaylığın sonlandırılması hâlinde, Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir. Dava konusu işlem; sağlık raporu, raporun kesinleşme süreci ve adaylığa ilişkin tebliğ belgeleri birlikte incelenerek belirlenmelidir.
Davada özellikle şu hususlar değerlendirilir:
- Psikiyatrik tanının tıbbi kayıtlar ve muayene bulgularıyla desteklenip desteklenmediği.
- Uygulanan madde, fıkra ve hastalık diliminin doğru olup olmadığı.
- EK-D çizelgesinde adayın statüsüne uygun sütunun esas alınıp alınmadığı.
- Sağlam kabul edilme istisnalarının değerlendirilip değerlendirilmediği.
- Çelişkili sağlık raporlarının ve adayın sunduğu belgelerin dikkate alınıp alınmadığı.
Genel dava açma süresi, dava konusu işlemin yazılı bildirimin izleyen günden itibaren 60 gündür. Sağlık raporuna yapılan itirazın bu süreye etkisi somut başvuruya göre incelenmelidir. Her itiraz sonucunda otomatik olarak yeni bir 60 günlük süre başladığı varsayılmamalıdır.
Psikiyatriden Elenme Davasında Yürütmenin Durdurulması
İptal davası açılması, elenme işleminin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Dava devam ederken işlemin etkilerinin durdurulması için yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca, yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Alım döneminin kaçırılması, eğitime başlanamaması veya adaylık sürecinin kesintiye uğraması gibi sonuçlar, somut belgelerle açıklanmalıdır.
YD kararı verilmesi hâlinde idare, kararın gerekçesi ve kapsamına uygun işlem yapmakla yükümlüdür. Bu karar, tek başına davanın kazanıldığı veya adayın doğrudan göreve atanacağı anlamına gelmez.
Mahkemenin Hastaneye Sevki ve Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme, uyuşmazlığın çözümü için gerekli görürse adayın yetkili bir sağlık kuruluşunda yeniden değerlendirilmesini isteyebilir veya bilirkişi incelemesine başvurabilir. Bu inceleme, idari itiraz aşamasındaki hakem hastane sürecinden ayrıdır.
İncelemede geçmiş psikiyatri kayıtları, tedavi süreci, güncel muayene bulguları ve ilgili yönetmelik hükümleri birlikte ele alınır. Amaç, dava konusu işlem tarihinde aday hakkında verilen sağlık kararının tıbbi ve hukuki dayanağını değerlendirmektir. Sonradan alınan olumlu bir rapor önemli bir delil olabilir; ancak tek başına işlemin iptalini garanti etmez.
TSK ve Jandarma Subay/Astsubay Psikiyatri Elenme ve İptal Davası
Dış kaynaktan alınacak muvazzaf veya sözleşmeli subay ve astsubay adayları da olumsuz psikiyatri raporuna itiraz edebilir ve adaylıklarını sona erdiren işleme karşı iptal davası açabilir. İtiraz ve dava sürecinde, uzman erbaş adaylarına ilişkin değerlendirme doğrudan aktarılmamalı; subay veya astsubay adayının temin türü ve başvurduğu sınıf esas alınmalıdır.
Bu davalarda, yönetmeliğin 71. maddesindeki adaylık şartları, EK-D’nin ilgili değerlendirme sütunu ve psikiyatrik tanıya ilişkin özel hükümler birlikte incelenir. Geçmiş tanı veya ilaç kaydının yanlış yorumlanması, uygun olmayan hastalık kodunun uygulanması ya da sağlam kabul edilme şartlarının göz ardı edilmesi, somut olayda hukuka aykırılık gerekçesi oluşturabilir.
Eğitim veya alım takvimi nedeniyle telafisi güç zarar doğabilecekse, iptal davasında yürütmenin durdurulması da istenmelidir. Talep; sağlık raporları, tebliğ belgeleri, geçmiş tedavi kayıtları ve adaylık takvimini gösteren belgelerle desteklenmelidir.
