Sağlık kurulu raporu ile nöroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde nöroloji branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Nöroloji branşı, sağlık muayenesinde en hassas ve en sık elenme nedenlerinden biridir. Sinir sistemi hastalıkları, adayların hem fiziksel hem de zihinsel yeterliliğini doğrudan etkileyen alanlar olarak yönetmelikte ayrıntılı düzenlenmiştir. Epilepsi (sara), EEG anormallikleri, baş ağrıları (migren), beyin tümörleri, hidrosefali, Arnold-Chiari malformasyonu, araknoid kist, siringomyeli, periferik sinir lezyonları (sinir sıkışması, nöropati), kas hastalıkları (miyopati, myastenia gravis), kafa travması sekelleri, kranium (kafatası) kemik defektleri ve otonom sinir sistemi bozuklukları yönetmeliğin Madde 10–14 arasında özel olarak düzenlenmiştir. Özellikle epilepsi tanısı ve EEG bulguları pratikte en yaygın elenme sebebidir. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli derece ve sınıflandırma ölçütleri öngörmektedir. Hatalı EEG yorumu, klinik bulgu olmaksızın yalnızca anamneze dayalı tanı, yetersiz nörolojik inceleme veya güncel tedavi durumunun dikkate alınmaması gibi durumlarda elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, nöroloji (sinir hastalıkları) nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Nörolojik Hastalıklar
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi sinir sistemi hastalıklarının adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca nörolojik durumlar listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Sara / Epilepsi | Epileptik Nöbetler (Madde 12-A/3-4, B/1-3, D/1) | Kesin tanılı ise engel; şüpheli ise dereceye göre |
| Bayılma / Nöbet | Paroksismal Bayılma (Madde 12-A/3) | EEG’ye ve tanıya göre değişir |
| EEG Bozukluğu | Anormal EEG Bulgusu (Madde 12-A/2) | Klinik normal ise A; spesifik bulgu varsa B |
| Baş Ağrısı / Migren | Paroksismal Baş Ağrıları (Madde 12-A/1) | Komplikasyonsuz ise sağlam; ağır ise dereceye göre |
| Beyin Kisti / Araknoid Kist | İntrakranial Araknoid Kist (Madde 10-A/1, B/1, D/1) | Bulgusuz A; bulgu veren B veya D |
| Beyin Tümörü | SSS Tümörleri (Madde 10-B/1, D/1) | İyi huylu B; kötü huylu/sekelli D |
| Hidrosefali (Beyin Suyu Birikmesi) | Hidrosefali (Madde 10-A/1, B/1, D/1) | Bulgusuz A; Evan’s >%30 veya şant B/D |
| Arnold-Chiari Malformasyonu | Arnold-Chiari Malformasyonu (Madde 10-A/1, B/1) | Bulgusuz A; bulgulu B veya D |
| Omurilik Boşluğu / Siringomyeli | Siringomyeli (Madde 10-B/1, D/1) | Radyolojik tanılı ise en az B |
| Sinir Sıkışması / Uyuşukluk | Periferik Sinir Lezyonu (Madde 11-A/1, B/1, D/1) | Dereceye göre A, B veya D |
| Kas Erimesi / Kas Hastalığı | Nöromüsküler Hastalıklar (Madde 11-A/2, B/2, D/2) | Dereceye göre A, B veya D |
| Kafa Travması / Kafa Çatlağı | Kranium Defektleri (Madde 14-A/1-4, B/1-3, D/1-5) | Bulgu ve boyuta göre değişir |
| Beyin Damar Tıkanıklığı / Felç | SSS Vasküler Patoloji Sekeli (Madde 10-B/1, D/1) | En az B; sekel varsa D |
| Damar Baloncuğu (Beyinde) | İntrakranial Anevrizma (Madde 10-B/1, D/1) | En az B dilimi |
| Otonom Sinir Bozukluğu | Otonom Sinir Sistemi Hastalıkları (Madde 13) | Hafif/orta A; ileri D |
Kritik Uyarı – Epilepsi: Yönetmelik, epilepsi tanısında son derece titiz bir yaklaşım benimsemiştir. Nöroloji uzmanı tarafından nöbeti bizzat gözlenen veya video EEG kayıtlarına göre epileptik olduğu anlaşılan tüm nöbetler B/1 diliminde değerlendirilir. Ancak kesin tanı konulamayan, EEG’de spesifik bulgu olmayan paroksismal bayılmalar A/3 diliminde değerlendirilir ve sağlam sayılır. Bu ayrım, elenme ile sağlam sayılma arasındaki en kritik sınırdır.
