Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu – Özet Bilgiler 2026
- Yasal Dayanak: TCK Madde 265 (Görevi Yaptırmamak İçin Direnme)
- Temel Ceza: 6 ay – 3 yıl hapis cezası
- Yargı Görevlisine Karşı: 2 yıl – 4 yıl hapis cezası
- Uzlaşma: Uzlaşmaya tabi değildir
- Şikayet: Şikayete bağlı değil, re’sen soruşturulur
- Dava Zamanaşımı: 8 yıl (temel hal), 15 yıl (nitelikli haller)
- Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi
- Pasif Direnme: Suç oluşturmaz (TCK 265 kapsamında değil)
Görevi yaptırmamak için direnme suçu, halk arasında “polise mukavemet”, “memura direnme” veya “görevli memura mukavemet” olarak bilinen, kamu görevlisinin görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanılmasıyla oluşan bir suç tipidir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun 265. maddesinde düzenlenen bu suç, kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar kategorisinde yer almaktadır. Bu makalede görevi yaptırmamak için direnme suçunun unsurları, cezası, şartları ve beraat halleri 2026 yılı güncel mevzuat çerçevesinde detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu Nedir? (TCK 265)
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Suçun Tanımı | Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanılması |
| Yasal Düzenleme | TCK Madde 265 |
| Temel Ceza | 6 ay – 3 yıl hapis |
| Yargı Görevi Yapana Karşı | 2 yıl – 4 yıl hapis |
| Birden Fazla Kişiyle İşlenmesi | Ceza 1/3 oranında artırılır |
| Silahla İşlenmesi | Ceza yarı oranında artırılır |
| Uzlaşma Durumu | Uzlaşmaya tabi değildir |
| Şikayet Durumu | Şikayete bağlı değil, re’sen soruşturulur |
| Zamanaşımı Süresi | 8 yıl (temel), 15 yıl (nitelikli) |
| Pasif Direnme | TCK 265 kapsamında suç oluşturmaz |
| Adli Para Cezasına Çevirme | Şartları varsa mümkündür |
| HAGB Uygulanması | Şartları varsa mümkündür |
TCK’nın 265. maddesinde düzenlenen görevi yaptırmamak için direnme suçu, kamu görevlisinin görevini ifa etmesi sırasında kendisine karşı cebir (fiziksel güç) veya tehdit (manevi baskı) kullanılmasını cezalandırmaktadır. Bu suçun oluşabilmesi için failin aktif bir davranışta bulunması gerekmekte olup, pasif direnme olarak nitelendirilen eylemler (kaçma, araca binmeme, kendini yere atma gibi) bu suçu oluşturmamaktadır.
(1) Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi halinde, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Suçun, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.
(4) Suçun, silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(5) Bu suçun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunun Cezası 2026
| Suç Türü | Ceza Miktarı | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Temel Hal (Memura Direnme) | 6 ay – 3 yıl hapis | TCK 265/1 |
| Yargı Görevi Yapana Karşı | 2 yıl – 4 yıl hapis | TCK 265/2 |
| Birden Fazla Kişiyle Birlikte | 8 ay – 4 yıl hapis | TCK 265/3 |
| Kendini Tanınmaz Hale Koyarak | 8 ay – 4 yıl hapis | TCK 265/3 |
| Silahla İşlenmesi | 9 ay – 4.5 yıl hapis | TCK 265/4 |
| Suç Örgütünün Korkutucu Gücüyle | 9 ay – 4.5 yıl hapis | TCK 265/4 |
| Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama | Ayrıca yaralama cezası eklenir | TCK 265/5 |
| Sağlık Personeline Karşı | Ceza yarı oranında artırılır, erteleme yok | 3359 s.K. Ek Md.12 |
Önemli Not: Görevi yaptırmamak için direnme suçunun cezası, somut olayın özelliklerine göre belirlenmektedir. Temel ceza 6 ay ile 3 yıl arasında hapis cezası olup, nitelikli hallerin varlığında ceza artırılmaktadır. Polise mukavemet cezası para cezasına çevrilebilir mi sorusunun cevabı, koşulların uygun olması halinde evet şeklindedir.
