Sağlık kurulu raporu ile üroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde üroloji branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Üroloji branşı, sağlık muayenesinde özellikle erkek adaylar açısından sık karşılaşılan elenme nedenlerinden biridir. Ürogenital organ hastalıkları, adayların fiziksel yeterliliğini doğrudan etkileyen durumlar olarak yönetmelikte ayrıntılı düzenlenmiştir. Böbrek taşı, tek böbrek, böbrek anomalileri, böbrek tüberkülozu, mesane hastalıkları, işeme bozuklukları (enürezis/gece işemesi), üretra darlığı, prostat hastalıkları, inmemiş testis, varikosel, hidrosel, testis yokluğu, hermafrodismus ve ürogenital sistem tümörleri yönetmeliğin Madde 53, 54 ve 55’inde özel olarak düzenlenmiştir. Özellikle inmemiş testis, varikosel, böbrek taşı ve tek böbrek pratikte en sık elenme ve itiraz konusu olan durumlar arasındadır. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli fonksiyonel ölçütler ve dilim ayrımları öngörmektedir. Yanlış fonksiyonel değerlendirme, tedavi edilebilir durumların göz ardı edilmesi veya ameliyat sonrası iyileşmenin dikkate alınmaması gibi durumlarda elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, üroloji (ürogenital organ hastalıkları) nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Ürolojik Hastalıklar
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi ürolojik hastalıkların adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca ürolojik durumlar listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Böbrek Taşı | Üriner Sistem Taşları (Madde 53-A/2, D/2) | Komplikasyonsuz ise engel yok; nüks eden ve fonksiyon bozan ise engel |
| Tek Böbrek | Nefrektomi / Fonksiyonsuz Böbrek (Madde 53-D/5) | Kesin engel – D dilimi |
| Böbrek Anomalisi (At Nalı Böbrek vb.) | Üriner Sistem Konjenital Anomalisi (Madde 53-A/1, B/1) | Fonksiyon bozmazsa engel yok; bozarsa engel |
| Gece İşemesi (Enürezis) | İdiyopatik/Nörojenik Enürezis (Madde 53-A/3, B/2) | Tedaviyle düzelirse engel yok; düzelmezse engel |
| Mesane Hastalığı | Mesane Anomalileri/Tümörleri (Madde 53) | İyi huylu/fonksiyon bozmayan A; kötü huylu D |
| İdrar Yolu Tüberkülozu | Üriner Sistem Tüberkülozu (Madde 53-A/5, B/3, D/1) | İyileşmişse A; dirençli/aktif ise B veya D |
| İdrar Kaçırma (İnkontinans) | Enkontinans (Madde 54-D/1) | Kesin engel – D dilimi |
| İdrar Yolu Darlığı | Üretra Darlığı (Madde 54-B/1, D/1) | Tekrarlayan darlık B; sürekli dilatasyon gerektiren D |
| Prostat Hastalığı | Prostat Hastalıkları (Madde 54-A/1, D/2) | İyi huylu/tedaviyle iyileşen A; kötü huylu D |
| İnmemiş Testis | Kriptorşidizm (Madde 55-A/1) | İç salgı bozmayan ise engel yok |
| Varikosel | Varikosel (Madde 55-A/1) | Grade III dahil engel yok (A dilimi) |
| Hidrosel (Torba Şişliği) | Hidrosel (Madde 55-A/1) | Atrofi yapmamışsa engel yok |
| Testis Yokluğu (İki Taraflı) | Bilateral Anorşi / Orşiektomi (Madde 55-D/3) | Kesin engel – D dilimi |
| Testis Kanseri | Kötü Huylu Testis Tümörleri (Madde 55-D/4) | Kesin engel – D dilimi |
| Çift Cinsiyetlilik | Hermafrodismus (Madde 55-D/2) | Kesin engel – D dilimi |
Kritik Uyarı – Varikosel: Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Grade III varikosel dahil tüm varikosel derecelerini Madde 55-A/1 kapsamında sağlam saymaktadır. Varikosel nedeniyle elenme kararı verilmesi açıkça yönetmeliğe aykırıdır. Aynı şekilde testiste atrofiye neden olmamış hidrosel, varikosel ve ameliyatları ile inmemiş testis ameliyatları öğrenci olmaya dahi engel teşkil etmez.