Nöroloji Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Nöroloji alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): SSS ve örtülerinin hafif fonksiyon bozuklukları/sekelleri (nörolojik bulgu vermeyen Arnold-Chiari, hidrosefali, tüm intrakranial araknoid kistler); periferik sinir ve kas hastalıklarının hafif fonksiyon bozuklukları; komplikasyonsuz baş ağrıları (sağlam); klinik bulgusu normal EEG anormallikleri; kesin epilepsi tanısı konulamayan bayılmalar; seyrek nöbetli epilepsi (spesifik EEG/görüntüleme bulgusu yok); hafif-orta otonom sinir bozuklukları; kranium minimal şekil bozuklukları ve bulgu vermeyen yabancı cisimler.
B Dilimi (Olamaz): SSS’nin orta derece fonksiyon bozuklukları; AVM, kavernöz hemanjiom, anevrizma ve iyi huylu tümörler; nörolojik/psikiyatrik bulgu veren araknoid kistler ve hidrosefali; şant ameliyatlı hidrosefali; siringomyeli; periferik sinir sisteminin parsiyel lezyonları; nöroloji uzmanınca tanı konmuş epileptik nöbetler; resmi raporla epilepsi tanısı almış hastalar; EEG’de spesifik epilepsi bulguları; refleks sempatik distrofi; kraniumda >8 cm² kraniotomiler; posttravmatik ensefalomalazi (bulgusuz). Tüm aday ve görevli personel için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): Nörolojik hastalıkların aktif tedavi ve nekahet (iyileşme) dönemleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): SSS hastalıklarının ileri fonksiyon bozuklukları/sekelleri; kötü huylu SSS tümörleri; tedavi edilemeyen AVM/anevrizma; kalıcı nörolojik defisit yapmış hidrosefali/siringomyeli/araknoid kistler; periferik sinir sisteminin total lezyonları; tedavisi imkânsız kas hastalıkları; ilaca dirençli epilepsi; otonom sinir sisteminin ileri hastalıkları; başlık taşımaya engel kranium bozuklukları; malign kranium lezyonları; nörolojik-psikiyatrik bulgu veren posttravmatik ensefalomalazi. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde nöroloji hastalıkları, Hastalıklar Listesi’nin (EK-C) “II. Sinir Hastalıkları” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu bölüm beş maddeden oluşur: Madde 10 (Santral Sinir Sistemi Hastalıkları), Madde 11 (Periferik Sinir Sistemi ve Kas Hastalıkları), Madde 12 (Epilepsi ve Paroksismal Hastalıklar), Madde 13 (Otonom Sinir Sistemi Hastalıkları) ve Madde 14 (Kranium Defektleri ve Yabancı Cisimler).
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 10 – A/1: SSS ve örtülerinin hafif fonksiyon bozuklukları/sekelleri; nörolojik bulgu vermeyen Arnold-Chiari, hidrosefali, tüm intrakranial araknoid kistler → Sağlam sayılır, elenmez.
Madde 10 – B/1: SSS’nin orta derecede fonksiyon bozuklukları; AVM, kavernöz hemanjiom, anevrizma, iyi huylu tümörler; nörolojik bulgu veren araknoid kistler; Evan’s oranı >%30 hidrosefali; şant ameliyatlı hidrosefali; siringomyeli → Elenme kararı verilir.
Madde 12 – A/1: Komplikasyon yapmamış baş ağrıları → Sağlam kabul edilir.
Madde 12 – B/1: Nöroloji uzmanınca nöbeti gözlenen veya video EEG ile epileptik olduğu anlaşılan tüm nöbetler → Elenme kararı.
Madde 12 – D/1: İlaca dirençli epileptik nöbetler → Kesin elenme.
Madde 14 – A/4: Nörolojik/psikiyatrik bulgu olmayan, toplam ≤8 cm² kranium kemik defektleri → Sağlam sayılır.