Polise Mukavemet Cezası ve Para Cezası 2026
Polise mukavemet suçu nedeniyle verilen hapis cezası, belirli şartların varlığında adli para cezasına çevrilebilmektedir. TCK’nın 50. maddesi uyarınca, kısa süreli hapis cezaları (1 yıl ve altı) adli para cezasına çevrilebilir.
| Uygulama | Şartlar | Sonuç |
|---|---|---|
| Adli Para Cezasına Çevirme | Hapis cezası 1 yıl veya altında olmalı | Günlük 20-100 TL üzerinden hesaplanır |
| Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) | Ceza 2 yıl veya altında, sanık kabul etmeli | 5 yıl denetim süresi, sicile işlemez |
| Cezanın Ertelenmesi | Ceza 2 yıl veya altında olmalı | 1-3 yıl denetim süresi |
| Sağlık Personeline Karşı Suç | Özel kanun hükmü | Erteleme uygulanmaz |
Polise Mukavemet Cezası Kaç TL? Adli para cezasına çevrilen polise mukavemet cezası, günlük en az 20 TL, en fazla 100 TL üzerinden hesaplanır. 6 aylık (180 gün) bir ceza için 3.600 TL – 18.000 TL arasında adli para cezası gündeme gelebilir. Ancak bu miktar, somut olayın özelliklerine ve hakimin takdirine göre değişmektedir.
Etkin Direnme ve Pasif Direnme Ayrımı
Görevi yaptırmamak için direnme suçunun en önemli unsurlarından biri, direnmenin aktif (etkin) mi yoksa pasif mi olduğudur. Pasif direnme, 5237 sayılı TCK’da suç olarak düzenlenmemiştir. Bu ayrım, beraat kararlarının temel gerekçelerinden birini oluşturmaktadır.
| Etkin Direnme (Suç Oluşturur) | Pasif Direnme (Suç Oluşturmaz) |
|---|---|
| Polisi itmek, vurmak, tekmelemek | Yere oturmak, kendini yere atmak |
| Kesici/delici aletle saldırmak | Araca binmeyi reddetmek |
| “Seni öldürürüm” şeklinde tehdit | Kaçmak, dur ihtarına uymamak |
| Silah doğrultmak | Korkuluğa tutunmak |
| Havaya ateş açmak | Kapıyı açmamak, evine girmemek |
| Polise araç sürmek | Kimlik vermemek |
| Görevliyi yakalayıp tutmak | Debelenmek ama vurmamak |
“TCK’nın 265. maddesinde ‘görevi yaptırmamak için direnme’ başlığıyla ‘seçenekli hareketli’ ve ‘amaçlı bir fiil’ olarak düzenlenen suç tipinde; hareketin ‘cebir veya tehdit’ şeklindeki icrai davranışlarla işlenebileceğinin öngörüldüğü ve belirtilen tipik hareketleri içermeyen pasif direnme fiillerinin bu suçu oluşturmayacağı göz önüne alınmalıdır.”
Polise Mukavemet Beraat Halleri
Görevi yaptırmamak için direnme suçundan beraat kararı verilebilecek durumlar Yargıtay içtihatları çerçevesinde şu şekilde sıralanabilir:
| Beraat Nedeni | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Pasif Direnme | Cebir veya tehdit içermeyen davranışlar | Yere oturmak, araca binmemek, kaçmak |
| Görev Bitimi Sonrası Eylem | Görev tamamlandıktan sonra yapılan eylemler | Karakola götürüldükten sonra tehdit |
| Meşru Savunma | Polisin hukuka aykırı kuvvet kullanması | Haksız aramaya karşı korunma |
| Tehdidin Elverişsiz Olması | Gerçekleştirme imkanı olmayan sözler | “Seni sürdürürüm” (yetki yok) |
| Cebir Unsuru Yok | Fiziksel güç kullanılmamış | Sadece bağırma, el kol hareketi |
| Görev Kapsamı Dışı | Memur kendi görev alanı dışında | Zabıtanın karakola götürme talebi |
“Sanığın, polis memurlarının dur ihtarına uymayarak araçla kaçması şeklinde gerçekleşen eyleminde, görevi yaptırmamak için direnme suçunun ne şekilde oluştuğu yöntemince açıklanıp tartışılmadan, yetersiz gerekçeyle karar verilmesi bozma nedenidir.”