Üroloji Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Üroloji alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): Böbrek fonksiyonlarını bozmayan şekil bozuklukları, iyi huylu tümörler, konjenital anomaliler, izole mikroskobik hematüri; komplikasyonsuz böbrek/üreter/mesane taşları ve ameliyatları; tedaviyle düzelen işeme bozuklukları ve gece işemeleri; tedavi edilebilir pelvik organ prolapsları ve fistüller; iyileşmiş üriner TB; fonksiyon bozmayan prostat/üretra/penis hastalıkları; iç salgı bozmayan inmemiş testis, hidrosel, Grade III varikosel dahil; hormonal fonksiyon bozukluğu yapmamış testis ve ekleri hastalıkları/ameliyatları.
B Dilimi (Olamaz): Tek böbrekte fonksiyon bozukluğu yapmış üriner patolojiler; her iki böbrekte ileri komplikasyonlar; renal ektopi ve ototransplantasyon; 5 aylık tedaviyle düzelmeyen işeme bozuklukları, mesane pili; dirençli/komplikasyonlu üriner TB; tekrarlayan üretra darlıkları, üretral stent, penil protez, parsiyel penektomi; hormonal fonksiyon bozukluğu yapmış testis hastalıkları; tedaviden yararlanan testis TB. Tüm aday ve görevli personel için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): Ürolojik hastalıkların aktif tedavi ve nekahet (iyileşme) dönemleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): Kronik aktif üriner TB; ileri fonksiyon bozukluğu yapmış böbrek/üreter/mesane anomalileri ve nüks eden taşlar; üriner diversiyon ve ögmentasyon ameliyatları; tedaviye yanıt vermeyen fistüller; tek böbrek veya fonksiyonsuz böbrek; üriner sistem kötü huylu tümörleri; inoperabl iyi huylu tümörler; inkontinans ile birlikte üretra anomalileri; sürekli dilatasyon gerektiren darlıklar; artifisyel sfinkter; kötü huylu prostat tümörleri; bilateral testis yokluğu; kötü huylu testis tümörleri; hermafrodismus; sekonder seks karakterlerini bozmuş testis hastalıkları. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde üroloji hastalıkları, Hastalıklar Listesi’nin (EK-C) “XII. Ürogenital Organ Hastalıkları” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu bölüm üç maddeden oluşur: Madde 53 (Böbrek, Üreter ve Mesane Hastalıkları), Madde 54 (Prostat, Üretra ve Penis Hastalıkları) ve Madde 55 (Testis ve Ekleri Hastalıkları).
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 53 – A/1: Böbrek fonksiyonlarını bozmayan şekil bozuklukları, iyi huylu tümörler, konjenital anomaliler, izole mikroskobik hematüri → Sağlam sayılır, elenmez.
Madde 53 – A/2: Komplikasyonsuz böbrek/üreter/mesane taşları ve ameliyatları, nüks eden taşlar dahil (fonksiyon bozmayan) → Sağlam sayılır.
Madde 53 – B/1: Tek böbrekte fonksiyon bozukluğu, her iki böbrekte ileri komplikasyonlar, renal ektopi → Elenme kararı verilir.
Madde 53 – D/5: Bir böbreğin çıkarılması veya fonksiyon bakımından yok hükmünde olması → Kesin elenme.
Madde 55 – A/1: İç salgı bozukluğu yapmamış inmemiş testis, hidrosel, Grade III varikosel ve ameliyatları → Sağlam sayılır.
