Sağlık kurulu raporu ile kardiyoloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde kardiyoloji branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Kardiyoloji branşı, sağlık muayenesinde en kritik elenme nedenlerinden biridir. Kalp ve damar hastalıkları, adayların fiziksel yeterliliğini doğrudan etkileyen alanlar olarak yönetmelikte son derece ayrıntılı düzenlenmiştir. Kalp üfürümü, kapak yetmezliği, mitral valv prolapsusu (MVP), ritim bozuklukları (aritmi), hipertansiyon (yüksek tansiyon), koroner arter hastalığı, kalp büyümesi, doğuştan kalp hastalıkları, varis, damar tıkanıklığı ve anevrizma gibi durumlar yönetmeliğin Madde 42 ve 43’ünde özel olarak düzenlenmiştir. Özellikle EKG ve ekokardiyografi bulguları pratikte en sık elenme sebebi olan konular arasındadır. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli sınır değerler ve dilim ayrımları öngörmektedir. Yanlış değerlendirme, yetersiz kardiyolojik inceleme, fizyolojik bulguların patolojik olarak yorumlanması veya güncel tedavi durumunun dikkate alınmaması gibi durumlarda elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, kardiyoloji (kalp ve damar hastalıkları) nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Kardiyoloji Hastalıkları
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi kalp ve damar hastalıklarının adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca kardiyolojik durumlar listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Kalp Üfürümü | Fizyolojik / Organik Üfürüm (Madde 42) | Fizyolojik ise engel yok; organik ise dereceye göre |
| Kapak Kaçağı / Kapak Yetmezliği | Valvüler Yetmezlik (Madde 42-A/7, B/6, D/10-11) | Minimal ise engel yok; orta-ağır ise engel |
| Mitral Kapak Sarkması (MVP) | Mitral Valv Prolapsusu (Madde 42-A/7, B/6) | Komplikasyonsuz ise engel yok |
| Yüksek Tansiyon | Hipertansiyon (Madde 42-B/1, D/1) | Komplikasyonsuz B; organ hasarı varsa D |
| Ritim Bozukluğu / Çarpıntı | Aritmi – SVT, VT, AF, Flutter (Madde 42) | Türüne ve şiddetine göre değişir |
| Kalp Pili | Pacemaker (Madde 42-B/7) | Engel – B dilimi |
| WPW Sendromu | Wolff-Parkinson-White (Madde 42-A/3, B/3) | Aritmisiz ise engel yok; aritmili ise engel |
| Doğuştan Kalp Hastalığı | Konjenital Kardiyak Anomali (Madde 42-D/12-13) | Kesin engel (düzeltilmemişse) |
| Kalp Krizi / Enfarktüs | Miyokard İnfarktüsü (Madde 42-D/3-4) | Kesin engel – D dilimi |
| Koroner Damar Tıkanıklığı | Koroner Arter Hastalığı (Madde 42-B/6, D/2-10) | Dereceye göre B veya D |
| Kalp Kası Hastalığı | Kardiomiyopati (Madde 42-D/17) | Kesin engel – D dilimi |
| Kalp Büyümesi | Kardiyak Hipertrofi (Madde 42-D/11) | Kesin engel – D dilimi |
| Bacak Varisi | Varikoz Venler (Madde 43-A/1, B/1, D/1) | Hafif ise engel yok; trofik bozukluk varsa engel |
| Damar Tıkanıklığı / Pıhtı | Tromboflebit / Ven Trombozu (Madde 43-B/1-9) | Engel – B veya D dilimi |
| Damar Şişkinliği / Anevrizma | Anevrizma (Madde 42-D/8, 43-D/5) | Kesin engel – D dilimi |
Kritik Uyarı: Kardiyoloji muayenesinde EKG ve ekokardiyografi bulguları belirleyicidir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 35. maddesi gereğince öğrenci adaylarında EKG ve transtorasik ekokardiyografi zorunludur. Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında da EKG rutin olarak yapılır. Kardiyak fonksiyon bozukluğu yapmamış minimal kapak yetmezlikleri askeri öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir.
