Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık raporuna itiraz, askeri personel, öğrenci ve adayların olumsuz sağlık kurulu kararlarına karşı başvurabilecekleri yasal bir haktır. TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne (2016/9431 sayılı BKK) göre düzenlenen sağlık raporlarına, personel ve öğrenciler 30 gün, adaylar ise 3 iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz başvurusu İl Sağlık Müdürlüğü’ne yapılır ve hakem hastane kararı kesindir. Kesinleşen karara karşı 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir.
TSK Sağlık Raporuna İtiraz – Özet Bilgiler
- Personel ve öğrenciler için itiraz süresi: 30 gün
- Adaylar için itiraz süresi: 3 iş günü
- İtiraz başvuru yeri: İl Sağlık Müdürlüğü
- Hakem hastane kararı kesindir ve tekrar itiraz edilemez
- İptal davası süresi: 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi
- İtiraz ücreti: Ücretsiz (yalnızca muayene masrafları)
TSK Sağlık Raporuna İtiraz 2026 – Genel Bilgi Tablosu
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Yasal Dayanak | TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik K.lığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (2016/9431) |
| İtiraz Süresi (Personel/Öğrenci) | Tebliğden itibaren 30 gün |
| İtiraz Süresi (Adaylar) | Tebliğden itibaren 3 iş günü |
| İtiraz Başvuru Yeri | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Hakem Hastane | İki rapor çelişirse sevk edilir, kararı kesindir |
| Dava Açma Süresi | Kesinleşmeden itibaren 60 gün |
| Görevli Mahkeme | Ankara İdare Mahkemesi |
| Sağlık Raporu Geçerliliği | 1 yıl |
| İtiraz Ücreti | Ücretsiz (muayene masrafları hariç) |
| Yönetmelik Son Değişiklik | 10 Ekim 2024 (RG-32688-CK-9015) |
TSK Sağlık Raporu Nasıl İtiraz Edilir?
TSK sağlık raporuna itiraz süreci, Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge ve Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür. İtiraz hakkı; rapor sahibi, velisi veya vasisi ve raporu talep eden kurum tarafından kullanılabilir.
1. Adım: İtiraz Dilekçesi Hazırlama
Olumsuz sağlık kurulu raporu alan kişi, öncelikle itiraz dilekçesi hazırlamalıdır. Dilekçede şu bilgiler yer almalıdır: adı-soyadı, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, olumsuz raporun tarihi ve sayısı, itiraz gerekçeleri ve yeniden muayene talebi.
2. Adım: İl Sağlık Müdürlüğü’ne Başvuru
İtiraz dilekçesi ve sağlık raporunun tasdikli bir örneği ile birlikte, raporu düzenleyen sağlık kuruluşunun bulunduğu veya kişinin ikamet ettiği ildeki İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvuru yapılır.
3. Adım: İtiraz Hastanesi Muayenesi
İl Sağlık Müdürlüğü, kişiyi Hakem Hastane Listesi’nde yer alan aynı veya üst düzeydeki en yakın sağlık kuruluşuna sevk eder. Bu hastanede yeniden muayene yapılır.
4. Adım: Hakem Hastane Sevki
İlk rapor ile itiraz sonrası verilen rapor arasında çelişki olması halinde, kişi Bölge Hakem Hastaneler Listesi’nde yer alan hastanelerden birine sevk edilir. Bölge hakem hastanenin sağlık kurulunca verilen karar kesindir ve bu karara idari yoldan itiraz edilemez.
Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge – Madde 36
“İlk sağlık kurulu raporu ile itiraz sonrasında tayin edilen hakem hastanece düzenlenen ikinci sağlık raporu arasında çelişki olması halinde, kişi ilk rapor için itirazda bulunulan ilin il sağlık müdürlüğü tarafından Bölge Hakem Hastaneler Listesi’nde yer alan hastanelerden birine sevk edilir. Bölge hakem hastanenin sağlık kurulunca verilen karar kesindir.”
Sağlık Raporuna Nasıl İtiraz Edebilirim?