Madde 55 – D/3: Bilateral testis yokluğu veya her iki testisin çıkarılması → Kesin elenme.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Üroloji Hastalıkları Tanı Kodları – Tüm Dilimler (A/B/C/D) Elenme Sebepleri Tablosu
Madde 53 – Böbrek, Üreter ve Mesane Hastalıkları
| Dilim/Fıkra | Hastalık / Durum | Karar | Anahtar Kelimeler |
|---|---|---|---|
| A/1 | Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan böbrek, pelvis renalis, üreter ve mesanenin şekil bozuklukları, iyi huylu tümörleri, konjenital anomalileri, nedeni bilinmeyen izole mikroskobik hematürileri | Olabilir | at nalı böbrek, çift böbrek, böbrek anomalisi, pelvis anomalisi, mikroskobik hematüri |
| A/2 | Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan, komplikasyonsuz böbrek/üreter/mesane taşları ve ameliyatları ile bunların nüks eden taşları | Olabilir | böbrek taşı, üreter taşı, mesane taşı, taş ameliyatı, ESWL |
| A/3 | Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan, tıbbi veya konservatif tedaviyle düzeltilebilir olduğu ortaya konmuş idiyopatik ya da nörojenik gece işemeleri dahil işeme fonksiyon bozukluğu | Olabilir | gece işemesi, enürezis, işeme bozukluğu tedaviyle düzelen |
| A/4 | Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan; kadınlarda tedavi edilebilir pelvik organ prolapsları, alt üriner sistem fonksiyon bozuklukları ve genitoüriner ağrı sendromları; erkek ya da kadında tedavi edilebilir üriner sistem fistülleri | Olabilir | pelvik organ sarkması, üriner fistül tedaviyle düzelen, ağrı sendromu |
| A/5 | Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan, laboratuvar ile saptanmış, tedavi ve istirahat ile tamamen iyileşmiş, fonksiyonel bozukluk veya komplikasyona neden olmamış üriner sistem tüberkülozu | Olabilir | böbrek tüberkülozu iyileşmiş, üriner TB tedavi edilmiş |
| B/1 | Görüntüleme yöntemleriyle (USG/BT) varlığı saptanan, böbrek sintigrafisinde veya MRG’de tek böbrekte fonksiyon bozukluğuna yol açmış üriner sistemin doğmalık veya edinsel patolojileri ya da ameliyatları; her iki böbrekte ileri derecede kalisyel deformasyon, skar dokusu, çoğul taş oluşumu gibi komplikasyonlara yol açmış patolojiler veya ameliyatları; fonksiyon bozukluğuna bakılmaksızın renal ptozis hariç her türlü renal ektopi ve ototransplantasyon | Olamaz | tek böbrek fonksiyon bozuk, renal ektopi, ototransplantasyon, böbrek skar, çoğul taş komplikasyonlu |
| B/2 | En az 5 aylık tıbbi veya konservatif tedaviyle düzeltilebilir olmadığı ortaya konmuş idiyopatik veya nörojenik gece işemeleri dahil işeme fonksiyon bozukluğu; bu tanılarla ve genitoüriner ağrı sendromları ağrı tanısıyla tekrarlayan botulinum toksin enjeksiyonu veya mesane pili (sakral nöromodülasyon) implantasyonu | Olamaz | gece işemesi dirençli, enürezis 5 ay tedavi başarısız, mesane pili, sakral nöromodülasyon, botox mesane |
| B/3 | Laboratuvar bulguları ile saptanmış, çok ilaca dirençli olduğu bakteriyolojik olarak gösterilmiş veya tedavi ve istirahat sonucunda fonksiyonel bozukluk veya komplikasyona neden olduğu anlaşılan üriner sistem tüberkülozu | Olamaz | böbrek TB dirençli, üriner tüberküloz komplikasyonlu |
| C | Madde 53’ün A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | böbrek tedavi süreci, üriner nekahet |