Fizyolojik Üfürüm, MVP ve Kapak Yetmezliği – Adayların En Sık Karşılaştığı Elenme Hataları
Kardiyoloji branşında en sık karşılaşılan hatalı elenme senaryolarından biri, fizyolojik (masum) kalp üfürümünün organik bir kapak hastalığı olarak yorumlanmasıdır. Genç ve sağlıklı bireylerde fizik muayene sırasında duyulan hafif sistolik üfürümler çoğunlukla fizyolojik niteliktedir ve herhangi bir yapısal kalp hastalığına işaret etmez. Yönetmelik bu durumu Madde 42-A/1’de açıkça düzenlemiştir: organik kalp hastalığına bağlı olmayan fizyolojik üfürümler sağlam kabul edilir. Fizyolojik üfürüm ile organik üfürüm ayrımı ekokardiyografi ile kesinleştirilir. Muayenede üfürüm duyularak olumsuz rapor düzenlenen ancak ekokardiyografisi normal olan adayların itiraz şansı yüksektir.
Mitral valv prolapsusu (MVP) da adayların sıklıkla elendiği bir diğer durumdur. Yönetmelik, MVP’yi iki farklı dilimde değerlendirmektedir. Hemodinamik bozukluk yapmamış, gradient oluşturmamış ve yetmezlik yapmamış MVP, Madde 42-A/7 kapsamında sağlam sayılır. Kardiyak fonksiyon bozukluğu yapmamış minimal kapak yetmezlikleri askeri öğrenci adaylarında dahi sağlam kabul edilir. Ancak ciddi ritim bozukluğu yapmış MVP, Madde 42-B/6 kapsamında elenme sebebidir. Buradaki kritik ayrım, MVP’nin komplikasyon yapıp yapmadığıdır. MVP tanısı alan adayların muayene öncesinde bağımsız bir kardiyoloji merkezinden ekokardiyografi ve gerekirse 24 saatlik Holter monitörizasyonu yaptırarak MVP’nin komplikasyonsuz olduğunu ve anlamlı aritmi bulunmadığını belgelendirmeleri, A/7 diliminde değerlendirilmeleri için güçlü bir temel oluşturur.
Kardiyoloji Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Kardiyoloji alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): Fizyolojik üfürümler, otonom sinir sistemi bozuklukları (vazovagal senkop, sinüzal taşikardi/bradikardi), aritmiye neden olmayan preeksitasyon sendromları, fonksiyon bozukluğu yapmamış pozisyon anomalileri (dekstrokardi vb.), organik nedene bağlı olmayan sağ dal blokları, seyrek gelen ekstrasistoller, hemodinamik bozukluk yapmamış biküspit aorta / MVP / PFO / minimal kapak yetmezlikleri, ablasyon ile başarıyla tedavi edilmiş aritmiler. Hafif varisler, trofik bozukluk yapmamış vazospastik hastalıklar, komplikasyonsuz damar tümörleri ve lenfödem.
B Dilimi (Olamaz): Komplikasyonsuz hipertansiyon, sol dal blokları, WPW sendromu, tedaviye dirençli aritmiler, miyokardit sekelleri, orta derece kapak yetmezlikleri, pacemaker takılması, perikardiektomiler, SVT atakları, suprahis ileti defekti, nüks aritmiler; orta derece varisler/tromboflebit sekelleri, rekonstrüktif damar cerrahisi, tıkayıcı arter hastalıkları, ven trombozları ve pulmoner emboli. Tüm aday ve görevli personel için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): Kalp ve damar hastalıklarının aktif tedavi ve nekahet (iyileşme) dönemleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): Organ hasarı yapmış hipertansiyon, aktif koroner arter hastalığı, miyokard infarktüsü, ileri kalp blokları, kronik atriyal fibrilasyon/flutter, kardiyovasküler sifiliz, anevrizmalar, kalp tümörleri, organik kapak lezyonları, siyanotik/düzeltilmemiş konjenital kalp hastalıkları, kor pulmonale, kardiomiyopati, ICD takılması, ventriküler aritmiler, uzun QT/Brugada sendromu, kalp nakli; ileri tromboflebit, istirahat ağrılı tıkayıcı arter hastalıkları, kötü huylu damar tümörleri, vena kava sendromu. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde kardiyoloji hastalıkları, Hastalıklar Listesi’nin (EK-C) Madde 42 (Kalp Hastalıkları) ve Madde 43 (Damar Hastalıkları) maddelerinde düzenlenmiştir. Raporunuzda gördüğünüz kodlar genellikle Madde Numarası, Dilim (A/B/C/D) ve Fıkra Numarası bilgisini içerir.
