Veraset ve intikal vergisi, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ile düzenlenen ve miras yoluyla veya karşılıksız (ivazsız) olarak bir kişiden diğerine geçen malvarlığı üzerinden alınan bir servet vergisidir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla intikali, mirasçının nerede yaşadığından bağımsız olarak bu vergiye tabidir. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları da Türkiye’deki miras işlemlerinde veraset ve intikal vergisi mükellefi olmakta ve beyanname verme yükümlülüğü taşımaktadır. Vergi, terekenin tamamı üzerinden değil her mirasçının kendi payına düşen net değer üzerinden ayrı ayrı hesaplanmaktadır.
Yurt dışında ikamet eden mirasçılar için vergi süreçlerinin uzaktan yönetilmesi mümkündür. Konsolosluktan düzenlenecek özel yetkili vekaletname ile Türkiye’deki avukata vergi beyannamesi verme, vergi ödeme ve ilişiksiz belgesi alma yetkileri tanınarak tüm işlemler uzaktan yürütülebilmektedir. Verginin zamanında ve doğru hesaplanarak ödenmesi, tapu intikal işlemleri ve banka hesaplarının devri gibi sonraki adımların aksamadan tamamlanabilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Beyanname süresinin kaçırılması gecikme faizi ve vergi cezası doğurmakta olup özellikle yurt dışındaki mirasçılar açısından zaman farkı ve belge temini güçlükleri nedeniyle erken hareket edilmesi gerekmektedir.
Veraset ve İntikal Vergisi Oranları Nasıl Hesaplanır?
Veraset ve intikal vergisi, artan oranlı bir tarifeye göre hesaplanmakta olup 57 Seri Numaralı Genel Tebliğ ile 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli matrah dilimleri belirlenmiştir. Veraset yoluyla intikallerde ilk 3.000.000 TL’lik matrah dilimi için yüzde 1, sonra gelen 7.000.000 TL için yüzde 3, sonra gelen 15.000.000 TL için yüzde 5, sonra gelen 30.000.000 TL için yüzde 7 ve matrahın 55.000.000 TL’yi aşan bölümü için yüzde 10 oranı uygulanmaktadır. Vergi hesaplamasına geçilmeden önce mirasçının payına düşen net değerden istisna tutarı düşülmekte ve kalan tutar matrah olarak kabul edilmektedir. 2026 yılı itibarıyla evlatlıklar dahil çocuklar ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si vergiden istisna tutulmaktadır. Çocuk bulunmaması halinde eşe isabet eden miras hissesinde bu istisna tutarı 5.817.845 TL’ye yükselmektedir.
Hesaplama somut bir örnekle şu şekilde açıklanabilir: miras bırakan kişiden iki çocuğuna toplam 12.000.000 TL değerinde miras kaldığını varsayalım. Her çocuğun payı 6.000.000 TL olup bu tutardan 2.907.136 TL istisna düşüldüğünde matrah 3.092.864 TL olmaktadır. Bu matrahın ilk 3.000.000 TL’si yüzde 1 oranında 30.000 TL, kalan 92.864 TL’si yüzde 3 oranında 2.785,92 TL vergi doğurmaktadır. Böylece çocuk başına toplam veraset vergisi yaklaşık 32.786 TL olmaktadır. Vergi değerlemesi miras bırakanın ölüm tarihindeki rayiç değer üzerinden yapılmakta olup sonraki piyasa hareketleri matrahı etkilememektedir. Miras bırakanın belgelendirilen borçları ve cenaze giderleri tereke değerinden düşülebilmektedir.
Veraset Vergisi Beyannamesi Nereye ve Ne Zaman Verilir?
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, miras bırakanın ikametgahının bulunduğu yer vergi dairesine verilmektedir. Miras bırakanın Türkiye’de son ikametgahı yoksa terekedeki taşınmazın bulunduğu yer vergi dairesi yetkilidir. Beyanname verme süresi, ölümün gerçekleştiği yer ile mirasçının bulunduğu yere göre değişmektedir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar da Türkiye’deyse süre ölüm tarihinden itibaren dört aydır. Mirasçılar yurt dışındaysa bu süre altı aya uzamaktadır. Ölüm yurt dışında gerçekleşmiş ise ve mirasçılar Türkiye’deyse altı ay, mirasçılar ölümün gerçekleştiği ülkedeyse dört ay, mirasçılar başka bir yabancı ülkedeyse sekiz ay süre tanınmaktadır. Bu süreler hak düşürücü olmamakla birlikte süresinde verilmeyen beyannameler için usulsüzlük cezası ve gecikme faizi uygulanmaktadır.