Sağlık kurulu muayenesinde nöroloji branşı için adaylara detaylı nörolojik fizik muayene uygulanır; kas gücü, derin tendon refleksleri, duyu muayenesi, serebellar testler, kraniyal sinir muayenesi ve yürüyüş analizi değerlendirilir. Adayın öyküsünde bayılma, nöbet, uzun süreli baş ağrısı veya uyuşukluk gibi şikayetler varsa EEG (elektroensefalografi) istenir. EEG, beyin elektriksel aktivitesini kaydederek epileptik aktivite olup olmadığını ortaya koyar. Patoloji şüphesinde kranial MRG (manyetik rezonans görüntüleme) çekilir; bu tetkik araknoid kist, Arnold-Chiari malformasyonu, hidrosefali, siringomyeli, beyin tümörü ve vasküler patolojileri yüksek çözünürlükle gösterir. Periferik sinir hastalığı şüphesinde EMG (elektromiyografi) ve sinir ileti çalışması istenebilir. Muayeneyi yapan nöroloji uzmanı, bulguları yönetmeliğin Madde 10 ila 14 arasındaki ilgili dilim ve fıkraya göre kodlayarak sağlık kuruluna bildirir. Adayın daha önce geçirdiği nörolojik hastalıklara ilişkin tedavi raporlarını, eski EEG kayıtlarını, kranial MRG sonuçlarını ve varsa nöbet takip çizelgesini heyete sunması, doğru dilimde değerlendirilmesi açısından belirleyici olabilir.
Nörolojik Hastalıkları Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 10 ve 14. maddelerindeki A dilimi hükümleri kapsamında değerlendirme
|
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu |
Nörolojik Hastalıklar ve Açıklamaları |
Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
|
TSK SYY Madde 10-A/1 |
Merkezi Sinir Sistemi ve Örtülerinin Hafif Bozuklukları: Beyin, omurilik, bunları saran zarlar (dura, araknoid vb.) ve damarsal yapıların hafif derecedeki işlev bozuklukları veya geçmiş hastalık izleridir (belirti vermeyen Arnold-Chiari beyincik sarkması, hidrosefali ve araknoid kistler bu kapsamdadır). İşlev bozukluğu yapmayan hafif düzeydeki fizyolojik titreme (tremor) istisnadır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 10/A/1 (-) olarak düzenlendiğinden kural olarak adaylığa engeldir; ancak işlev bozukluğu yapmayan hafif düzeydeki fizyolojik titreme (tremor) durumlarında Yönetmelik istisnası uyarınca engel teşkil etmez.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. İşlev bozukluğu yaratmayan fizyolojik tremor vakalarında Yönetmelik istisnası uygulanır. |
|
TSK SYY Madde 11-A/1 |
Çevresel Sinir Sisteminin Hafif Bozuklukları: Omurilikten çıkan ve vücuda dağılan çevresel (periferik) sinirlerin hafif derecedeki işlev bozuklukları veya geçmiş hasar izleridir. Omurilik veya sinir kökü basısı yapan ya da sinir kanallarında daralmaya yol açan fıtık vb. durumlar bu kapsamda olmayıp omurga hastalıklarını düzenleyen Madde 63'e göre değerlendirilir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 11 A/1 (-) olarak işaretlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder.
(Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 11-A/2 |
Sinir-Kas Hastalıklarının Hafif Bozuklukları: Sinir sistemi ile kasların birleşim bölgelerini (nöromüsküler kavşak) veya kasların kendisini etkileyen hafif derecedeki işlev bozuklukları ya da geçmiş hasar izleridir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 11 A/2 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa engel teşkil eder.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunun (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 12-A/1 |
Sinir Sisteminin Epilepsi Dışı Hafif Dönemsel Hastalıkları: Sara (epilepsi) hastalığı dışında kalan, ani ve geçici ataklarla (paroksismal) seyreden sinir sisteminin hafif rahatsızlıklarıdır. Herhangi bir organ hasarı veya komplikasyon yapmamış kronik baş ağrıları doğrudan sağlam kabul edilir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkra listesinde yer almadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; komplikasyonsuz kronik baş ağrıları Yönetmelik gereği doğrudan sağlam sayılır.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda yer almadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez (organ hasarı yapmayan kronik baş ağrıları doğrudan sağlam kabul edilir). |
|
TSK SYY Madde 12-A/2 |
Klinik Bulgusu Olmayan Belirgin EEG Düzensizlikleri: Fiziksel ve nörolojik muayene tamamen normal olmasına rağmen, EEG'de sara hastalığını düşündüren belirgin ve spesifik elektriksel düzensizliklerin (bölgesel/yaygın diken, keskin dalgalar) saptanmasıdır. Bayılma öyküsü olmayan ancak sara dışı hafif düzensizlikler saptanan kişiler sağlam kabul edilir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 12 A/2 (-) olarak işaretlendiğinden kural olarak engeldir; bayılma öyküsü olmayıp sara dışı hafif EEG düzensizliği bulunanlarda Yönetmelik istisnası incelenir.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. Bayılma öyküsü olmayıp sara dışı hafif EEG düzensizliği saptananlarda Yönetmelik istisnası uygulanır. |
|
TSK SYY Madde 12-A/3 |
Tanısı Kesinleşmemiş ve EEG Bulgusu Vermeyen Bayılmalar: Klinik olarak epilepsiye benzeyen geçici bayılma nöbetlerine rağmen, tıbbi incelemelerle kesin epilepsi tanısı konulamayan ve EEG'de sara hastalığına özgü elektriksel dalga bozukluğu saptanmayan durumlardır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 12 A/3 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder.
(Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 12-A/4 |
Seyrek Nöbetli Hafif Epilepsi Vakaları: EEG veya kafa içi görüntülemelerde belirgin bozukluk olmamasına karşın, tıbbi geçmişten veya klinik öyküden sara nöbetlerinin çok seyrek aralıklarla ortaya çıktığı anlaşılan hafif epileptik vakalardır (Özel Kuvvetler Tim kadrolarına seçilemezler). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 12 A/4 (-) işaretli olduğundan adaylığa kabul edilmez; Özel Kuvvetler kadrolarına seçilemezler.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder (Özel Kuvvetler Tim kadrolarına seçilemezler).
(Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 13-A/1 |
Otonom Sinir Sisteminin Hafif ve Orta Dereceli Bozuklukları: Terleme, kalp hızı, tansiyon ve sindirim gibi vücudun istemsiz çalışan fonksiyonlarını düzenleyen otonom sinir sisteminin hafif ve orta derecedeki hastalıkları veya işlev bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 13 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder.
(Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 14-A/1 |
Kafatasının Görünümünü Bozmayan Minimal Şekil Bozuklukları: Dış görünümü olumsuz etkilemeyen, kafa şeklini bozmayan ve doğrudan bakıldığında fark edilmeyecek derecede olan kafa kemiklerindeki (kranium) hafif yapısal şekil bozukluklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D olumsuz fıkralar arasında yer almadığından Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilerek adaylığa engel teşkil etmez.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde kısıtlanmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. |
|
TSK SYY Madde 14-A/2 |
Belirti Vermeyen Kafatası İçi Yabancı Cisimler: Kafatası içerisinde yer alan ancak herhangi bir nörolojik veya psikiyatrik şikayete/belirtiye yol açmayan ve ameliyatla çıkarılması gerekmediği belirlenmiş yabancı cisimlerin varlığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 14 A/2 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 14-A/3 |
Ameliyat Edilmiş ve Tam İyileşmiş Kafatası Delikleri: Geçmişte kafa kemiğinin cerrahi olarak delinmesi (trepanasyon) suretiyle gerçekleştirilen, ameliyat sonrasında damar atımı (nabazan) bulunmayan ve kemik deliğinin sert lifli bağ dokusuyla (fibröz kal) tamamen kapandığı cerrahi müdahale geçmişidir. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 14 A/3 (-) işaretli olduğundan uzman erbaş adayı olmaya engel teşkil eder.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde (1) numaralı sütunda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder.
(Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
|
TSK SYY Madde 14-A/4 |
8 Santimetrekareye Kadar Olan Kafatası Kemik Eksiklikleri: Nörolojik ve psikiyatrik belirti oluşturmayan, kafatası kemiğinin iç ve dış tabakasını kapsayan, tek veya birden fazla olup toplam alanı en fazla 8 cm² (8 cm² dahil) düzeyinde kalan, ameliyatla onarılmış veya fibröz doku ile kapanmış kemik eksiklikleridir (defektleridir). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 14 A/4 (-) olarak belirlendiğinden adaylığa engel oluşturur.
