Polislikte Kişisel Verileri Sorgulama Disiplin Cezası – Özet Bilgiler
- Yasal Dayanak: 7068 sayılı Kanun m.8/6-aa, TCK m.136
- Disiplin Cezası: Meslekten Çıkarma (Polnet yetkisiz sorgulama)
- Adli Ceza: 2-4 yıl hapis (kamu görevlisi +1/2 artırım: 3-6 yıl)
- Şikayete Tabi: TCK 136 şikayete tabi, disiplin re’sen
- Zamanaşımı: Disiplin 2 yıl, Adli 8 yıl
- Log Kayıtları: 8 yıl saklanır
- İptal Davası: 60 gün içinde İdare Mahkemesi
- KVKK Bildirimi: Veri ihlali 72 saat içinde bildirilir
Polis memurlarının Polnet sistemi üzerinden yetkisiz kişisel veri sorgulaması yapması, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu kapsamında meslekten çıkarma cezası gerektiren ağır bir disiplin suçudur. Bu fiil aynı zamanda TCK 136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme suçunu da oluşturur. Bu rehberde, polislikte kişisel verileri sorgulama fiilinin disiplin ve ceza hukuku boyutları, savunma stratejileri ve iptal davası süreci detaylı olarak ele alınmaktadır.
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Polnet Sorgulama Cezası | Yetkisiz sorgulama → Meslekten Çıkarma |
| Kişisel Verilerin İhlali Cezası (TCK 136) | 2-4 yıl hapis, kamu görevlisi: 3-6 yıl |
| Kişisel Veri İhlali Bildirim Süresi | 72 saat içinde KVKK’ya bildirilmeli |
| Emniyet Log Kayıtları Saklama Süresi | 8 yıl saklanır |
| Polis Disiplin Cezası Silinme Süresi | Uyarma/kınama: 5 yıl, diğerleri: 10 yıl |
| Kişisel Verilerin İhlali Şikayete Tabi mi? | TCK 136: Evet (6 ay süre), Disiplin: Re’sen |
| En Hafif Polis Disiplin Cezası | Uyarma |
| En Ağır Polis Disiplin Cezası | Devlet Memurluğundan Çıkarma |
| Disiplin Cezası İptal Davası Süresi | 60 gün içinde İdare Mahkemesi |
| KVKK Şikayet Nereye Yapılır? | Kişisel Verileri Koruma Kurumu (www.kvkk.gov.tr) |
| Kişisel Verileri Yok Etmeme Cezası | 1-2 yıl hapis (TCK 138) |
| Özel Hayatın Gizliliği İhlali Cezası | 1-3 yıl hapis (TCK 134) |
“Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek.”
Bu madde kapsamında polis memurları hakkında meslekten çıkarma cezası verilebilmesi için şu unsurların bir arada bulunması gerekir:
- Yetkisiz olma: Personelin sorgulama yetkisinin bulunmaması
- Hukuka aykırılık: Görev kapsamı dışında sorgulama yapılması
- Elektronik ortam: Polnet, GBT, UYAP gibi sistemler üzerinden
- Kişisel veri: TC kimlik, adres, telefon, araç bilgisi vb.

| Ceza Türü | Açıklama | Silinme Süresi |
|---|---|---|
| Uyarma | Personelin dikkatli olması gerektiğinin yazılı bildirilmesi | 5 yıl |
| Kınama | Personele kusurlu olduğunun yazılı bildirilmesi | 5 yıl |
| Aylıktan Kesme | Brüt aylıktan 15 güne kadar kesinti (1-15 gün) | 10 yıl |
| Kısa Süreli Durdurma | Kademe ilerlemesinin 4-6-10 ay durdurulması | 10 yıl |
| Uzun Süreli Durdurma | Kademe ilerlemesinin 12-16-20-24 ay durdurulması | 10 yıl |
| Meslekten Çıkarma | Emniyet teşkilatında bir daha çalıştırılmamak üzere ihraç | Silinemez |
| Devlet Memurluğundan Çıkarma | Bir daha devlet memuru olamama | Silinemez |
| Suç Türü | Madde | Ceza Miktarı |
|---|---|---|
| Kişisel Verilerin Kaydedilmesi | TCK 135/1 | 1-3 yıl hapis |
| Özel Nitelikli Veri Kaydetme (sağlık, din, siyasi görüş) | TCK 135/2 | 1.5-4.5 yıl hapis (+1/2) |
| Kişisel Verileri Verme/Yayma/Ele Geçirme | TCK 136/1 | 2-4 yıl hapis |
| CMK 236 Kayıtlarının İhlali | TCK 136/2 | 4-8 yıl hapis (1 kat artırım) |
| Kamu Görevlisi Tarafından İşlenmesi | TCK 137/1-a | Temel ceza +1/2 artırım |
| Meslek Kolaylığından Yararlanma | TCK 137/1-b | Temel ceza +1/2 artırım |
| Kişisel Verileri Yok Etmeme | TCK 138 | 1-2 yıl hapis |
| Özel Hayatın Gizliliğini İhlal | TCK 134/1 | 1-3 yıl hapis |
Polnet log kayıtları, polis memurlarının sistem üzerinden yaptığı tüm sorgulamaları tarih, saat ve kullanıcı bazında kaydeden dijital izlerdir. Bu kayıtlar disiplin soruşturmalarında ve adli süreçlerde kritik delil niteliği taşır.