TSK ve Jandarma Psikiyatri Emsal Mahkeme Kararları
Psikiyatriden elenme davalarında sağlık raporundaki tanı, tıbbi bulgular ve adaylık şartlarının doğru uygulanıp uygulanmadığı incelenir. Uzman erbaş, subay ve astsubay adaylarına ilişkin emsal kararların benzer dosyalarda kullanılabilmesi için aday statüsü, işlem tarihi ve mahkemenin gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
Geçmiş Antidepresan Kullanımı Nedeniyle Astsubaylıktan Elenmeye İlişkin Emsal Karar
Muvazzaf astsubay adayı hakkında, geçmiş antidepresan kullanımıyla bağlantılı olarak “kronik depresif bozukluk” değerlendirmesi yapılmış ve olumsuz sağlık raporu düzenlenmiştir. Dava sırasında alınan bilirkişi raporunda tedavinin tamamlandığı ve adayın son üç yıldır psikiyatrik şikâyetinin bulunmadığı bildirilmiştir.
Sonuç: Elenme işleminin iptali.
Çocuklukta DEHB Tanısı Nedeniyle Uzman Erbaşlıktan Elenmeye İlişkin Emsal Karar
Uzman erbaş adayı, çocukluk döneminde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı bulunduğu gerekçesiyle elenmiştir. Bilirkişi incelemesinde adayın erişkin dönemdeki belirtilerinin remisyonda olduğu değerlendirilmiştir.
Sonuç: Elenme işleminin iptali.
Uyum Bozukluğu Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İlişkin Emsal Karar
Uzman erbaş adayı hakkında “uyum bozukluğu” tanısına dayanılarak olumsuz sağlık kurulu raporu düzenlenmiştir. Dava kapsamında alınan üniversite hastanesi bilirkişi raporunda, adayın değerlendirme tarihindeki bulgularının herhangi bir psikiyatrik tanıyı karşılamadığı bildirilmiştir.
Sonuç: Elenme işleminin iptali.
Kişilik Bozukluğu Tanısıyla “Astsubay Olamaz” Raporuna İlişkin Emsal Karar
Astsubay adayına sağlık muayenesinde “kişilik bozukluğu” tanısı konulmuş ve aday hakkında olumsuz karar verilmiştir. Bilirkişi incelemesindeki klinik değerlendirme ve psikometrik incelemeler sonucunda, adayın kişilik bozukluğu tanı ölçütlerini karşılamadığı bildirilmiştir.
Sonuç: Elenme işleminin iptali.
Geçmiş OKB Tanısı Nedeniyle Subaylıktan Elenmeye İlişkin Emsal Karar
Muvazzaf subay adayı, geçmişte obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış olması nedeniyle psikiyatri muayenesinde elenmiştir. Bilirkişi raporunda tedavinin geçmişte tamamlandığı ve adayın değerlendirme tarihinde OKB tanı ölçütlerini karşılamadığı bildirilmiştir.
Sonuç: Elenme işleminin iptali.
Önemli Not: A diliminde değerlendirilmek veya güncel muayenede belirti bulunmaması, tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. Her karar, kendi tıbbi bulguları ve uygulanan mevzuat çerçevesinde değerlendirilir; benzer tanı bulunması aynı dava sonucunu garanti etmez.
Psikiyatri Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki dilekçe, İl Sağlık Müdürlüğü’ne verilecek idari itiraz dilekçesi örneğidir. Dava dilekçesi değildir.
……… İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NE
İTİRAZ EDEN: [Ad Soyad – T.C. Kimlik No – Adres]
İTİRAZ KONUSU: [Hastane Adı] Sağlık Kurulu’nun [Tarih] tarihli ve [Rapor No] sayılı sağlık kurulu raporunda tarafıma verilen “[Uzman Erbaş / Subay / Astsubay / Sözleşmeli Er] Olamaz” kararına itirazımdır.
AÇIKLAMALAR:
1. [Tarih] tarihinde [Hangi alım] kapsamında sağlık muayenesine tabi tutulmuş bulunmaktayım.
2. Yapılan muayene neticesinde psikiyatri branşında [Madde …/Dilim/Fıkra – Örn: Madde 17/B/1 – Uyum Bozukluğu] tanısı ile olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Söz konusu tanı, mevcut sağlık durumumu yansıtmamaktadır. [Nedenler: Geçici stres durumu, kısa süreli değerlendirme, ek tetkik yapılmamış olması vb.]