Dış Kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D tablosunda (1) numaralı sütunda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütunda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
Epilepsi (Sara) – Detaylı Değerlendirme Kriterleri
Epilepsi, nöroloji branşında en sık elenme sebebidir ve yönetmelik bu konuda son derece ayrıntılı düzenleme içermektedir. Tanı sürecinde dört farklı senaryo öngörülmüştür:
A/3 – Sağlam sayılır: Anamnez ve klinik bulgularla kesin epilepsi tanısı konulamayan ve EEG’de spesifik bulgu olmayan paroksismal bayılmalar. Bu, muayene sırasında “bir kez bayıldım” diyen ancak kesin tanı konulamayan adayları kapsar.
A/4 – Sağlam sayılır: Spesifik EEG veya görüntüleme bulgusu olmayan, ancak anamnezinden nöbetlerinin seyrek olduğu anlaşılan epileptik hastalar. Uzun süredir nöbet geçirmemiş, EEG’si normal olan adaylar bu kapsamda değerlendirilebilir.
B/1-2-3 – Elenme: Nöroloji uzmanı tarafından bizzat gözlenen veya video EEG ile epileptik olduğu anlaşılan nöbetler (B/1); resmi sağlık kuruluşu raporu ile epilepsi tanısı konulmuş hastalar (B/2); EEG’de spesifik epilepsi bulgusu olanlar (B/3). Bu üç durumdan herhangi biri elenme sebebidir.
D/1 – Kesin elenme: İlaca dirençli (refrakter) epilepsi. Kardiyazol aktivasyonu ile nöbet uyarılanlar epileptik kabul edilmez.
Adayların en sık karşılaştığı durumlardan biri çocukluk döneminde epilepsi tanısı almış ancak erişkinlikte nöbet geçirmeyen olguların değerlendirilmesidir. Çocukluk çağı epilepsilerinin önemli bir kısmı (özellikle selim rolandik epilepsi ve absans epilepsi gibi sendromlar) ergenlikle birlikte kendiliğinden remisyona girer. Yönetmelik, bu durumdaki adayları A/4 diliminde değerlendirme imkanı tanımaktadır: spesifik EEG veya görüntüleme bulgusu olmayan, anamnezinden nöbetlerinin seyrek olduğu anlaşılan epileptik hastalar sağlam kabul edilir. Bu nedenle çocuklukta epilepsi tanısı almış ancak uzun süredir (en az 3 ila 5 yıl) nöbet geçirmemiş, güncel EEG’si normal olan ve antiepileptik ilaç kullanmayan adayların itiraz şansı yüksektir. Adayların muayene öncesinde güncel bir EEG ve kranial MRG yaptırarak epileptik aktivite ve yapısal patoloji bulunmadığını belgelendirmeleri kritik önem taşır.
EEG yorumlaması, nöroloji branşında en sık itiraz konusu olan alanlardan biridir. Yönetmelik bu konuda önemli bir ayrım getirmektedir: bayılma öyküsü olmayan ve klinik bulguları normal olan kişilerdeki non-spesifik EEG anormallikleri sağlam kabul edilir. Non-spesifik bulgular (hafif asimetri, yaygın yavaş aktivite, düzensiz alfa ritmi gibi) ile spesifik epileptiform bulgular (multipl diken dalga, lateralize veya jeneralize diken, keskin-yavaş dalga kompleksi) arasındaki ayrım hukuki açıdan son derece belirleyicidir. Birincisi A diliminde sağlam sayılırken, ikincisi B/3 diliminde elenme sebebidir. Bu ayrımın doğru yapılıp yapılmadığı, farklı bir merkezde tekrarlanan EEG ve nöroloji uzmanının detaylı raporu ile ortaya konabilir. Elenme kararlarına itirazda güncel EEG raporunun bulguları tek tek açıklayan ve spesifik/non-spesifik ayrımını net olarak belirten nitelikte olması, iptal davasının başarı şansını önemli ölçüde artırır.
Meslek Gruplarına Göre Nöroloji Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları
Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında nörolojik muayene rutin olarak yapılır. Madde 10–14 kapsamındaki tüm B ve D dilimi tanıları mutlak elenme sebebidir. A dilimindeki bulgular (komplikasyonsuz baş ağrıları, non-spesifik EEG anormallikleri, bulgusuz araknoid kist, hafif periferik sinir bozukluğu vb.) kabul edilir. Özellikle çocukluk dönemi epilepsi öyküsü olan ancak uzun süredir nöbet geçirmeyen adaylar sık itiraz konusu olmaktadır.