| D/1 | Laboratuvar bulguları ile saptanmış, istirahat ve tedavi ile iyileşmeyen, 2 yıllık antitüberküloz tedaviden sonra bakteriyolojik veya patolojik olarak aktivitesini devam ettiren kronik üriner sistem tüberkülozu | Olamaz | kronik böbrek TB, üriner tüberküloz aktif 2 yıl |
| D/2 | Böbrek, üreter ve mesanenin kişinin çalışma gücünü azaltan ve ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış bir veya iki taraflı anomalileri, hastalıkları, sekelleri, ameliyatları ve nüks eden böbrek taşları | Olamaz | böbrek fonksiyon kaybı ileri, nüks böbrek taşı fonksiyon bozukluğu |
| D/3 | Üretero-kütanestomi ve üretero-enterestomi ameliyatları, üriner diversiyon amaçlı gastrointestinal sistemin kullanıldığı ameliyatlar, mesanenin her çeşit ögmentasyon ameliyatları | Olamaz | üriner diversiyon, ileal kondüit, mesane ögmentasyonu, üretero-enterostomi |
| D/4 | Tıbbi ve cerrahi tedavinin yarar sağlamadığı üriner sistem fistülleri | Olamaz | üriner fistül tedavi edilemeyen, idrar kaçırma fistül |
| D/5 | Bir böbreğin çıkarılması ya da fonksiyon bakımından yok hükmünde olması | Olamaz | tek böbrek, nefrektomi, böbrek çıkarılmış, fonksiyonsuz böbrek |
| D/6 | Üriner sistemin kötü huylu tümörleri ve ameliyatları | Olamaz | böbrek kanseri, mesane kanseri, üriner sistem kötü huylu tümör |
| D/7 | Üriner sistemin ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış inoperabl iyi huylu tümörleri | Olamaz | böbrek tümörü iyi huylu inoperabl, ameliyat edilemeyen üriner tümör |
Madde 54 – Prostat, Üretra ve Penis Hastalıkları
| Dilim/Fıkra | Hastalık / Durum | Karar | Anahtar Kelimeler |
|---|---|---|---|
| A/1 | Prostat, üretra ve penisin fonksiyon bozukluğu yapmamış, tedavi ile iyileşen hastalıkları ve şekil bozuklukları | Olabilir | prostatit iyileşen, üretra şekil bozukluğu, penis anomalisi hafif, hipospadias onarılmış |
| B/1 | Üretrotomi intern veya üretroplasti ekstern ameliyatına rağmen tekrarlayan üretra darlıkları, üretral stent uygulamaları, penil protezler, parsiyel penektomiler | Olamaz | üretra darlığı tekrarlayan, üretral stent, penil protez, parsiyel penektomi |
| C | Madde 54’ün A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | üretra/prostat tedavi süreci |
| D/1 | Enkontinansla (idrar kaçırma) birlikte olan üretra anomalileri ve ameliyatları, devamlı dilatasyon gerektiren üretra darlıkları, artifisyel sfinkter ameliyatları | Olamaz | idrar kaçırma, inkontinans, üretra darlığı sürekli dilatasyon, artifisyel sfinkter |
| D/2 | Kötü huylu prostat tümörleri ve ameliyatları | Olamaz | prostat kanseri, prostatektomi radikal |
Madde 55 – Testis ve Ekleri Hastalıkları
| Dilim/Fıkra | Hastalık / Durum | Karar | Anahtar Kelimeler |
|---|---|---|---|
| A/1 | Bir ya da iki testisin iç salgı bozukluğu yapmamış ve kişinin erkeklik niteliklerini bozmamış inmemiş testis, hidrosel, Grade III varikosel gibi hastalıkları ile bunların sekel ve ameliyatları (Testiste atrofiye neden olmamış hidrosel, varikosel ve ameliyatları ile inmemiş testis ameliyatları öğrenci olmaya engel teşkil etmez.) | Olabilir | inmemiş testis, kriptorşidizm, varikosel grade 3, hidrosel, testis ameliyatı |