| Log Türü | Saklama Süresi | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| Emniyet İstihbarat Log Kayıtları | 8 yıl | Disiplin/adli soruşturma |
| Polnet Sorgulama Kayıtları | 8 yıl | Yetkisiz erişim tespiti |
| GBT Sorgulama Kayıtları | 8 yıl | Kim, ne zaman, kimi sorguladı |
| UYAP Erişim Logları | 10 yıl | Adli dosya erişim kontrolü |
| 5651 Sayılı Kanun Internet Logları | 2 yıl | IP, trafik kayıtları |
| Otel Kayıtları (Emniyet) | 5 yıl | Güvenlik soruşturması |

İdare Mahkemesi Emsal Kararı
İdare Mahkemesi Emsal Kararı – Meslekten Çıkarma İptali
| Kişisel Veri Türü | Örnekler |
|---|---|
| Kimlik Bilgileri | TC kimlik no, ad-soyad, doğum tarihi, anne-baba adı |
| İletişim Bilgileri | Telefon numarası, e-posta adresi, ev/iş adresi |
| Biyometrik Veriler | Parmak izi, yüz tanıma, DNA, retina taraması |
| Adli Bilgiler | Sabıka kaydı, GBT kaydı, adli sicil |
| Finansal Bilgiler | Banka hesap numarası, kredi kartı bilgileri |
| Araç Bilgileri | Plaka, ruhsat bilgisi, araç sahibi |
| Özel Nitelikli (Hassas) Veriler | Sağlık durumu, dini inanç, siyasi görüş, cinsel yaşam, etnik köken, sendikal üyelik |
Polis sorgulama yapabilir mi? Evet, ancak yalnızca görev kapsamında ve yasal yetki dahilinde. Yetkisiz sorgulama hem disiplin hem ceza hukuku bakımından suç teşkil eder.
| Yasal Sorgulama | Yasadışı Sorgulama |
|---|---|
| Görev kapsamında GBT sorgulaması | Arkadaş/tanıdık için kişi sorgulaması |
| Olay yeri incelemesinde araç sorgusu | Meraktan plaka sorgulaması |
| Soruşturma kapsamında adres tespiti | Eski sevgili/eşin bilgilerine bakma |
| Amirin yazılı talimatıyla sorgulama | Bilgileri 3. kişilerle paylaşma |
| Resmi yazışma ile talep edilen bilgi | Menfaat karşılığı bilgi satma |
Ceza Muhakemesi Kanunu ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde aşağıdaki sorgu yöntemleri kesinlikle yasaktır:
- İşkence ve kötü muamele – Fiziksel veya psikolojik şiddet
- Tehdit ve baskı – Yakınlara zarar verme tehdidi
- Aldatma – Yalan delil gösterme
- Yorma ve uyutmama – Uzun süreli sorgulama
- Aç bırakma – Temel ihtiyaçların karşılanmaması
- Müdafi olmadan ifade alma (zorunlu müdafilik hallerinde)
- Hipnoz, ilaç kullanımı – İrade dışı ifade alma
Veri ihlali tespit edildiğinde ne yapılmalı? KVKK’nın 12/5 maddesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 2019/10 sayılı kararına göre:
| Bildirim Türü | Süre | Muhatap |
|---|---|---|
| Kurum içi bildirim | 24 saat | İrtibat kişisi / DPO |
| KVKK’ya bildirim | 72 saat | Kişisel Verileri Koruma Kurulu |
| İlgili kişiye bildirim | En kısa sürede | Verisi ihlal edilen kişi |
Polis cezaları iptal edilebilir mi? Evet, hukuka aykırı disiplin cezaları idare mahkemesinde açılacak iptal davasıyla iptal ettirilebilir.
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Cezanın Tebliği | – | Yazılı tebliğ ile süre başlar |
| İdari İtiraz (opsiyonel) | 7 gün | Üst makama itiraz (zorunlu değil) |
| İptal Davası | 60 gün | İdare Mahkemesinde dava açma |
| Yürütmeyi Durdurma | Dava ile birlikte | Cezanın askıya alınması talebi |
| İlk Derece Karar | 6-12 ay | İdare Mahkemesi kararı |
| İstinaf | 30 gün | Bölge İdare Mahkemesine başvuru |
| Temyiz (varsa) | 30 gün | Danıştay’a başvuru |

Somut delil olmadan disiplin cezası verilir mi? Hayır, disiplin cezası verilebilmesi için fiilin somut delillerle ispatlanması gerekir. İptal gerekçeleri şunlar olabilir:
- Orantılılık ilkesi ihlali: Fiil ile ceza arasında orantısızlık
- Savunma hakkı ihlali: Usulüne uygun savunma alınmaması
- Yetkisiz kurul kararı: Yetkili olmayan disiplin kurulunun karar vermesi
- Zamanaşımı: 2 yıllık ceza verme süresinin dolması
- Delil yetersizliği: Somut delil olmadan ceza verilmesi
- Eğitim eksikliği: Sorgulama yetkisi konusunda eğitim verilmemiş olması
- Yazılı tebliğ eksikliği: Yasak işlemlerin yazılı bildirilmemiş olması
- Bilgi paylaşılmamış olması: Sorgulanan bilginin 3. kişilerle paylaşılmamış olması
Disiplin Soruşturmasında Savunma Stratejileri
Polnet sorgulaması nedeniyle hakkınızda soruşturma açıldıysa:
- Sorgulama yetkisinin kapsamını inceleyin – görev tanımınızda var mı?