Subay ve Astsubay Adayları
Subay ve astsubay adaylarında nörolojik değerlendirme daha titiz yapılır. Komando, paraşütçü ve özel kuvvetler adaylarında nörolojik açıdan tam sağlam olma şartı aranır. Denizaltıcı ve dalgıç adaylarında da nörolojik sistem tam sağlam olmalıdır. Nörolojik bulgu vermeyen Arnold-Chiari ve araknoid kist gibi durumlar A diliminde sağlam sayılsa da, özel ihtisas alanları için ek kısıtlamalar uygulanabilir.
Jandarma Uzman Erbaş Adayları
Jandarma uzman erbaş adaylarında nöroloji değerlendirmesi genel uzman erbaş adayları ile paralel yürütülür. Aynı madde ve dilim kuralları geçerlidir.
Sahil Güvenlik Komutanlığı Adayları
Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapacak uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarının nörolojik muayenesi, TSK ve Jandarma adaylarıyla aynı yönetmelik kapsamında yürütülmektedir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde 10 ila 14 arasındaki hükümler Sahil Güvenlik personeli ve adayları için de aynen geçerlidir. Bu nedenle epilepsi, EEG anormalliği, araknoid kist, periferik sinir lezyonu, kafa travması sekeli veya diğer nörolojik bulgular nedeniyle elenen Sahil Güvenlik adayları da aynı hukuki yollara (idari itiraz ve 60 günlük iptal davası) başvurabilir. Sahil Güvenlik alımlarında uygulanan A dilimi istisnaları (komplikasyonsuz baş ağrıları, non-spesifik EEG anormallikleri, bulgusuz araknoid kist, hafif periferik nöropati) diğer kuvvet komutanlıklarıyla aynıdır.
Nöroloji Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak nöroloji branşından elenme kararı aldıysanız, şu adımları takip edebilirsiniz:
1. İdari İtiraz: Sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren üst sağlık kuruluna itiraz edebilirsiniz. Epilepsi itirazlarında bağımsız bir nöroloji uzmanından alınan güncel EEG, kranial MRG ve klinik muayene raporu büyük önem taşır.
2. İptal Davası: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi gereğince, raporun tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.
3. Yürütmenin Durdurulması: Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Nöroloji Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayı olarak nöroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. EEG bulgusuna veya anamneze dayalı epilepsi tanısı itirazlarında, güncel video EEG monitorizasyonu ve kranial MRG raporları dava sürecinde belirleyicidir.
Nöroloji Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay veya astsubay adayı olarak nöroloji branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Özellikle araknoid kist, Arnold-Chiari ve hidrosefali gibi yapısal bulgularda, nörolojik defisit bulunmadığının ayrıntılı nörolojik muayene raporu ile kanıtlanması kritik önem taşır.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Nöroloji Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
📋 Emsal 1 – Araknoid Kist Bulgusuz
Kranial MRG’de araknoid kist tespit edilen uzman erbaş adayı, nörolojik muayenede herhangi bir defisit bulunmadığını ve EEG’nin normal olduğunu üniversite hastanesi raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, yönetmeliğin Madde 10-A/1 hükmüne dayanarak “nörolojik bulgu vermeyen tüm intrakranial araknoid kistlerin” sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 2 – Çocukluk Dönemi Epilepsi Öyküsü
Çocukluk döneminde epilepsi tanısı alan ancak 8 yıldır nöbet geçirmeyen ve ilaç kullanmayan sözleşmeli er adayı, güncel EEG ve kranial MRG raporlarıyla spesifik epilepsi bulgusu olmadığını kanıtlamıştır. Bilirkişi raporu ile A/4 diliminde değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiş, mahkeme elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 3 – Non-Spesifik EEG Anormalliği
EEG’de anormal bulgu tespit edilerek elenen aday, bayılma öyküsü bulunmadığını ve EEG anormalliğinin non-spesifik nitelikte olduğunu belgelemiştir. Mahkeme, yönetmeliğin açık hükmüne göre “bayılma öyküsü olmayan non-spesifik EEG anormalliğinin sağlam kabul edilmesi gerektiğine” karar vermiştir.