Polise Mukavemet Savunma Dilekçesi Örneği
…… ASLİYE CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
DOSYA NO: 2026/…… E.
SANIK: [Ad Soyad], [T.C. Kimlik No]
Adres: [Adres]
MÜDAFİ: Av. [Ad Soyad]
Adres: [Büro Adresi]
KONU: Görevi yaptırmamak için direnme suçlamasına karşı savunmamızdır.
AÇIKLAMALAR:
1- Müvekkil hakkında TCK 265. maddesi kapsamında görevi yaptırmamak için direnme suçlamasıyla kamu davası açılmıştır.
2- Olay tutanağı ve tanık beyanları incelendiğinde, müvekkilin görevli memurlara karşı cebir veya tehdit içeren herhangi bir eylemde bulunmadığı görülmektedir.
3- Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, pasif direnme niteliğindeki eylemler TCK 265. maddesi kapsamında suç oluşturmamaktadır. Müvekkilin ekip aracına binmek istememesi, yere oturması veya zorluk çıkarması şeklindeki davranışları pasif direnme kapsamında olup, suçun maddi unsuru oluşmamıştır.
4- Ayrıca, olay yerinde müvekkilin maruz kaldığı hukuka aykırı muamele, TCK 29. maddesi kapsamında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasını gerektirmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: TCK md. 265, 29, CMK ilgili maddeleri, Yargıtay içtihatları
DELİLLER: Olay tutanağı, tanık beyanları, kamera kayıtları, adli rapor
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
– Öncelikle müvekkilin BERAATİNE,
– Mahkumiyet kararı verilmesi halinde haksız tahrik indirimi uygulanmasına,
– Cezanın HAGB veya erteleme kapsamında değerlendirilmesine,
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Sanık Müdafii
Av. [Ad Soyad]
Haksız Tahrik İndirimi ve Görevi Yaptırmamak İçin Direnme
Görevi yaptırmamak için direnme suçunda haksız tahrik indirimi (TCK md. 29) uygulanabilmektedir. Kamu görevlisinin görevini ifa ederken hukuka aykırı davranması, failin hakaret etmesi, gereksiz güç kullanması veya başkaca şekillerde tahrik etmesi halinde, sanık hakkında haksız tahrik indirimi uygulanabilir.
Haksız Tahrik Uygulanabilecek Durumlar:
- Polisin sanığa haksız yere kuvvet kullanması
- Kamu görevlisinin sanığa hakaret etmesi
- Ölçüsüz zor kullanılması (gereksiz kelepçe vb.)
- Görevlinin tahrik edici sözler sarf etmesi
- Hukuka aykırı arama veya el koyma
“Sanığın aşamalardaki savunmalarında katılan tarafından yaralı kolundan tutulması üzerine canının yanması nedeniyle kolunu bırakmasını istediğinde katılanın kendisine hitaben ‘kolun kırılırsa gider rapor alırsın’ diyerek karşılık vermesi üzerine sinirlendiğine dair beyanının tanık anlatımları ile doğrulandığının anlaşılması karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişimi üzerinde durularak, sanık hakkında TCK’nın 29. maddesi haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerekir.”
Kamu Görevlisine Hakaret Suçu ve Cezası
Görevi yaptırmamak için direnme suçu ile birlikte sıklıkla gündeme gelen kamu görevlisine hakaret suçu (TCK md. 125/3-a), ayrı bir suç tipidir. Ancak hakaret, direnme suçunun tehdit unsurunu oluşturuyorsa ayrıca hakaret suçundan ceza verilemez.
| Suç Tipi | Ceza Miktarı | Şikayet | Uzlaşma |
|---|---|---|---|
| Basit Hakaret (TCK 125/1) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası | Şikayete bağlı | Uzlaşmaya tabi |
| Kamu Görevlisine Hakaret (TCK 125/3-a) | 1 yıl – 2 yıl hapis | Re’sen soruşturulur | Uzlaşmaya tabi değil |
| Sağlık Personeline Hakaret | Ceza yarı oranında artırılır | Re’sen soruşturulur | Uzlaşmaya tabi değil |
| Alenen Hakaret (TCK 125/4) | Ceza 1/6 oranında artırılır | Duruma göre | Duruma göre |
Memura Küfür Etmenin Cezası: Polis memuruna veya diğer kamu görevlisine görevinden dolayı küfür etmek, TCK 125/3-a maddesi uyarınca 1 yıldan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suç şikayete bağlı değildir ve uzlaşma kapsamında değildir.