- Sorgulama konusunda önceden eğitim alıp almadığınızı belgeleyin
- Yasak işlemler hakkında yazılı tebliğ yapılıp yapılmadığını kontrol edin
- Bilgilerin 3. kişilerle paylaşılmadığını kanıtlayın
- Kötü niyet olmadığını, görev amacıyla yapıldığını açıklayın
- Orantılılık ilkesine aykırılığı savunun
- Mutlaka yazılı savunma hazırlayın ve sözlü savunma hakkınızı kullanın
Memur disiplin cezası sicile işler mi? Evet, tüm disiplin cezaları özlük dosyasına işlenir. İlk disiplin cezası sicile işler mi? Evet, ilk ceza da dahil tüm cezalar kaydedilir.
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kameradan memura ceza verilir mi? | Evet, kamera görüntüsü delil olarak kullanılabilir |
| Disiplin cezası alınca memur olunur mu? | Uyarma/kınama engel değil, ağır cezalar engel olabilir |
| Disiplin cezasına af var mı? | Genel af çıkarılmadıkça yok, ancak silinme süresi var |
| Memura özel hayatından dolayı disiplin cezası verilebilir mi? | Görev onurunu zedeliyorsa evet (sınırlı hallerde) |
GBT (Genel Bilgi Toplama) sorgulamasında şunlar görülebilir:
- Aranma kaydı (yakalama, tutuklama, hükümlü)
- Adli sicil kaydı (sabıka)
- Silah ruhsatı bilgisi
- Seyahat yasağı
- Güvenlik soruşturması bilgisi
- İstihbarat notları
- Kayıp/çalıntı belge kaydı
Panel sorgulama, Polnet sisteminde birden fazla veri tabanını aynı anda sorgulama özelliğidir. Yetkisiz panel sorgulaması da 7068 sayılı Kanun kapsamında meslekten çıkarma cezası gerektirir. Panel sorgulamasında yapılan tüm işlemler log kaydına alınır ve 8 yıl süreyle saklanır.

Görevi kötüye kullanma polis disiplin cezası kapsamında, polis memurunun Polnet’i kişisel amaçlarla kullanması değerlendirilir. TCK 257 kapsamında ayrıca adli soruşturma da açılabilir.
| Disiplin Boyutu | Adli Boyut |
|---|---|
| 7068 s.K. m.8/6-aa – Meslekten Çıkarma | TCK 257 – Görevi Kötüye Kullanma (6 ay – 2 yıl) |
| İdare Mahkemesinde iptal davası | Asliye Ceza Mahkemesinde yargılama |
| 60 gün dava açma süresi | 8 yıl dava zamanaşımı |
| Yürütmeyi durdurma mümkün | Beraat halinde ceza düşer |
Bankalar da kişisel veri sorumlusu sıfatıyla KVKK kapsamındadır. Bankanın müşteri bilgilerini yetkisiz kişilerle paylaşması halinde:
- KVKK idari para cezası: 50.000 TL – 3.000.000 TL
- TCK 136 kapsamında hapis: 2-4 yıl
- Tazminat davası: Manevi tazminat hakkı
- BDDK yaptırımları: Faaliyet izni iptali dahil
Polislikte kişisel verileri sorgulama fiili, hem disiplin hem de ceza hukuku bakımından ağır yaptırımlara tabidir. Yetkisiz Polnet sorgulaması yapan polis memuru meslekten çıkarma cezasıyla karşı karşıya kalabileceği gibi, TCK 136 kapsamında 3-6 yıl hapis cezası da alabilir.
Ancak her yetkisiz sorgulama otomatik olarak meslekten çıkarma cezası gerektirmez. Orantılılık ilkesi gereği, fiilin ağırlığı, bilgilerin paylaşılıp paylaşılmadığı, kötü niyet olup olmadığı, eğitim ve tebliğ eksiklikleri gibi faktörler değerlendirilmelidir.
Hakkınızda Polnet sorgulaması nedeniyle disiplin soruşturması açıldıysa veya meslekten çıkarma cezası aldıysanız, mutlaka uzman bir idare hukuku avukatından hukuki destek alarak savunma haklarınızı kullanmanız ve gerekirse iptal davası açmanız önerilir.
Polnet sorgulama nedeniyle disiplin cezası aldıysanız veya meslekten çıkarma tehdidiyle karşı karşıyaysanız, deneyimli avukatlarımızdan hukuki destek alın.