📋 Emsal 4 – Paroksismal Bayılma Epilepsi Değil
Bir kez bayılma öyküsü olan ve epilepsi şüphesiyle elenen aday, 24 saatlik video EEG monitorizasyonu, kranial MRG ve kardiyolojik değerlendirme ile bayılmanın epileptik nitelikte olmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/3 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 5 – Arnold-Chiari Malformasyonu Tip I
Kranial MRG’de Arnold-Chiari Tip I malformasyonu tespit edilen subay adayı, nörolojik muayenede herhangi bir defisit, semptom veya siringomyeli bulunmadığını detaylı nöroloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 10-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 6 – Migren Baş Ağrısı
Migren tanısıyla elenen aday, yönetmeliğin Madde 12-A/1 açık hükmüne dayanarak “komplikasyon yapmamış baş ağrılarının sağlam kabul edileceğini” ileri sürmüştür. Bilirkişi raporu ile migrenin komplikasyonsuz olduğu tespit edilmiş, mahkeme elenme kararını iptal etmiştir.
📋 Emsal 7 – Periferik Sinir Lezyonu Hafif Derece
Ulnar sinir sıkışması (kübital tünel sendromu) nedeniyle elenen aday, EMG raporu ile lezyonun hafif derecede olduğunu ve fonksiyonel kısıtlama yaratmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 11-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 8 – Hidrosefali Evan’s Oranı Değerlendirmesi
Kranial MRG’de hafif ventriküler genişleme tespit edilen aday, Evan’s oranının %30’un altında olduğunu ve nörolojik bulgu bulunmadığını nöroradyoloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 9 – Kranium Kemik Defekti Sınır Değer
Geçirdiği ameliyat nedeniyle kafatasında kemik defekti bulunan jandarma uzman erbaş adayı, defektin toplamının 8 cm²’yi aşmadığını ve nörolojik/psikiyatrik bulgu vermediğini belgelemiştir. Mahkeme, Madde 14-A/4 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 10 – EEG Yorumunda Farklılık
Sağlık kurulunun EEG’yi “spesifik epilepsi bulgusu” olarak yorumladığı aday, aynı EEG kaydını üniversite hastanesi nöroloji anabilim dalına inceletmiş ve bulgunun non-spesifik olduğu rapor edilmiştir. Bilirkişi raporu da bu değerlendirmeyi desteklemiş, mahkeme elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 11 – Febril Konvülziyon Öyküsü
Çocukluk döneminde febril (ateşli) havale geçirme öyküsü nedeniyle epilepsi şüphesiyle elenen aday, febril konvülziyonların epilepsi olmadığını, güncel EEG ve nörolojik muayenesinin tamamen normal olduğunu kanıtlamıştır. Mahkeme, elenme kararının hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir.
📋 Emsal 12 – Otonom Sinir Bozukluğu Hafif Derece
Aşırı terleme (hiperhidrozis) şikayeti nedeniyle otonom sinir bozukluğu tanısıyla elenen aday, durumunun hafif derecede olduğunu ve askerlik hizmetine engel oluşturmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, Madde 13-A/1 kapsamında sağlam sayılması gerektiğine karar vermiştir.
Nöroloji Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
DAVACI: [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
DAVALI: Milli Savunma Bakanlığı / Jandarma Genel Komutanlığı / İçişleri Bakanlığı
DAVA KONUSU: ../../2026 tarihli sağlık kurulu raporu ile nöroloji branşından “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay Olamaz / Astsubay Olamaz” şeklinde verilen kararın ve bu rapora dayalı elenme işleminin iptali ile yürütmenin durdurulması talebidir.
TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil, [ilgili kuvvet komutanlığı/jandarma] bünyesinde açılan [uzman erbaş/sözleşmeli er/subay/astsubay] alım sürecine başvurmuş ve yazılı sınav/mülakat aşamalarını başarıyla geçmiştir.
2. Sağlık kurulu muayenesinde nöroloji branşında yapılan değerlendirmede, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi Madde [10/11/12/13/14], [A/B/C/D] dilimi, [fıkra] numaralı fıkra kapsamında [tanı adı: epilepsi/araknoid kist/EEG anormalliği/periferik nöropati/kranium defekti/diğer] gerekçesiyle olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Ancak müvekkilin mevcut nörolojik durumu, yönetmeliğin öngördüğü ilgili dilim kapsamında [değerlendirilmemesi / A diliminde değerlendirilmesi] gerekmektedir. Şöyle ki; [somut tıbbi gerekçe: nörolojik defisit bulunmaması / EEG’nin non-spesifik olması / kesin epilepsi tanısı konulamaması / nöbetlerin seyrek olması / araknoid kistin bulgusuz olması / periferik lezyonun hafif olması / kranium defektinin 8 cm² altında olması vb.].