“Yalaka” Hakaret Midir?
Yargıtay içtihatlarına göre, “terbiyesiz”, “saygısız”, “cahil” gibi ifadeler genellikle hakaret değil, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı olarak değerlendirilmekte ve bu sözler için beraat kararı verilmektedir. “Yalaka” ifadesi de somut olayın koşullarına göre değerlendirilmekte olup, her durumda hakaret suçunu oluşturmamaktadır. Beddualar da (örn: “Allah belanı versin”) genellikle hakaret sayılmamaktadır.
Görevi Kötüye Kullanma Suçu ve Memuriyetten Çıkarma
Kamu görevlisinin görevi kötüye kullanması durumunda hem cezai hem de disiplin yaptırımları gündeme gelmektedir. Görevi kötüye kullanma suçu TCK 257. maddede düzenlenmiş olup, memuriyetten çıkarma sonucunu doğurabilmektedir.
| Suç/İhlal | Ceza | Memuriyete Etkisi |
|---|---|---|
| Görevi Kötüye Kullanma (İcrai) | 6 ay – 2 yıl hapis | 1 yıl+ ceza memuriyete engel |
| Görevi İhmal | 3 ay – 1 yıl hapis | 1 yıl+ ceza memuriyete engel |
| Kasıtlı Görev Yapmama | Disiplin cezası | Kademe ilerlemesinin durdurulması |
| Görevlendirmeye Gitmeme | Disiplin cezası | Uyarma – Devlet memurluğundan çıkarma |
Görevi Kötüye Kullanma Yüz Kızartıcı Suç Mudur? Görevi kötüye kullanma suçu, Anayasa’nın 76. maddesinde sayılan yüz kızartıcı suçlar arasında açıkça yer almamaktadır. Ancak, bu suçun niteliği itibarıyla disiplin hukuku kapsamında “memuriyet onuruyla bağdaşmayan” bir eylem olarak değerlendirilmesi mümkündür. 657 sayılı DMK’ya göre kasıtlı bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası alan kişiler devlet memuru olamamaktadır.
Memur Disiplin Soruşturması ve Süreleri
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Soruşturma Başlatma | Fiilin öğrenilmesinden itibaren | Disiplin amiri tarafından |
| Savunma Süresi | En az 7 gün | Savunma alınmadan ceza verilemez |
| Disiplin Amiri Kararı | 15 gün içinde | Soruşturma tamamlandıktan sonra |
| İtiraz Süresi | 7 gün | Kararın tebliğinden itibaren |
| İptal Davası | 60 gün | Kararın kesinleşmesinden itibaren |
| Zamanaşımı | 2 yıl | Fiilin işlendiği tarihten itibaren |
Son Savunma Alınmadan İhraç Edilir mi? Hayır. 657 sayılı DMK’ya göre, savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. En az 7 gün savunma süresi verilmeden verilen cezalar hukuka aykırıdır ve iptal davasına konu edilebilir.
Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasına İtiraz
Devlet memurluğundan çıkarma cezası, en ağır disiplin cezası olup bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere görevden çıkarmayı ifade eder. Bu cezaya karşı başvurulabilecek hukuki yollar şunlardır:
Cezanın tebliğinden itibaren 7 gün içinde üst disiplin amirine veya disiplin kuruluna itiraz edilir.
İdare Mahkemesinde 60 gün içinde iptal davası açılır. Yetkili mahkeme, cezayı veren kurumun bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talep edilir. Mahkeme, telafisi güç zarar görüyorsa yürütmeyi durdurabilir.