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 42 – A/1: Organik kalp hastalığına bağlı olmayan fizyolojik üfürümler → Sağlam sayılır, elenmez.
Madde 42 – A/7: Gradient yapmamış, yetmezlik oluşmamış biküspit aorta, MVP, PFO, kapak yapısı normal ≤1. derece kapak yetersizlikleri → Sağlam sayılır.
Madde 42 – B/1: Komplikasyon yapmamış hipertansiyon (40 yaş altında ≥150/95, 40 yaş üstünde ≥160/100 mmHg) → Elenme kararı verilir.
Madde 42 – B/6: Orta derece (2. ve 3. derece) kapak yetmezlikleri, ciddi ritim bozukluğu yapmış MVP, düzeltilmiş asiyanotik konjenital kalp hastalıkları, asemptomatik koroner arter hastalıkları → Elenme kararı.
Madde 42 – D/4: Miyokard enfarktüsü geçirenlerden önemli kardiyovasküler komplikasyonlar saptanan olgular → Kesin elenme.
Madde 42 – D/17: Klinik ve laboratuvar yöntemlerle saptanmış kardiomiyopatiler → Kesin elenme.
Madde 43 – A/1: Hafif yüzeysel varisler, venöz yetmezlikler, yüzeysel venöz flebitler ve küçük anevrizmalar → Sağlam sayılır.
Madde 43 – B/5: Aterosklerozis obliterans, tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı) gibi tıkayıcı arter hastalıkları → Elenme kararı.
Sağlık kurulu muayenesinde kardiyoloji branşı için adaylara fizik muayene uygulanır; kalp sesleri stetoskopla dinlenerek üfürüm varlığı araştırılır, tansiyon arteriyel ölçülür ve periferik nabızlar değerlendirilir. Rutin tetkik olarak 12 derivasyonlu EKG (elektrokardiyografi) çekilir; EKG’de ritim, kalp hızı, iletim bozuklukları (dal blokları, AV bloklar), preeksitasyon bulguları ve ST-T değişiklikleri incelenir. Yönetmeliğin 35. maddesi gereğince öğrenci adaylarında transtorasik ekokardiyografi de zorunlu tetkikler arasındadır; ekokardiyografide kapak yapısı ve fonksiyonu, kalp boşluk boyutları, ejeksiyon fraksiyonu, konjenital anomaliler ve perikard değerlendirilir. Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında EKG rutin olarak yapılır; patoloji şüphesinde ekokardiyografi, eforlu EKG (egzersiz testi), 24 saatlik Holter monitörizasyonu veya elektrofizyolojik çalışma istenebilir. Muayeneyi yapan kardiyoloji uzmanı, bulguları yönetmeliğin Madde 42 ve 43’teki ilgili dilim ve fıkraya göre kodlayarak sağlık kuruluna bildirir. Adayın daha önce teşhis edilmiş kardiyolojik bir durumu varsa (MVP, aritmi, kapak yetmezliği, ablasyon öyküsü gibi), bağımsız bir merkezden alınmış güncel ekokardiyografi ve EKG raporlarını heyete sunması, doğru dilimde değerlendirilmesi açısından büyük önem taşır.