Sağlık raporuna itiraz edebilmek için öncelikle itiraz hakkına sahip olmanız gerekmektedir. İtiraz hakkı bulunan kişiler:
- Rapor sahibi (aday, personel, öğrenci, yükümlü)
- Rapor sahibinin velisi veya vasisi
- Raporu isteyen kurum
- Rapor sonucundan hukuki olarak etkilenecek kişi veya kurumlar
| İtiraz Eden | İtiraz Süresi | Başvuru Yeri |
|---|---|---|
| Muvazzaf Subay/Astsubay | 30 gün | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Askeri Öğrenci (MSÜ) | 30 gün | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Uzman Erbaş | 30 gün (mevcut) / 3 iş günü (aday) | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Sözleşmeli Er/Erbaş | 30 gün (mevcut) / 3 iş günü (aday) | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Askerlik Yükümlüsü | 30 gün | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Subay/Astsubay Adayı | 3 iş günü | İl Sağlık Müdürlüğü |
Askerlik Raporuna İtiraz Edilir mi?
Evet, askerlik raporuna itiraz edilebilir. Yoklamada, sevk esnasında veya silahaltında yapılan muayeneler sonucunda verilen sağlık raporlarına itiraz hakkı yasal güvence altındadır. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 16. maddesi bu durumu açıkça düzenlemektedir.
Askerlik raporuna itiraz edilebilecek durumlar:
- “Askerliğe Elverişli Değildir” kararına itiraz
- “Ertesi Yıla Bırakma” kararına itiraz
- “Sevk Geciktirme” kararına itiraz
- Sınıf değişikliği kararına itiraz
- Hatalı dilim değerlendirmesine itiraz
Askeri Heyet Raporu Olumsuz Olursa Ne Olur?
Askeri heyet (sağlık kurulu) raporu olumsuz çıktığında, kişinin statüsüne göre farklı sonuçlar doğar:
| Statü | Olumsuz Rapor Sonucu | Yapılması Gereken |
|---|---|---|
| Aday (Subay/Astsubay/Uzman Erbaş) | Adaylık sonlandırılır | 3 iş günü içinde itiraz veya 60 gün içinde dava |
| MSÜ Öğrenci Adayı | “Öğrenci Olamaz” kararı | 3 iş günü içinde itiraz veya 60 gün içinde dava |
| Mevcut Askeri Öğrenci | “Öğrenciliğe Devam Edemez” kararı | 30 gün içinde itiraz veya 60 gün içinde dava |
| Muvazzaf Personel | Sınıf değişikliği veya emeklilik | 30 gün içinde itiraz veya dava |
| Askerlik Yükümlüsü | “Askerliğe Elverişli Değildir” veya “Ertesi Yıla Bırakma” | 30 gün içinde itiraz |
Dikkat – Süre Kaçırılmamalı
İtiraz süreleri hak düşürücü niteliktedir. Sürenin kaçırılması halinde itiraz hakkı ortadan kalkar ve doğrudan dava açılması gerekir. Dava açma süresi de 60 gün ile sınırlıdır.
Sağlık Raporu Düzeltilebilir mi?
Evet, sağlık raporu düzeltilebilir. Olumsuz sağlık raporunun düzeltilmesi için iki temel yol mevcuttur:
1. İdari Yol – İtiraz
Süre içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz edilerek yeniden muayene talep edilir. İtiraz kabul edilirse farklı bir hastanede yeniden değerlendirme yapılır. İki rapor çelişirse hakem hastaneye sevk edilir.
2. Yargısal Yol – İptal Davası
Kesinleşen olumsuz rapora karşı 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir. Mahkeme, sağlık raporunun hukuka uygunluğunu değerlendirir ve gerekirse Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınmasını isteyebilir.
İptal Davası Avantajları
Yürütmeyi durdurma talepli dava açılması halinde, dava sonuçlanana kadar adaylık veya öğrencilik işlemleri askıya alınabilir. Dava kazanılırsa kişi kaldığı yerden işlemlerine devam edebilir.
Rapor İtiraz Ücreti Ne Kadar?