İdare Mahkemesi kararına karşı Bölge İdare Mahkemesine istinaf, ardından Danıştay’a temyiz yoluna gidilebilir.
Memur Görevlendirme ve İtiraz Hakkı
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Memur görevlendirmeye gitmezse ne olur? | Disiplin cezası (uyarma – devlet memurluğundan çıkarma) |
| Memur görevlendirmeye itiraz edebilir mi? | Evet, idari işleme karşı itiraz ve dava hakkı vardır |
| Geçici görevlendirme iptal edilir mi? | Hukuka aykırıysa idare mahkemesi iptal edebilir |
| Geçici görevlendirmede muvafakat gerekli mi? | Kural olarak gerekmez, istisnalar vardır |
| Memur geçici görevlendirmeyi reddedebilir mi? | Haklı mazeret olmadan reddedemez |
| Ataması yapılan memur göreve başlamazsa ne olur? | Görevden çekilmiş sayılır |
| Mecburi hizmete gitmezse ne olur? | Görevden çekilmiş sayılır, tazminat talep edilebilir |
Uzlaşmaya Tabi Olmayan Suçlar
Görevi yaptırmamak için direnme suçu uzlaşmaya tabi midir? Hayır. Bu suç, CMK’da sayılan uzlaşmaya tabi suçlar arasında yer almamaktadır. Taraflar anlaşsa dahi bu durum kovuşturmayı etkilemez.
| Uzlaşmaya Tabi Olmayan Suçlar | Yasal Dayanak |
|---|---|
| Görevi yaptırmamak için direnme | TCK 265 |
| Kamu görevlisine hakaret | TCK 125/3-a |
| Görevi kötüye kullanma | TCK 257 |
| Uyuşturucu suçları | TCK 188 vd. |
| Cinsel suçlar (çoğu) | TCK 102 vd. |
| Kasten öldürme | TCK 81 |
| Yağma (gasp) | TCK 148 |
Kesinleşmiş Cezada Uzlaşma Olur mu? Hayır. Uzlaşma, kovuşturma aşamasında uygulanır. Kesinleşmiş cezalar için uzlaşma mümkün değildir. Uzlaşmak İstemezse Ne Olur? Uzlaşmaya tabi suçlarda taraflardan biri uzlaşmayı reddederse, yargılama normal şekilde devam eder.
Görevli Memurun Dur İhtarına Uymamanın Cezası
Polisin dur ihtarına uymayarak kaçmak, tek başına görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturmaz. Bu eylem pasif direnme niteliğinde olup, TCK 265 kapsamında değerlendirilmemektedir. Ancak kaçış sırasında polis üzerine araç sürülmesi veya başka şekillerde cebir kullanılması halinde suç oluşabilir.
“Sanığın, polis memurlarının dur ihtarına uymayarak araçla kaçması şeklinde gerçekleşen eyleminde, görevi yaptırmamak için direnme suçunun ne şekilde oluştuğu yöntemince açıklanıp tartışılmadan, yetersiz gerekçeyle karar verilmesi bozma nedenidir.”
Amir Memura Bağırabilir mi?
Amirin memura bağırması, hakaret veya aşağılama içermediği sürece disiplin hukuku kapsamında değerlendirilmektedir. Ancak amirin memura yönelik küçük düşürücü, onur kırıcı sözleri veya sürekli psikolojik baskısı mobbing kapsamında değerlendirilebilir ve tazminat hakkı doğurabilir.
| Amirin Davranışı | Hukuki Sonuç |
|---|---|
| Yüksek sesle uyarma | Tek başına suç/disiplin değil |
| Hakaret, küfür | TCK 125 hakaret suçu |
| Sürekli psikolojik baskı | Mobbing, tazminat hakkı |
| Fiziksel şiddet | Kasten yaralama suçu |
Sık Sorulan Sorular
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunda Uzman Avukat Desteği
Polise mukavemet, memura direnme veya kamu görevlisine hakaret suçlamalarıyla karşı karşıyaysanız, haklarınızı korumak için hukuki destek almanız önemlidir.
Bu makale, 2026 yılı güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, mutlaka uzman bir avukata danışmanız önerilir.