4. Mevcut psikiyatrik durumum askeri görevi yerine getirmeme engel olmayacak niteliktedir.
TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hakkımdaki sağlık kurulu raporunun yeniden incelenmesi ve farklı bir sağlık kurulunda tekrar değerlendirilmem hususunda gereğini arz ederim. [Tarih]
[Ad Soyad – İmza]
EKLER: 1) Nüfus cüzdanı fotokopisi 2) İtiraz edilen sağlık kurulu raporu 3) Varsa ek tıbbi belgeler, güncel psikiyatrist raporu
Psikiyatri Raporuna İtiraz ve Dava İçin Gerekli Belgeler
Psikiyatriden elenme durumunda hukuki süreci hızlandırmak için aşağıdaki belgeleri eksiksiz hazırlamanız gerekmektedir:
Elenme kararına ilişkin sağlık kurulu raporları mutlaka temin edilmelidir. Bunun yanında raporun size tebliğ edildiği tarihi gösteren belge (tebliğ belgesi, e-devlet çıktısı vb.) süre hesabı açısından büyük önem taşır. Elinizde varsa daha önce aldığınız tüm psikiyatri epikriz raporları, reçeteler ve tedavi özetleri dosyanıza eklenmelidir. Güncel bir psikiyatrist tarafından düzenlenen “mevcut durumda herhangi bir psikiyatrik tanıyı karşılamamaktadır” yönünde rapor almanız, davada güçlü bir delil oluşturur. Ayrıca başvurulan alıma ilişkin ilan metni, başvuru formu ve varsa mülakat sonuç belgelerinin de hazır bulundurulması faydalıdır.
TSK ve Jandarma Adaylarında Psikiyatriden Elenme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Geçmişte Psikiyatriye Gitmiş Olmak Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
Psikiyatriye başvurmuş olmak tek başına adaylığa engel olduğu anlamına gelmez. Başvuru nedeni, konulan tanı, tedavinin süresi ve güncel muayene bulguları birlikte değerlendirilir. Geçmiş psikiyatrik rahatsızlığın yönetmelikteki karşılığı ve varsa sağlam kabul edilme şartları incelenmelidir. Bu nedenle yalnızca hastane ziyaretine bakılarak kesin uygunluk veya elenme sonucu çıkarılamaz.
Jandarma Sağlık Muayenesinde Geçmiş Psikiyatri Tanıları Nasıl Değerlendirilir?
Jandarma adaylarının psikiyatri geçmişi, TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir. Muayene kayıtları, reçeteler, epikrizler ve hastalığın seyri incelenerek ilgili madde belirlenir. Adaylığa uygunluk değerlendirmesinde ayrıca EK-D çizelgesindeki aday sütunu esas alınır. Geçmiş kaydın içeriği ile rapora yazılan tanının birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Çocuklukta Konulan Psikiyatrik Tanı Astsubaylığa Engel mi?
Tanının çocukluk döneminde konulmuş olması, tek başına engel oluşturduğu veya önemini kaybettiği anlamına gelmez. Hastalığın türü, tekrarlayıp tekrarlamadığı, tedavi geçmişi ve erişkin dönemdeki bulgular belirleyicidir. Örneğin çocuklukta DEHB tanısı bulunan dış kaynak astsubay adaylarında, 18/A-4 kapsamındaki sağlam kabul edilme şartlarını sağlaması gerekir.
Geçmişte Selectra veya Başka Bir Antidepresan Kullanmak TSK ve Jandarma Adaylığına Engel mi?
İlacın adı üzerinden tek başına adaylık kararı verilemez. Selectra veya başka bir psikiyatrik ilacın hangi nedenle reçete edildiği, kullanım süresi, ilişkili tanı ve tedavi sonrası durum incelenir. İlaç geçmişi nedeniyle olumsuz rapor düzenlenmişse, reçete kayıtlarının dayandığı muayene notları ve epikrizler de değerlendirmeye sunulmalıdır.