Sağlık raporuna itiraz işlemi ücretsizdir. İl Sağlık Müdürlüğü’ne yapılan itiraz başvurusu için herhangi bir harç veya ücret ödenmez. Ancak şu masraflar söz konusu olabilir:
| Masraf Kalemi | Açıklama | Tahmini Tutar (2026) |
|---|---|---|
| İtiraz Başvurusu | İl Sağlık Müdürlüğü | Ücretsiz |
| Yeniden Muayene | Devlet hastanesi (SGK’lı) | Ücretsiz veya minimal |
| Ek Tetkikler | Laboratuvar, görüntüleme | SGK kapsamında |
| İptal Davası Harcı | İdare Mahkemesi | Yaklaşık 1.500-2.500 TL |
| Avukatlık Ücreti | İsteğe bağlı | Değişken |
Sağlık Raporu Olumsuz Olursa Ne Olur?
Sağlık raporunun olumsuz olması, raporun amacına göre farklı sonuçlar doğurur:
| Rapor Türü | Olumsuz Karar | Sonuç |
|---|---|---|
| Adaylık Sağlık Raporu | “…Olamaz” (Subay/Astsubay/Uzman Erbaş Olamaz) | Adaylık sonlandırılır |
| MSÜ Giriş Raporu | “Öğrenci Olamaz” | Adaylık işlemleri durdurulur |
| Askerlik Yoklama Raporu | “Askerliğe Elverişli Değildir” | Askerlik muafiyeti |
| Sınıf Belirleme Raporu | Belirli sınıflara uygun değil | Farklı sınıfa atanır |
| Görev Yapamaz Raporu | “Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz” | Sınıf değişikliği veya emeklilik |
| Sözleşme Yenileme Raporu | Olumsuz değerlendirme | Sözleşme yenilenmez |
MSÜ Sağlık İtiraz Süreci Nasıl İşler?
Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) askeri öğrenci adayları için sağlık itiraz süreci şu şekilde işler:
MSÜ Adayları İçin İtiraz Süreci
- Olumsuz rapor tebliğ edilir (“Öğrenci Olamaz” kararı)
- 3 iş günü içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz dilekçesi verilir
- İtiraz hastanesi tarafından yeniden muayene yapılır
- İki rapor çelişirse hakem hastaneye sevk edilir
- Hakem hastane kararı kesindir
- Kesinleşen karara karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir
| MSÜ Okulu | Sağlık Şartı | İtiraz Özelliği |
|---|---|---|
| Kara Harp Okulu | Tam sağlam (A dilimi) | Renk körlüğü özel değerlendirme |
| Deniz Harp Okulu | Tam sağlam + denizcilik şartları | Görme/işitme kritik |
| Hava Harp Okulu | Tam sağlam + pilotaj şartları | En katı kriterler |
| Astsubay MYO | Branşa göre değişir | Sınıf şartları farklı |
| Bando Astsubay MYO | Genel sağlık şartları | Düztaban 10-19 derece kabul |
MSÜ Öğrencileri İçin Önemli
Öğrencilik süresinde ortaya çıkan hastalıklar farklı değerlendirilir. A veya B dilimine giren hastalıklar için uygun sınıf/branş varsa öğrencilik devam edebilir. Ancak D dilimine giren hastalıklar veya 3+ B dilimi hastalık varsa “Öğrenciliğe Devam Edemez” kararı verilir.
Alınan Sağlık Raporu İptal Edilebilir mi?
Evet, alınan sağlık raporu iptal edilebilir. İdare Mahkemesi’nde açılan iptal davası sonucunda, hukuka aykırı bulunan sağlık raporları iptal edilebilir.
Sağlık Raporunun İptali İçin Gerekli Şartlar
- Raporun tıbbi açıdan hatalı olması
- Muayenenin eksik veya yanlış yapılması
- Yönetmelik hükümlerinin yanlış uygulanması
- Dilim değerlendirmesinde hata yapılması
- Yeni tıbbi bulguların ortaya çıkması
| İptal Davası Aşaması | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Dava Açma | 60 gün | Kesinleşmeden itibaren |
| Yürütmeyi Durdurma | 15-30 gün | Mahkeme tarafından değerlendirilir |
| Bilirkişi İncelemesi | 2-4 ay | Adli Tıp veya üniversite |
| Karar | 6-12 ay | İptal veya red |
| İstinaf | 30 gün | Bölge İdare Mahkemesi |
TSK Görev Yapamaz Raporu Alanlar Ne Hakkına Sahip?