Kardiyolojik Hastalıklar Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 42 ve 43. maddelerindeki A dilimi hükümleri kapsamında değerlendirme
| TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu | Kardiyolojik Hastalıklar ve Açıklamaları | Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
| TSK SYY Madde
42-A/1 |
Fizyolojik Üfürümler ve Minimal Kalp Kapak Yetmezlikleri: Organik kalp hastalığına bağlı olmayan masum üfürümler ile pompalama işlevini bozmayan minimal kapak yetmezlikleridir. |
Uzman erbaş adayları: Kapak yetmezliği derecesi ve EK-D karşılığı esas alınarak değerlendirilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde olumsuz fıkralar arasında sayılmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; EKO ölçümlerinde hemodinamik bozukluk yaratmayan fizyolojik üfürümler ve minimal kapak yetmezlikleri muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY Madde
42-A/2 |
Otonom Sinir Sistemi Bozuklukları ve Ritim Düzensizlikleri: Labil hipertansiyon, postural hipotansiyon, vazovagal senkop, sinüzal taşikardi/bradikardi ve nörosirkülatuar astenidir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 42/A uyarınca (-) işaretli olduğundan engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
42-A/3 |
Aritmiye Neden Olmayan Preeksitasyon Sendromları: Ritim bozukluğuna veya klinik şikayete yol açmayan ek ileti yolu varlığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde (-) olarak yer aldığından engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
42-A/4 |
Fonksiyon Bozukluğu Yapmamış Kalp Konum Anomalileri: Dekstrokardi, dekstropozisyon veya situs inversus totalis gibi fonksiyon bozmayan pozisyon bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) olarak belirtildiğinden engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
42-A/5 |
Organik Nedene Bağlı Olmayan Tam Sağ Dal Blokları: Tıbbi tetkiklerle altta yatan organik bir kalp hastalığına bağlı olmadığı kanıtlanmış tam sağ dal bloklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: Altta yatan organik hastalık bulunmaması halinde EK-D genel kuralları uyarınca işlem görür. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Altta yatan organik bir kalp hastalığına bağlı olmadığı tıbbi tetkiklerle kanıtlanması halinde Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
| TSK SYY Madde
42-A/6 |
Seyrek Gelen Masum Kalp Atım Düzensizlikleri: Kalp hastalığı saptanmayan seyrek unifokal ventriküler prematüre atımlar veya kulakçık/düğüm kaynaklı ekstrasistollerdir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) işaretli olduğundan engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
42-A/7 |
Hemodinamik Fonksiyon Bozukluğu Yapmamış Kalp Anomalileri ve Minimal Kapak Yetmezlikleri: Normal aort çaplı bikuspit aorta, mitral kapak prolapsusu, PFO vb. anomaliler ile kapak yapısı normal ≤1. derece yetmezliklerdir. |
Uzman erbaş adayları: Hemodinamik bozukluk bulunmaması ve EK-D sütun şartlarına göre değerlendirilir. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak değerlendirildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) olarak değerlendirildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel değildir (aort çapı ve kapak yetmezlik derecesi ≤1. derece olma şartları saklıdır). |
| TSK SYY Madde
42-A/8 |
Başarıyla Tedavi Edilmiş ve Nüks Etmeyen Aritmiler: Kateter ablasyonu veya EPS ile komplikasyonsuz ve nükssüz şekilde tedavi edilen ritim bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: Ablasyon sonrası nüks olmaması ve EK-D tablosundaki karşılığı dikkate alınır. Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: Kateter ablasyonu veya EPS ile komplikasyonsuz ve nükssüz tedavi edilmiş haller EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/1 |
Hafif Yüzeysel Varisler ve Küçük Anevrizmalar: Bacaklarda hafif yüzeysel varisler, venöz yetmezlik, yüzeysel flebit ve küçük anevrizmalardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 43/A uyarınca (-) işaretli olduğundan engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/2 |
Trofik Bozukluk Yapmamış Vazospastik Damar Hastalıkları: Tedavi görmüş olsun ya da olmasın doku kaybı/yara (trofik bozukluk) yapmamış vazospastik damar hastalıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde (-) olarak yer aldığından adaylığa engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/3 |
Komplikasyon Yapmamış İyi Huylu Damar Tümörleri ve Anomalileri: Komplikasyon yaratmamış veya tam iyileşme sağlanmış iyi huylu damar tümörleri (hemanjiyomlar), vasküler malformasyonlar veya AV fistüllerdir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) olarak belirtildiğinden engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/4 |