| A/2 | Tek ya da iki taraflı testis ve eklerinin sekonder seks karakterlerini bozmamış ve testiküler hormonal fonksiyon bozukluğu yapmamış doğumsal ya da edinsel bozuklukları, sekelleri, ameliyatları | Olabilir | testis kisti, epididim kisti, spermatosel, testis travması hafif, orşiektomi tek taraflı hormonal normal |
| B/1 | Tek ya da iki taraflı testis ve eklerinin sekonder seks karakterlerini bozmamış ancak testiküler hormonal fonksiyon bozukluğu yapmış doğumsal ya da edinsel bozuklukları, ameliyatları | Olamaz | testis hormonal bozukluk, hipogonadizm testis kaynaklı |
| B/2 | Tedavi ve kontrol sonucu tıbbi ve cerrahi tedaviden yararlanmış bir veya iki taraflı epididim ve testis tüberkülozu | Olamaz | testis tüberkülozu tedavili, epididim TB |
| C | Madde 55’in A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | testis tedavi süreci |
| D/1 | Tıbbi ve cerrahi tedaviden yararlanmadığı saptanan iki taraflı testis ve epididimis tüberkülozu | Olamaz | testis TB tedaviye dirençli bilateral, epididim TB iki taraflı |
| D/2 | Tedavi ile düzeltilmesi imkânsız olan veya cerrahi tedavi ile kısmi düzelme sağlanan hermafrodismus | Olamaz | hermafrodit, çift cinsiyetlilik, DSD |
| D/3 | Bilateral testis yokluğu ya da her iki testisin çıkarılması | Olamaz | iki testis yok, bilateral anorşi, bilateral orşiektomi |
| D/4 | Kötü huylu testis tümörleri | Olamaz | testis kanseri, testis tümörü kötü huylu, seminom |
| D/5 | Bir ya da iki taraflı testis ve eklerinin sekonder seks karakterlerini bozmuş doğumsal ya da edinsel bozuklukları ve ameliyatları | Olamaz | testis sekonder karakter bozuk, erkeklik nitelikleri bozulmuş |
Tablo istatistikleri: Madde 53–55 kapsamında toplam 31 fıkra bulunmaktadır. Bunların 8’i A dilimi (Olabilir), 20’si B ve D dilimi (Olamaz), 3’ü C dilimi (Beklemede) olarak sınıflandırılmıştır.
Meslek Gruplarına Göre Üroloji Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları
Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında ürolojik muayene rutin olarak yapılır. Madde 53–55 kapsamındaki tüm B ve D dilimi tanıları mutlak elenme sebebidir. A dilimindeki bulgular (komplikasyonsuz böbrek taşı, fonksiyon bozmayan anomaliler, Grade III dahil varikosel, hidrosel, iç salgı bozmayan inmemiş testis vb.) kabul edilir. Özellikle varikosel, inmemiş testis ve böbrek taşı en sık itiraz konusu olan durumlar arasındadır.
Subay ve Astsubay Adayları
Subay ve astsubay adaylarında ürolojik değerlendirme aynı maddeler kapsamında yapılır. Yönetmelik, A dilimindeki durumlar için öğrenci adaylarına da açık istisna getirmiştir: “Testiste atrofiye neden olmamış hidrosel, varikosel ve ameliyatları ile inmemiş testis ameliyatları öğrenci olmaya engel teşkil etmez.” Bu istisna, askeri okul adayları için önemli bir güvencedir.
Jandarma Uzman Erbaş Adayları
Jandarma uzman erbaş adaylarında üroloji değerlendirmesi genel uzman erbaş adayları ile paralel yürütülür. Aynı madde ve dilim kuralları geçerlidir.
Üroloji Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak üroloji branşından elenme kararı aldıysanız, şu adımları takip edebilirsiniz:
1. İdari İtiraz: Sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren üst sağlık kuruluna itiraz edebilirsiniz. Üroloji itirazlarında bağımsız bir üroloji uzmanından alınan güncel muayene, USG, böbrek sintigrafisi ve hormonal tetkik raporları büyük önem taşır.