TSK’da “Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz” veya “TSK’da Görev Yapamaz” raporu alan personelin çeşitli hakları bulunmaktadır:
| Hak Türü | Açıklama | Koşul |
|---|---|---|
| Sınıf Değişikliği | Uygun başka sınıfa geçiş | Sınıflandırma çizelgesinde (+) işaretli sınıf olmalı |
| Branş Değişikliği | Aynı sınıfta farklı branş | Sağlık durumuna uygun branş bulunmalı |
| Malulen Emeklilik | Sağlık sebebiyle emeklilik | D dilimi rapor veya görev yapamaz kararı |
| Vazife Malullüğü | Görev sırasında malul olma | Hastalığın görevden kaynaklanması |
| Tazminat Hakkı | Kıdem tazminatı ve haklar | Hizmet süresine bağlı |
| İtiraz Hakkı | Rapora itiraz ve dava | 30 gün itiraz, 60 gün dava |
Önemli: Görev yapamaz raporu alan personel, sınıf değişikliği mümkünse TSK’da görevine devam edebilir. Uygun sınıf yoksa veya D dilimi rapor varsa TSK’dan ayrılış işlemleri başlatılır.
TSK Sağlık Yönetmeliği B ve D Dilimi Nedir?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde hastalıklar A, B, C ve D dilimlerine göre sınıflandırılır. Bu dilimler kişinin askeri göreve uygunluğunu belirler:
| Dilim | Tanım | Sonuç |
|---|---|---|
| A Dilimi | Hafif dereceli hastalıklar veya tam sağlam | Göreve devam, bazı sınıflarda kısıtlama olabilir |
| B Dilimi | Orta dereceli hastalıklar | Genellikle muharip sınıflarda engel, yardımcı sınıflarda kabul edilebilir |
| C Dilimi | Geçici hastalıklar (tedavi süreci) | Ertesi yıla bırakma, sevk geciktirme, hava değişimi |
| D Dilimi | Ağır ve kalıcı hastalıklar | Kesinlikle “Askerliğe Elverişli Değildir” |
B Dilimi Örnekleri
- Orta derecede skolyoz, kifoz, lordoz
- İki seviyeli disk ameliyatı
- Hareket kısıtlılığı yapan spina bifida
- Omurga hareketlerini %20-40 kısıtlayan romatizmal hastalıklar
- Belirli psikiyatrik bozuklukların kalıntıları
D Dilimi Örnekleri
- İleri derecede omurga eğrilikleri
- Ciddi his ve hareket kaybı yapan hastalıklar
- Kötü huylu tümörler
- Tedavisi imkansız disk hernileri
- Omurga hareketlerini %40’dan fazla kısıtlayan hastalıklar
- Ağır psikiyatrik bozukluklar
Kritik Bilgi
B ve D dilimine giren hastalıklar nedeniyle düzenlenen “Askerliğe Elverişli Değildir” veya “Olamaz” kararlı raporlar için Sağlık Kurulu Raporu Kararı Bildirim Belgesi düzenlenir ve kişiye tebliğ edilir. Bu belge ile itiraz yapılamaz, sadece İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvurulabilir.
TSK Sağlık Yönetmeliği Dövme Maddesi
Dövme (tatuaj) konusu, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi’nin 29. maddesi (Deri ve Zührevi Hastalıklar) kapsamında düzenlenmektedir.
| Dövme Bölgesi | Sınır | Sonuç |
|---|---|---|
| Yüz bölgesi | Yasak (boyut fark etmez) | Engel teşkil eder |
| Baş bölgesi | Yasak (boyut fark etmez) | Engel teşkil eder |
| Tüm boyun | Yasak (boyut fark etmez) | Engel teşkil eder |
| Kollar (parmak uçlarından dirseğe dahil) | Kısa kollu gömlek ile görünen kısım yasak | Engel teşkil eder |
| Bacaklar (dizden aşağı) | Etek ile görünen kısım yasak | Engel teşkil eder |
| Vücudun görünmeyen bölgeleri | Toplam 20 cm²’den küçük | Engel değil |
| Vücudun görünmeyen bölgeleri | Toplam 20 cm²’den büyük | Engel teşkil eder |
Madde 29/A-1 – Dövme Düzenlemesi
“Tatuajlar (yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen tatuajlar ile bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük olanlar).”