TSK ve Jandarma Psikiyatri Geçmişinde Üç Yıl ve Üç Ay Şartı Nasıl Uygulanır?
Tedavinin tamamlanması tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. Rahatsızlığın tekrarlaması, tedavi süresi ve güncel bulgular yanında ilgili maddede aranan diğer koşullar da önemlidir. Özellikle 16/A-1 ve 18/A-4 kapsamındaki aday değerlendirmelerinde, ilgili maddelerdeki diğer şartlarla birlikte, geçmiş tedavinin üç aydan kısa sürmüş olması ve son üç yılda psikiyatrik tanı veya tedavi kaydı bulunmaması aranır.
DEHB Tanısı Olanlar Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olabilir mi?
DEHB değerlendirmesinde, A diliminde bulunmak ile sağlam kabul edilmek farklıdır. Geçirilmiş, remisyonda veya hafif düzeyde DEHB’nin 18/A-4 kapsamında değerlendirilmesi, tek başına adaylığa uygunluk sağlamaz. Ancak ilgili açıklamalardaki bütün şartlar karşılanıyorsa psikiyatri uzmanı tarafından sağlam kabul edilme imkânı bulunur. Olumsuz raporda bu istisnanın değerlendirilip değerlendirilmediği kontrol edilmelidir.
Geçirilmiş Uyum Bozukluğu Uzman Erbaşlığa Engel mi?
17/A-1 kapsamındaki geçirilmiş uyum bozukluğu, EK-D çizelgesine göre uzman erbaş adaylığına engeldir. Rahatsızlığın geçmişte kalmış veya iyileşmiş olması tek başına bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte geçmiş tanının doğru konulup konulmadığı ve rapordaki sınıflandırmanın tıbbi belgelerle desteklenip desteklenmediği incelenebilir. Hatalı tanıya dayanan olumsuz rapora karşı itiraz ve dava yolları kullanılabilir.
Geçmişte Depresyon, Anksiyete veya Panik Atak Tanısı Almak Elenme Nedeni mi?
Geçmiş depresyon veya anksiyete tanısı, hastalığın seyri ve yönetmelikteki şartlara göre değerlendirilir. 16/A-1 kapsamında sağlam kabul edilmek için rahatsızlığın reaktif ve tekrarlamayan nitelikte olması, tedavinin üç aydan kısa sürmesi; ilgili geçmişte hastane yatışı, psikotik belirti, intihar girişimi, madde kullanımı, dürtüsellik ve kendine zarar verme bulunmaması gerekir. Güncel değerlendirmede psikopatoloji saptanmaması ve adaylar için son üç yılda psikiyatrik tanı/tedavi kaydı olmaması da aranır. Panik atak ifadesinin hangi tanıya karşılık geldiği ayrıca belirlenmelidir.
A Dilimi Psikiyatri Raporuyla Neden “Uzman Erbaş Olamaz” Kararı Verilir?
A dilimi, her hastalık ve her aday statüsü için “göreve uygundur” anlamına gelmez. EK-D çizelgesinde ilgili rahatsızlığın uzman erbaş adayları sütunundaki karşılığı “−” ise olumsuz karar verilebilir. Bu nedenle raporda yalnızca A dilimine değil; madde numarasına, fıkraya, aday sütununa ve varsa sağlam kabul edilme istisnasına bakılmalıdır.
Psikiyatri Raporunda 16/A-1 Ne Demektir?
16/A-1, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Hastalıklar Listesi’nde “geçirilmiş nevrotik bozukluklar” için kullanılan koddur. Geçirilmiş anksiyete, depresif bozukluklar, obsesif spektrum, travma ve strese bağlı bozukluklar gibi durumları kapsar.
Raporda 16/A-1 yazması, tek başına uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına uygunluk sağlamaz. Geçmiş tanının içeriği, hastalığın seyri, tedavi kayıtları ve güncel psikiyatrik bulgular incelenir. İlgili açıklamalardaki bütün şartları karşılayan adaylar psikiyatri uzmanı tarafından sağlam kabul edilebilir. A diliminde sınıflandırılmak ile sağlam kabul edilmek birbirinden farklıdır.