Komplikasyon Yapmamış Lenfödem ve Lenf Sistemi Hastalıkları: Vücutta aşırı şişlik, enfeksiyon veya hareket kısıtlılığı yapmamış lenfödem ve lenf sistemi hastalıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D çizelgesinde (-) işaretli olduğundan engel oluşturur. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/5 |
Primer Sütürle Müdahale Edilmiş Periferik Damar Hastalıkları ve Yaralanmaları: Dikişle (primer sütür) müdahale edilmiş, silahlı hizmeti etkilemeyecek periferik damar yaralanmalarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosundaki (-) kaydı nedeniyle engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/6 |
Basit Yöntemlerle Müdahale Edilmiş Komplikasyonsuz Damar Hastalıkları: Stent ve embolizasyon dahil küçük cerrahi veya basit yöntemlerle müdahale edilmiş komplikasyonsuz damar hastalıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) olarak yer aldığından adaylığa engeldir. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
| TSK SYY Madde
43-A/7 |
Trofik Bozukluk Yapmamış Vasküler Torasik Outlet Sendromu: Doku bozukluğu ve yara (trofik bozukluk) oluşturmamış vasküler torasik outlet sendromudur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda (-) olarak yer aldığından engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.) Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) işaretli olduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda (+) işaretli olduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel değildir. |
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
Meslek Gruplarına Göre Kardiyoloji Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları
Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında EKG rutin olarak yapılmaktadır. Adaylarda Madde 42–43 kapsamındaki tüm B ve D dilimi tanıları mutlak elenme sebebidir. A dilimi kapsamındaki bulgular (fizyolojik üfürüm, seyrek ekstrasistol, minimal kapak yetmezliği, hafif varis vb.) kabul edilir. Özellikle EKG’de tespit edilen sağ dal bloku, sinüzal aritmi ve ekstra atımlar en sık karşılaşılan itiraz konularıdır.
Subay ve Astsubay Adayları
Subay ve astsubay adaylarında kardiyolojik değerlendirme daha kapsamlı yapılır. Öğrenci adaylarında EKG ve transtorasik ekokardiyografi zorunludur. “Tam sağlam” kriteri aranır. Ancak yönetmeliğin açık düzenlemesine göre kardiyak fonksiyon bozukluğu yapmamış minimal kalp kapak yetmezlikleri askeri öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir. Bu istisna, ekokardiyografide tespit edilen hafif (eser/trace) kapak kaçağı olan adaylar için önemli bir hukuki dayanaktır.
Jandarma Uzman Erbaş Adayları
Jandarma uzman erbaş adaylarında kardiyoloji değerlendirmesi genel uzman erbaş adayları ile paralel yürütülür. Aynı madde ve dilim kuralları geçerlidir. Denizaltıcılık, dalgıçlık ve komando gibi özel ihtisas alanlarında ise ek kardiyolojik kriterler uygulanır; bu alanlara yönelik adaylarda dolaşım sistemi tam sağlam olmalıdır.
Sahil Güvenlik Komutanlığı Adayları
Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapacak uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarının kardiyolojik muayenesi, TSK ve Jandarma adaylarıyla aynı yönetmelik kapsamında yürütülmektedir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde 42 ve 43’teki hükümler Sahil Güvenlik personeli ve adayları için de aynen geçerlidir. Bu nedenle kalp üfürümü, kapak yetmezliği, aritmi, hipertansiyon, varis veya diğer kardiyovasküler bulgular nedeniyle elenen Sahil Güvenlik adayları da aynı hukuki yollara (idari itiraz ve 60 günlük iptal davası) başvurabilir. Sahil Güvenlik alımlarında uygulanan A dilimi istisnaları (fizyolojik üfürüm, minimal kapak yetmezliği, aritmisiz preeksitasyon, seyrek ekstrasistol, ablasyonla tedavi edilmiş aritmi) diğer kuvvet komutanlıklarıyla aynıdır.
Kardiyoloji Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde kardiyoloji branşından elenme kararı aldıysanız, şu adımları takip edebilirsiniz:
1. İdari İtiraz: Sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren üst sağlık kuruluna itiraz edebilirsiniz. Kardiyoloji itirazlarında bağımsız bir kardiyoloji uzmanından alınan güncel EKG, ekokardiyografi ve gerekirse Holter monitorizasyonu raporu büyük önem taşır.
2. İptal Davası: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi gereğince, raporun tebliğinden veya elenme işleminin kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Dava dilekçesinde, bulgularınızın yönetmeliğin hangi dilim ve fıkrasına girdiğini somut kardiyolojik verilerle ortaya koymanız gerekir.