2. İptal Davası: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi gereğince, raporun tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.
3. Yürütmenin Durdurulması: Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Üroloji Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayı olarak üroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Varikosel, hidrosel veya inmemiş testis gibi A diliminde sağlam sayılan durumlar nedeniyle elenme kararı verilmişse iptal davası açma şansınız oldukça yüksektir.
Üroloji Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay veya astsubay adayı olarak üroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Yönetmeliğin varikosel, hidrosel ve inmemiş testis ameliyatlarının öğrenci olmaya dahi engel olmadığına dair açık istisnası önemli bir hukuki dayanaktır.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Elenme Sebepleri – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
📋 Emsal 1 – Varikosel Hatalı Elenme
Grade III varikosel tanısıyla elenen uzman erbaş adayı, yönetmeliğin Madde 55-A/1 açık hükmüne dayanarak Grade III varikosel dahil tüm varikosel derecelerinin sağlam sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkeme, varikosel nedeniyle verilen elenme kararının yönetmeliğe açıkça aykırı olduğuna hükmetmiş ve elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 2 – İnmemiş Testis Ameliyatı Sonrası
Çocuklukta inmemiş testis ameliyatı (orşiopeksi) geçiren subay adayı, ameliyat sonrası testis fonksiyonlarının normal olduğunu ve iç salgı bozukluğu bulunmadığını hormonal tetkik raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, yönetmeliğin “inmemiş testis ameliyatları öğrenci olmaya engel teşkil etmez” hükmüne dayanarak elenme kararını iptal etmiştir.
📋 Emsal 3 – Böbrek Taşı Fonksiyon Değerlendirmesi
Böbrek taşı öyküsü nedeniyle elenen sözleşmeli er adayı, taşın ESWL ile başarıyla kırıldığını ve böbrek fonksiyonlarının tamamen normal olduğunu böbrek sintigrafisi ve USG raporuyla kanıtlamıştır. Mahkeme, A/2 dilimi kapsamında fonksiyon bozmayan komplikasyonsuz taş ameliyatının sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 4 – Hidrosel Atrofi Değerlendirmesi
Hidrosel tanısıyla elenen aday, USG raporu ile hidroselin testiste atrofiye neden olmadığını ve fonksiyonel bozukluk yapmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 55-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 5 – Böbrek Anomalisi Fonksiyonel Değerlendirme
At nalı böbrek (horseshoe kidney) anomalisi tespit edilen aday, böbrek sintigrafisi ve laboratuvar tetkikleriyle her iki böbreğin fonksiyonlarının normal sınırlarda olduğunu kanıtlamıştır. Bilirkişi raporu ile A/1 diliminde değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiş, mahkeme elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 6 – Tek Taraflı Orşiektomi Hormonal Normal
Travma sonucu tek testisin çıkarılmış olduğu (unilateral orşiektomi) aday, diğer testisin hormonal fonksiyonlarının tamamen normal olduğunu, sekonder seks karakterlerinin bozulmadığını ve testiküler hormonal fonksiyon bozukluğu bulunmadığını endokrinoloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 55-A/2 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 7 – Gece İşemesi Tedaviyle Düzelme
Gece işemesi (enürezis) öyküsü nedeniyle elenen aday, tıbbi tedaviyle durumun tamamen düzeldiğini ve son 1 yıldır hiçbir şikayeti olmadığını üroloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, A/3 diliminde “tıbbi tedaviyle düzeltilebilir olduğu ortaya konmuş” gece işemelerinin sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 8 – Renal Kist Fonksiyon Bozmayan