Psikiyatri Raporunda 16/C Ne Demektir, Adaylık Sürecini Nasıl Etkiler?
16/C, 16. maddede yer alan rahatsızlıkların tedavi, takip ve iyileşme dönemlerini ifade eder. Tek başına belirli bir hastalığın adı veya kalıcı elenme kararı değildir. Adaylık bakımından sonuç; rapordaki karar, devam eden sağlık durumu ve ilgili temin şartlarıyla birlikte değerlendirilir. 16/C bulunması, alım sürecinin mutlaka erteleneceği veya adayın iyileşince otomatik kabul edileceği anlamına gelmez.
18/A-4 Tanısı Nedir, Uzman Erbaş ve Astsubay Adayları İçin Ne Anlama Gelir?
18/A-4, geçirilmiş, remisyonda veya hafif düzeyde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna ilişkin yönetmelik kodudur. Sağlam kabul edilme değerlendirmesinde tedavinin üç aydan kısa sürmesi ve tekrarlamaması; başka psikiyatrik tanı, hastane yatışı, psikotik belirti, dürtüsellik, madde kullanımı, intihar girişimi ve kendine zarar verme öyküsü bulunmaması aranır. Güncel muayenede psikopatoloji saptanmaması ve adaylarda son üç yılda psikiyatrik tanı/tedavi kaydı bulunmaması da gereklidir.
17/A-3 Tanısı Nedir, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
17/A-3, yönetmelikte “kişilik örüntüleri” için kullanılan koddur; özgül bir kişilik bozukluğu tanısıyla aynı anlama gelmez. Bununla birlikte EK-D çizelgesinde dış kaynak subay ve astsubay adaylarına ilişkin ilgili sütunlarda “−” karşılığı bulunduğundan adaylığa engel oluşturur. İtiraz değerlendirmesinde, bu kodun hangi muayene bulguları ve psikiyatrik incelemelerle belirlendiği araştırılmalıdır.
e-Nabız’daki Psikiyatri Tanısının Hatalı Olduğunu Düşünen Aday Ne Yapmalı?
Aday, önce kaydın dayandığı muayene notlarını, reçeteleri ve varsa epikriz belgesini temin etmelidir. Tanının neden hatalı olduğu, bu belgeler ve güncel uzman değerlendirmesiyle somutlaştırılmalıdır. Kayıt hatasının düzeltilmesi talebi ile olumsuz sağlık raporuna itiraz farklı süreçlerdir. Kayıt hakkında başvuru yapılmış olması, rapora itiraz veya dava sürelerinin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez.
“Uzman Erbaş Olamaz” veya “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna Kaç Gün İçinde, Nereye İtiraz Edilir?
Personel adayları, sağlık kurulu raporunun kendilerine tebliğinden itibaren üç iş günü içinde İl Sağlık Müdürlüğüne itiraz edebilir. Başvuruda itiraz dilekçesi, rapor örneği ve değerlendirmeyi destekleyen tıbbi belgeler sunulmalıdır. Yeniden muayene, müdürlüğün sevk edeceği yetkili sağlık kuruluşunda yapılır. Bu kısa itiraz süresi, idare mahkemesinde dava açma süresiyle karıştırılmamalıdır.
İtiraz Hastanesi de Olumsuz Psikiyatri Raporu Verirse Ne Yapılabilir?
İlk rapor ile itiraz üzerine düzenlenen rapor aynı yöndeyse karar idari sağlık itirazı bakımından kesinleşebilir; yargı yolu ise açıktır. Raporlar arasında çelişki bulunması halinde ilgili usule göre hakem değerlendirmesi yapılır. İkinci raporun olumsuz olması tek başına üçüncü hastaneye sevk hakkı doğurmaz. Adaylığı sonlandıran işleme karşı süresinde iptal davası açılması değerlendirilebilir.
Psikiyatriden Elenme Davasında Yürütmenin Durdurulması Kararı Alınırsa Adaylık Süreci Devam Eder mi?
Yürütmenin durdurulması kararı, elenme işleminin uygulanmasını durdurarak adayın durumunun mahkeme kararına uygun şekilde yeniden ele alınmasını sağlayabilir.
OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) Uzman Erbaş, Subay veya Astsubay Olmaya Engel mi?
OKB’nin geçirilmiş olması ile tedaviyle kontrol altında bulunması farklı değerlendirilir. Geçirilmiş OKB’de, 16/A-1 kapsamındaki sağlam kabul edilme şartlarının tamamı araştırılır. Tedaviyle kontrol altına alınmış ve 16/A-2 kapsamında değerlendirilmiş durumlar ise uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir. Şikâyetlerin azalması, tek başına uygunluk sağlamaz.
Psikoloğa Gitmek ile Psikiyatri Tedavisi Görmek Adaylık Açısından Aynı mı?
Psikolojik danışmanlık almak ile psikiyatrik hastalık tanısı bulunması aynı şey değildir. Ancak görüşülen uzmanın unvanından hareketle kesin bir adaylık sonucu çıkarılamaz. Başvurunun nedeni, varsa tanı, uygulanan terapi veya tedavi ve güncel muayene bulguları değerlendirilir. Yalnızca ilaç kullanılmamış olması, psikiyatrik bir rahatsızlık bulunmadığını göstermez.
Yazılan Antidepresanı Hiç Kullanmadım: Reçete Kaydı Adaylığımı Etkiler mi?
Reçete kaydı, ilacın verilme nedeni ve ilişkili tanıyla birlikte incelenir. İlacın kullanılmadığının belirtilmesi, tanı ve reçete kaydını kendiliğinden geçersiz kılmaz. Uzman erbaş, subay veya astsubay adaylarında ilgili hastalık maddesine göre tanı ve tedavi geçmişi değerlendirilir; varsa kaydın hatalı olduğuna ilişkin belgeler ayrıca incelenmelidir.
Sınav Kaygısı Nedeniyle Psikiyatriye Başvurmak Astsubaylığa Engel mi?
Sınav kaygısıyla başvurmuş olmak, tek başına adaylığa engel bir hastalık tanısı bulunduğu anlamına gelmez. Başvuru sırasında hangi tanının konulduğu ve tedavi uygulanıp uygulanmadığı önemlidir. Geçirilmiş anksiyete bozukluğu 16/A-1 kapsamında değerlendiriliyorsa sağlam kabul edilme şartları araştırılır. Uyum bozukluğu tanısı ise 17/A-1 kapsamında farklı hükümlere tabidir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Geçirmek Uzman Erbaşlığa Engel mi?
Geçirilmiş travma sonrası stres bozukluğunda, 16/A-1 kapsamındaki sağlam kabul edilme şartları değerlendirilir. Rahatsızlığın reaktif ve tekrarlamayan nitelikte olması, tedavinin üç aydan kısa sürmesi ve mevcut muayenede psikopatoloji bulunmaması bu şartlar arasındadır. Adaylara ilişkin son üç yıllık tanı ve tedavi kaydı şartı ile diğer tıbbi geçmiş koşulları da birlikte karşılanmalıdır. Yalnızca tedavinin tamamlanması yeterli değildir.
Kekemelik veya Tik Bozukluğu Subay ve Astsubay Olmaya Engel mi?
16/A-3 kapsamındaki hafif psikojenik konuşma bozuklukları ile 18/A-2 kapsamındaki hafif tik bozuklukları, EK-D’ye göre uzman erbaş ve dış kaynak subay/astsubay adaylığına engeldir. Ancak her konuşma takılması veya istemsiz hareket bu tanılarla eş tutulamaz. Bozukluğun niteliği, şiddeti ve ilgili maddeye uygunluğu uzman muayenesiyle belirlenmelidir.
Hakkınızı Arayın
Ulus Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak, uzman erbaş, subay ve astsubay adaylarının psikiyatri branşından elenme süreçlerinde itiraz dilekçesi hazırlanmasından iptal davası yürütülmesine kadar tüm hukuki süreci yönetiyoruz.
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin güncel haline ve genel hukuki uygulamalara göre bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Her adayın tıbbi durumu ve dava dosyası kendine özgüdür. Hak kaybına uğramamak için bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir.