2025 Yönetmelik Değişikliği – Dövme
10 Ekim 2024 tarihli değişiklik ile AÇIKLAMA-3 eklendi: “Vücudun görünmeyen bölgelerinde bulunan tatuajlar sözleşmeli erbaş ve er adayları için sağlam kabul edilir.”
TSK Sağlık Yönetmeliği Değişikliği 2025
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde en son 10 Ekim 2024 tarihinde (RG-32688-CK-9015) önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler 2025-2026 döneminde uygulanmaktadır:
| Değişiklik Konusu | Eski Düzenleme | Yeni Düzenleme |
|---|---|---|
| Dövme (Sözleşmeli Er/Erbaş) | 20 cm² sınırı tüm adaylar için | Görünmeyen bölge dövmeleri sözleşmeli er/erbaş adayları için sağlam kabul |
| Psikiyatri Değerlendirmesi | Geçirilmiş nevrotik bozukluk engel | Tedavi 3 aydan kısa, tekrarlamayan, son 3 yılda kayıt yoksa sağlam kabul |
| C Dilimi Kullanımı | Adaylar için kullanılabilirdi | (C) dilimi adaylar için kullanılmaz |
| İHA Sınıfı | Mevcut değil | İnsansız Hava Aracı (İHA) sınıfı eklendi |
| Düztaban | 10 derece altı engel | Bando Astsubay MYO için 10-19 derece kabul |
Askerliğe Elverişli Değildir Raporuna İtiraz
“Askerliğe Elverişli Değildir” raporu, kişinin sağlık durumunun askeri hizmete uygun olmadığını belirten en ağır karardır. Bu rapora itiraz hakkı mevcuttur:
İtiraz Süreci
- Rapor tebliğ edildiğinde 30 gün içinde itiraz hakkı başlar
- İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz dilekçesi ve rapor örneği sunulur
- Farklı bir hastanede yeniden muayene yapılır
- İki rapor aynı yönde ise karar kesinleşir
- Raporlar çelişirse hakem hastane kararı kesindir
- Kesinleşen karara karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir
Not: “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı, zorunlu askerlik hizmetinden muafiyet sağlar. Ancak bu rapor, kişinin sivil hayatta çalışmasına veya memur olmasına engel değildir (görev yapılabilecek sağlık şartı varsa).
Muvazzaf Astsubay Sağlık Raporuna İtiraz
Muvazzaf astsubayların sağlık raporlarına itiraz süreci, genel personel prosedürüne tabidir ancak bazı özel durumlar içerir:
| Durum | Rapor Türü | İtiraz Süresi | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Astsubay Adayı | Giriş raporu | 3 iş günü | Olamaz/Olur |
| Mevcut Astsubay | Periyodik muayene | 30 gün | Sınıf değişikliği/Devam |
| Sözleşmeli Astsubay | Sözleşme yenileme | 30 gün | Yenileme/Ayrılış |
| Hastalanan Astsubay | Sağlık kurulu raporu | 30 gün | İstirahat/Sınıf değişikliği/Emeklilik |
Ehliyet Sağlık Raporuna İtiraz
Ehliyet sağlık raporu ile TSK sağlık raporu farklı mevzuatlara tabidir. Ancak her ikisinde de itiraz hakkı mevcuttur:
| Özellik | Ehliyet Sağlık Raporu | TSK Sağlık Raporu |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | Sürücü Sağlık Şartları Yönetmeliği | TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği |
| İtiraz Süresi | Değişken (genellikle 30 gün) | 30 gün / 3 iş günü |
| İtiraz Yeri | İl Sağlık Müdürlüğü | İl Sağlık Müdürlüğü |
| Hakem Hastane | Var | Var |
| Dava Hakkı | 60 gün içinde İdare Mahkemesi | 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi |
Sıkça Sorulan Sorular
TSK Sağlık Raporu Davalarında Hukuki Destek
Olumsuz sağlık raporunuza itiraz mı etmek istiyorsunuz? İptal davası süreci hakkında danışmanlık almak için hemen iletişime geçin.