3. Yürütmenin Durdurulması: Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Alım sürecinin devam ettiği durumlarda yürütmenin durdurulması kararı alınması kritik önem taşır.
Kardiyoloji Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayı olarak kardiyoloji branşından elendiyseniz, uzman erbaş adayları ile aynı hukuki yollar geçerlidir. Rapor tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. EKG bulgularına dayalı elenme kararlarında, bulgunun fizyolojik mi yoksa patolojik mi olduğunun ayrıntılı kardiyolojik raporla ortaya konması dava sürecinde belirleyicidir.
Kardiyoloji Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay veya astsubay adayı olarak kardiyoloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Subay/astsubay adaylarında ekokardiyografik bulgulara dayalı elenme kararlarında, yönetmeliğin “minimal kapak yetmezliklerinin sağlam kabul edileceği” istisnası önemli bir hukuki dayanak teşkil eder.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Kardiyoloji Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
Kardiyoloji branşından elenme kararlarına karşı açılan iptal davalarında, idare mahkemelerince adaylar lehine verilen emsal kararlardan bazıları şunlardır:
📋 Emsal 1 – Fizyolojik Üfürüm Hatalı Değerlendirme
EKG’de tespit edilen üfürümün organik kalp hastalığına bağlı olduğu gerekçesiyle elenen uzman erbaş adayı, üniversite hastanesi ekokardiyografi raporuyla üfürümün fizyolojik nitelikte olduğunu ve organik kalp hastalığı bulunmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 2 – Minimal Kapak Yetmezliği
Ekokardiyografide tespit edilen minimal mitral kapak yetmezliğiyle elenen subay adayı, yönetmeliğin Madde 42-A/7 açık hükmüne dayanarak “kapak yapısı normal, ≤1. derece kapak yetersizliklerinin” sağlam sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkeme, bilirkişi raporuyla kardiyak fonksiyon bozukluğu bulunmadığını tespit ederek elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 3 – Sağ Dal Bloku Organik Neden Araştırması
EKG’de tam sağ dal bloku tespit edilen sözleşmeli er adayı, girişimsel tetkiklerle blokun organik nedene bağlı olmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/5 dilimi kapsamında “organik nedene bağlı olmayan tam sağ dal bloklarının” sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 4 – Sinüzal Bradikardi Sporcu Kalbi
Sinüzal bradikardi bulgusuyla elenen jandarma uzman erbaş adayı, düzenli spor yapan bir kişi olarak kalp hızının fizyolojik olarak düşük olduğunu kardiyoloji raporu ve efor testi ile kanıtlamıştır. Mahkeme, otonom sinir sistemi bozuklukları kapsamında A/2 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 5 – MVP Komplikasyonsuz Değerlendirme
Mitral valv prolapsusu teşhisiyle B/6 diliminden elenen aday, ekokardiyografi ve 24 saatlik Holter monitorizasyonu ile MVP’nin gradient yapmadığını, yetmezlik oluşturmadığını ve ciddi ritim bozukluğu bulunmadığını belgelemiştir. Mahkeme, A/7 diliminde sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 6 – Seyrek Ventriküler Ekstra Atım
EKG’de ventriküler erken atım tespit edilen aday, Holter ve ekokardiyografi ile atımların seyrek, unifokal ve yapısal kalp hastalığına bağlı olmadığını kanıtlamıştır. Bilirkişi raporu ile A/6 diliminde değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiş, mahkeme elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 7 – Ablasyon Sonrası Başarılı Tedavi
SVT nedeniyle kateter ablasyonu uygulanan ve ardından elenme kararı verilen uzman erbaş adayı, ablasyon sonrası nüks görülmediğini elektrofizyolojik çalışma ve kontrol Holter raporuyla belgelemiştir. Mahkeme, A/8 dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 8 – Patent Foramen Ovale (PFO)