Böbrekte basit (kortikal) kist tespit edilen aday, kistin iyi huylu olduğunu, böbrek fonksiyonlarını bozmadığını ve komplikasyonsuz olduğunu USG ve sintigrafi raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 diliminde sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 9 – Çift Üreter (Duplex Üreter)
Görüntülemede çift üreter (üreter duplikasyonu) tespit edilerek elenen aday, anomalinin böbrek fonksiyonlarını bozmadığını ve herhangi bir komplikasyona yol açmadığını sintigrafi ve BT ürografi ile kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 10 – Hipospadias Onarımı Başarılı
Hipospadias ameliyatı geçiren aday, ameliyat sonrası üretranın normal işlev gördüğünü, fonksiyon bozukluğu bulunmadığını ve tedaviyle tamamen iyileştiğini üroloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 54-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 11 – Mikroskobik Hematüri İzole
İdrar tahlilinde mikroskobik hematüri tespit edilerek elenen aday, kapsamlı ürolojik değerlendirme (sistoskopi, BT ürografi, böbrek fonksiyon testleri) sonucunda herhangi bir patolojik neden bulunamadığını ve hematürinin izole olduğunu kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 diliminde “nedeni bilinmeyen izole mikroskobik hematürilerin” sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 12 – Varikosel Ameliyatı Sonrası Elenme
Varikosel ameliyatı geçirmiş olan jandarma uzman erbaş adayı, ameliyat sonrası varikosel nüksü olmadığını ve testis fonksiyonlarının normal olduğunu belgelemiştir. Mahkeme, yönetmeliğin A/1 diliminde varikosel ameliyatlarını açıkça sağlam saydığına dikkat çekerek elenme kararını iptal etmiştir.
Üroloji Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
DAVACI: [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
DAVALI: Milli Savunma Bakanlığı / Jandarma Genel Komutanlığı / İçişleri Bakanlığı
DAVA KONUSU: ../../2026 tarihli sağlık kurulu raporu ile üroloji branşından “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay Olamaz / Astsubay Olamaz” şeklinde verilen kararın ve bu rapora dayalı elenme işleminin iptali ile yürütmenin durdurulması talebidir.
TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil, [ilgili kuvvet komutanlığı/jandarma] bünyesinde açılan [uzman erbaş/sözleşmeli er/subay/astsubay] alım sürecine başvurmuş ve yazılı sınav/mülakat aşamalarını başarıyla geçmiştir.
2. Sağlık kurulu muayenesinde üroloji branşında yapılan değerlendirmede, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi Madde [53/54/55], [A/B/C/D] dilimi, [fıkra] numaralı fıkra kapsamında [tanı adı: varikosel/inmemiş testis/böbrek taşı/böbrek anomalisi/gece işemesi/üretra darlığı/diğer] gerekçesiyle olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Ancak müvekkilin mevcut ürolojik durumu, yönetmeliğin öngördüğü ilgili dilim kapsamında [değerlendirilmemesi / A diliminde değerlendirilmesi] gerekmektedir. Şöyle ki; [somut tıbbi gerekçe: varikosel A diliminde sağlam / inmemiş testis ameliyatı engel değil / böbrek fonksiyonu normal / işeme bozukluğu tedaviyle düzelmiş / anomali fonksiyon bozmayan / hormonal değerler normal vb.].
4. Ekte sunulan [üniversite hastanesi / eğitim araştırma hastanesi] üroloji bölümünden alınan güncel muayene, USG, böbrek sintigrafisi [ve/veya hormonal tetkik / BT ürografi / ürodinami] raporlarında, müvekkilin [somut bulgu] olduğu açıkça belirtilmektedir.
5. İdarenin tesis ettiği elenme işlemi, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine aykırı olup hukuka aykırıdır.
HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İYUK, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Anayasa md. 70
DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, üroloji uzman raporu, üriner USG, böbrek sintigrafisi, hormonal tetkikler, BT ürografi, ürodinami raporu, bilirkişi incelemesi
SONUÇ VE TALEP: Dava konusu elenme işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ../../2026
Davacı: [Ad Soyad – İmza]
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
1. Sağlık kurulu raporu (olumsuz karar belgesi) – aslı veya onaylı sureti
2. Elenme tebligatı veya bildirim yazısı (60 günlük süre bu belge ile başlar)
3. Başvuru belgeleri (sınav sonuç belgesi, mülakat tutanağı vb.)
4. Üroloji uzman raporu (üniversite hastanesi veya eğitim araştırma hastanesi üroloji bölümünden alınmış güncel muayene raporu)
5. Üriner sistem USG raporu (böbrek, üreter, mesane ve gerekirse skrotal USG)
6. Böbrek sintigrafisi (DMSA veya DTPA) – böbrek fonksiyon değerlendirmesi gereken durumlarda
7. Hormonal tetkikler – testis hastalıkları itirazlarında (FSH, LH, total testosteron, serbest testosteron)
8. BT ürografi veya İVP – böbrek/üreter anomalileri ve taş itirazlarında
9. Ürodinami raporu – işeme bozukluğu (enürezis, inkontinans) itirazlarında
10. Nüfus cüzdanı fotokopisi ve iletişim bilgileri
Ürolojiden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
Adım 1 – Rapor Tebliği: Sağlık kurulu raporunun tarafınıza tebliğ edilmesi ile 60 günlük dava açma süresi başlar.
Adım 2 – Uzman Görüşü: Bir üroloji uzmanından bağımsız muayene raporu alın. USG, sintigrafi, gerekirse hormonal tetkikler ve BT ürografi yaptırın. Bulgunuzun yönetmeliğin hangi dilim ve fıkrasına girdiğini uzman görüşüyle destekleyin.
Adım 3 – Hukuki Değerlendirme: Askeri sağlık hukuku alanında uzman bir avukata danışarak raporunuzun ilgili madde, dilim ve fıkraya uygunluğunu inceletin.
Adım 4 – Dava Açılması: İdare mahkemesinde iptal davası açılır. Yürütmenin durdurulması talepli dilekçe hazırlanır.
Adım 5 – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, genellikle üniversite hastanesi üroloji anabilim dalından bilirkişi heyeti görevlendirir. Bilirkişi, davacıyı muayene eder, tetkikleri değerlendirir ve bulgunun hangi dilim ve fıkraya girdiğini belirler.
Adım 6 – Karar: Mahkeme, bilirkişi raporu ve dosya kapsamında kararını verir. Lehte karar halinde elenme işlemi iptal edilir ve aday sürece geri kazandırılır.
Üroloji Branşından mı Elendiniz?
Varikosel, inmemiş testis, böbrek taşı, böbrek anomalisi, gece işemesi, tek böbrek veya herhangi bir ürolojik bulgu nedeniyle elendiyseniz, süreniz dolmadan profesyonel hukuki destek alın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Varikosel askere engel midir?
İnmemiş testis (kriptorşidizm) askere engel midir?
Böbrek taşı askere engel midir?
Tek böbrek (nefrektomi) kesin engel midir?
Gece işemesi (enürezis) askere engel midir?
Hidrosel askere engel midir?
At nalı böbrek (horseshoe kidney) askere engel midir?
Renal ektopi (yerinde olmayan böbrek) askere engel midir?
İdrar tahlilinde kan çıktı (hematüri), engel midir?
Üretra darlığı askere engel midir?
Tek testis (unilateral orşiektomi) askere engel midir?
Prostat hastalığı askere engel midir?
Böbrek tüberkülozu askere engel midir?
Üroloji raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Bilirkişi raporu üroloji davalarında nasıl hazırlanır?
Üroloji muayenesinde hangi tetkikler yapılır?
Hermafrodismus (çift cinsiyetlilik) askere kesin engel midir?
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgü koşullar içerir; elenme kararına itiraz veya iptal davası sürecinde mutlaka alanında uzman bir avukattan profesyonel destek alınız. Makale içeriği 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır; yönetmelik değişikliklerini takip ediniz.