Yurt dışından beyanname verilmesi, vekaletname ile avukat aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Beyannameye eklenmesi gereken belgeler arasında veraset ilamı, miras bırakanın kimlik bilgileri, mirasçıların kimlik bilgileri, terekeye dahil malların listesi ve değerleri ile borç ve cenaze giderlerine ilişkin belgeler yer almaktadır. Her mirasçı kendi payına düşen matrah üzerinden ayrı ayrı vergi mükellefi olmakta ve her biri için ayrı beyanname verilebileceği gibi tüm mirasçılar adına tek bir beyanname de verilebilmektedir. Tahakkuk eden vergi, tahakkuk ettiği yıldan başlayarak üç yılda, her yılın Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere toplam altı eşit taksitte ödenmektedir. Taksitlerin zamanında ödenmemesi halinde gecikme zammı uygulanmaktadır.
Vergi Ödenmeden Tapu Devri Yapılabilir Mi?
Veraset ve intikal vergisi ödenmeden tapu müdürlüğünde miras intikali veya satış işlemi yapılamamaktadır. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 17. maddesi, tapu memurlarının veraset ve intikal vergisinin ödendiğini gösteren belge ibraz edilmeden devir ve ferağ işlemi yapamayacağını açıkça düzenlemektedir. Bu düzenleme yurt içinde ve yurt dışında yaşayan tüm mirasçılar için geçerli olup herhangi bir istisna öngörülmemektedir. Vergi dairesine beyanname verildikten ve tahakkuk eden verginin tamamı veya ilgili taksitleri ödendikten sonra vergi dairesinden veraset ilişiksiz belgesi alınmakta ve bu belge tapu müdürlüğüne sunularak intikal tescili gerçekleştirilmektedir.
Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçıların veraset vergisi borcunu tamamen ödemeden tapu işlemi yaptırmak istemesidir. Kanun, verginin tamamının ödenmesini veya teminat gösterilmesini şart koşmaktadır. Taksitli ödeme planında henüz vadesi gelmemiş taksitler için mirasçının taşınmaz üzerine teminat göstermesi halinde tapu işlemleri yapılabilmektedir. Yurt dışında yaşayan mirasçılar açısından vergi ödemesinin zamanında yapılması, tapu intikal sürecinin gecikmemesi için büyük önem taşımaktadır. Vergi ödemesi, avukat aracılığıyla vergi dairesine yapılabileceği gibi vergi dairesinin banka hesabına havale veya EFT yoluyla da gerçekleştirilebilmektedir. Vekaletnamede vergi ödeme ve ilişiksiz belgesi alma yetkilerinin açıkça yer alması gerekmektedir.
Yurt Dışındaki Mirasçılar Vergi Muafiyetinden Yararlanabilir Mi?
Veraset ve intikal vergisindeki istisna tutarları, mirasçının Türkiye’de veya yurt dışında yaşamasından bağımsız olarak tüm mirasçılara eşit biçimde uygulanmaktadır. 2026 yılı itibarıyla evlatlıklar dahil çocuklar ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si vergiden istisna olup çocuk bulunmaması halinde eşe tanınan istisna tutarı 5.817.845 TL’dir. Bu istisna, terekenin toplam değerinden değil her mirasçının kendi payından ayrı ayrı düşülmektedir. Dolayısıyla üç çocuklu bir miras bırakanın her bir çocuğu kendi payından 2.907.136 TL istisna hakkını kullanabilmektedir. İstisna tutarının altında kalan miras hisseleri için vergi beyannamesi verilmesi gerekmemekte ancak istisna tutarını aşan hisseler için beyanname verme yükümlülüğü doğmaktadır.
Yurt dışında yaşayan mirasçılara özel ek bir vergi muafiyeti veya indirimi bulunmamaktadır. Ancak Türkiye’nin çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması imzaladığı ülkelerde, aynı miras üzerinden hem yabancı ülkede hem Türkiye’de vergi ödenmesi halinde çifte vergilendirmenin önlenmesi ilkesi gündeme gelebilmektedir. Bu konuda Türkiye’nin veraset ve intikal vergisi özelinde imzaladığı ikili anlaşma sayısı sınırlı olduğundan, yurt dışında ödenen veraset vergisinin Türkiye’deki vergiden mahsup edilip edilemeyeceği her ülke bazında ayrıca değerlendirilmelidir. Bunun yanı sıra miras bırakanın borçlarının ve belgelendirilen cenaze giderlerinin tereke değerinden düşülmesi, matrahı azaltarak vergi yükünü doğrudan hafifletmektedir. Bu nedenle yurt dışındaki mirasçıların vergi beyannamesi verilmeden önce miras bırakanın borç durumunun eksiksiz tespit edilmesi ve matrahtan düşülebilecek kalemlerin doğru hesaplanması vergi yükünün minimize edilmesi açısından önem taşımaktadır.
Veraset ve intikal vergisi, Türkiye’deki miras işlemlerinin mali boyutunu oluşturan ve tapu devri ile banka hesaplarının devrinin önkoşulu olan kritik bir yükümlülüktür. Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, yurt dışından vekaletname ile vergi beyannamesi hazırlanması, matrah hesaplaması, istisna ve mahsup haklarının değerlendirilmesi, vergi ödemesi ve ilişiksiz belgesi temini süreçlerinde uzaktan hukuki destek sağlamaktayız.