Ekokardiyografide PFO tespit edilen subay adayı, transözofageal ekokardiyografi ile defektin hemodinamik anlamlı olmadığını, şant bulunmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/7 dilimi kapsamında sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 9 – Hafif Varis Fonksiyonel Değerlendirme
Bacakta varis tespit edilen sözleşmeli er adayı, Doppler ultrasonografi raporu ile varislerin yüzeysel, hafif derecede ve trofik bozukluk yapmamış olduğunu belgelemiştir. Mahkeme, Madde 43-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 10 – Labil Hipertansiyon Değerlendirmesi
Muayene sırasında tansiyon yüksekliği tespit edilen aday, 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (ABPM) ile tansiyonunun normal sınırlarda olduğunu ve yüksekliğin beyaz önlük hipertansiyonu (labil hipertansiyon) olduğunu kanıtlamıştır. Mahkeme, A/2 dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 11 – Biküspit Aort Kapak
Ekokardiyografide biküspit aort kapak tespit edilen aday, gradient bulunmadığını, yetmezlik oluşmadığını ve aort çapının normal sınırlarda olduğunu detaylı kardiyolojik raporla kanıtlamıştır. Mahkeme, A/7 dilimi kapsamında sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 12 – Vazovagal Senkop Hafif Form
Vazovagal senkop öyküsü nedeniyle elenen aday, head-up tilt testinde belirgin kardiyoinhibitör yanıt (>3 sn sinüs duraklaması) bulunmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/2 diliminde değerlendirilmesi gerektiğini belirleyerek elenme kararını iptal etmiştir.
Kardiyoloji Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
DAVACI: [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
DAVALI: Milli Savunma Bakanlığı / Jandarma Genel Komutanlığı / İçişleri Bakanlığı
DAVA KONUSU: ../../2026 tarihli sağlık kurulu raporu ile kardiyoloji branşından “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay Olamaz / Astsubay Olamaz” şeklinde verilen kararın ve bu rapora dayalı elenme işleminin iptali ile yürütmenin durdurulması talebidir.
TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil, [ilgili kuvvet komutanlığı/jandarma] bünyesinde açılan [uzman erbaş/sözleşmeli er/subay/astsubay] alım sürecine başvurmuş ve yazılı sınav/mülakat aşamalarını başarıyla geçmiştir.
2. Sağlık kurulu muayenesinde kardiyoloji branşında yapılan değerlendirmede, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi Madde [42/43], [A/B/C/D] dilimi, [fıkra] numaralı fıkra kapsamında [tanı adı: üfürüm/kapak yetmezliği/aritmi/hipertansiyon/varis/diğer] gerekçesiyle olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Ancak müvekkilin mevcut kardiyolojik durumu, yönetmeliğin öngördüğü ilgili dilimin kapsamında [değerlendirilmemesi / A diliminde değerlendirilmesi] gerekmektedir. Şöyle ki; [somut tıbbi gerekçe: fizyolojik üfürüm / minimal kapak yetmezliği / organik nedene bağlı olmayan dal bloku / seyrek ekstrasistol / gradient yapmamış anomali / ablasyon sonrası nüks olmaması / hafif varis / labil hipertansiyon vb.].
4. Ekte sunulan [üniversite hastanesi / eğitim araştırma hastanesi] kardiyoloji bölümünden alınan güncel EKG, ekokardiyografi, Holter monitorizasyonu [ve/veya efor testi / elektrofizyolojik çalışma / anjiyografi] raporlarında, müvekkilin [somut bulgu] olduğu açıkça belirtilmektedir.
5. İdarenin tesis ettiği elenme işlemi, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine aykırı olup hukuka aykırıdır.
HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İYUK, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Anayasa md. 70
DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, kardiyoloji uzman raporu, EKG kayıtları, ekokardiyografi raporu, Holter raporu, efor testi sonuçları, bilirkişi incelemesi
SONUÇ VE TALEP: Dava konusu elenme işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ../../2026
Davacı: [Ad Soyad – İmza]
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
Kardiyoloji branşından elenme kararına karşı itiraz veya iptal davası sürecinde ihtiyaç duyacağınız belgeler şunlardır:
1. Sağlık kurulu raporu (olumsuz karar belgesi) – aslı veya onaylı sureti
2. Elenme tebligatı veya bildirim yazısı (60 günlük süre bu belge ile başlar)
3. Başvuru belgeleri (sınav sonuç belgesi, mülakat tutanağı vb.)
4. Kardiyoloji uzman raporu (üniversite hastanesi veya eğitim araştırma hastanesi kardiyoloji bölümünden alınmış güncel muayene raporu)
5. 12 derivasyonlu EKG kaydı (mümkünse muayene tarihine yakın tarihli)
6. Transtorasik ekokardiyografi raporu (kapak yetmezliği, MVP, PFO, biküspit aorta gibi yapısal bulgularda zorunlu)
7. 24 saatlik Holter monitorizasyonu raporu (aritmi, ekstrasistol, bradikardi, taşikardi itirazlarında)
8. Efor testi (egzersiz stres testi) sonuçları (koroner arter hastalığı veya iskemi değerlendirmelerinde)
9. Gerekirse: ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (ABPM – hipertansiyon itirazlarında), elektrofizyolojik çalışma raporu (aritmi/ablasyon itirazlarında), koroner anjiyografi raporu
10. Nüfus cüzdanı fotokopisi ve iletişim bilgileri
Kardiyolojiden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
Adım 1 – Rapor Tebliği: Sağlık kurulu raporunun tarafınıza tebliğ edilmesi ile 60 günlük dava açma süresi başlar.
Adım 2 – Uzman Görüşü: Bir kardiyoloji uzmanından bağımsız muayene raporu alın. EKG, ekokardiyografi, gerekirse Holter ve efor testi yaptırın. Bulgunuzun yönetmeliğin hangi dilim ve fıkrasına girdiğini uzman görüşüyle destekleyin.
Adım 3 – Hukuki Değerlendirme: Askeri sağlık hukuku alanında uzman bir avukata danışarak raporunuzun ilgili madde, dilim ve fıkraya uygunluğunu inceletin.
Adım 4 – Dava Açılması: İdare mahkemesinde iptal davası açılır. Yürütmenin durdurulması talepli dilekçe hazırlanır.
Adım 5 – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, genellikle üniversite hastanesi kardiyoloji anabilim dalından bilirkişi heyeti görevlendirir. Bilirkişi, davacıyı bizzat muayene eder, EKG ve ekokardiyografi değerlendirir ve bulgusunun yönetmeliğin hangi dilim ve fıkrasına girdiğini belirler.
Adım 6 – Karar: Mahkeme, bilirkişi raporu ve dosya kapsamında kararını verir. Lehte karar halinde elenme işlemi iptal edilir ve aday sürece geri kazandırılır.
Kardiyoloji Branşından mı Elendiniz?
Kalp üfürümü, kapak yetmezliği, aritmi, hipertansiyon, varis veya herhangi bir kardiyolojik bulgu nedeniyle elendiyseniz, süreniz dolmadan profesyonel hukuki destek alın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
EKG’de üfürüm çıktı, uzman erbaş olamaz mıyım?
Mitral kapak prolapsusu (MVP) askere engel midir?
EKG’de sağ dal bloku çıktı, elenir miyim?
Çarpıntı (ekstra atım) nedeniyle elendim, ne yapabilirim?
Yüksek tansiyon askerliğe kesin engel midir?
Doğuştan kalp hastalığı var ama ameliyat oldum, elenir miyim?
WPW sendromu nedir, askere engel midir?
Bacağımda varis var, elenme sebebi olur mu?
Ablasyon (yakma tedavisi) oldum, askere alınır mıyım?
Ekokardiyografide PFO (patent foramen ovale) çıktı, elenme sebebi midir?
Muayenede tansiyonum yüksek çıktı ama normalde düşük, ne yapmalıyım?
Kalp pili (pacemaker) takılan kişi asker olabilir mi?
Uzun QT sendromu veya Brugada sendromu ile asker olunabilir mi?
Derin ven trombozu (DVT) geçirdim, engel midir?
Kardiyoloji raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Bilirkişi raporu kardiyoloji davalarında nasıl hazırlanır?
Kardiyoloji muayenesinde hangi tetkikler yapılır?
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgü koşullar içerir; elenme kararına itiraz veya iptal davası sürecinde mutlaka alanında uzman bir avukattan profesyonel destek alınız. Makale içeriği 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır; yönetmelik değişikliklerini takip ediniz.