4. Ekte sunulan [üniversite hastanesi / eğitim araştırma hastanesi] nöroloji bölümünden alınan güncel EEG, kranial MRG [ve/veya EMG / video EEG / nörolojik muayene] raporlarında, müvekkilin [somut bulgu] olduğu açıkça belirtilmektedir.
5. İdarenin tesis ettiği elenme işlemi, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine aykırı olup hukuka aykırıdır.
HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İYUK, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Anayasa md. 70
DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, nöroloji uzman raporu, EEG kayıtları, kranial MRG raporu, EMG raporu, video EEG raporu, eski tıbbi kayıtlar, bilirkişi incelemesi
SONUÇ VE TALEP: Dava konusu elenme işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ../../2026
Davacı: [Ad Soyad – İmza]
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
1. Sağlık kurulu raporu (olumsuz karar belgesi) – aslı veya onaylı sureti
2. Elenme tebligatı veya bildirim yazısı (60 günlük süre bu belge ile başlar)
3. Başvuru belgeleri (sınav sonuç belgesi, mülakat tutanağı vb.)
4. Nöroloji uzman raporu (üniversite hastanesi veya eğitim araştırma hastanesi nöroloji bölümünden alınmış güncel muayene raporu)
5. EEG raporu (rutin EEG; epilepsi itirazlarında uyku EEG veya 24 saatlik video EEG monitorizasyonu da gerekebilir)
6. Kranial MRG raporu (araknoid kist, Arnold-Chiari, hidrosefali, siringomyeli, tümör itirazlarında zorunlu)
7. EMG/sinir ileti çalışması raporu (periferik sinir lezyonu ve kas hastalığı itirazlarında)
8. Varsa eski tıbbi kayıtlar (çocukluk dönemi epilepsi kaydı, eski hastane raporları, ilaç kullanım geçmişi)
9. Kranium defekti itirazlarında: kranial BT raporu (kemik defekti ölçümü için)
10. Nüfus cüzdanı fotokopisi ve iletişim bilgileri
Nörolojiden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
Adım 1 – Rapor Tebliği: Sağlık kurulu raporunun tarafınıza tebliğ edilmesi ile 60 günlük dava açma süresi başlar.
Adım 2 – Uzman Görüşü: Bir nöroloji uzmanından bağımsız muayene raporu alın. EEG, kranial MRG ve gerekirse EMG veya video EEG yaptırın.
Adım 3 – Hukuki Değerlendirme: Askeri sağlık hukuku alanında uzman bir avukata danışarak raporunuzun ilgili madde, dilim ve fıkraya uygunluğunu inceletin.
Adım 4 – Dava Açılması: İdare mahkemesinde iptal davası açılır. Yürütmenin durdurulması talepli dilekçe hazırlanır.
Adım 5 – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, genellikle üniversite hastanesi nöroloji anabilim dalından bilirkişi heyeti görevlendirir. Bilirkişi, davacıyı muayene eder, EEG ve MRG değerlendirir, bulgunun hangi dilim ve fıkraya girdiğini belirler.
Adım 6 – Karar: Mahkeme, bilirkişi raporu ve dosya kapsamında kararını verir. Lehte karar halinde elenme işlemi iptal edilir ve aday sürece geri kazandırılır.
Nöroloji Branşından mı Elendiniz?
Epilepsi, EEG anormalliği, araknoid kist, baş ağrısı, sinir sıkışması, kas hastalığı veya herhangi bir nörolojik bulgu nedeniyle elendiyseniz, süreniz dolmadan profesyonel hukuki destek alın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Epilepsi (sara) kesin elenme sebebi midir?
EEG’mde anormallik çıktı ama hiç bayılmadım, elenme sebebi midir?
Çocukken havale (febril konvülziyon) geçirdim, askere alınır mıyım?
Beynimde araknoid kist var, askere engel midir?
Arnold-Chiari malformasyonu askere engel midir?
Migren baş ağrısı askere engel midir?
Sinir sıkışması (karpal tünel, kübital tünel) engel midir?
Hidrosefali (beyin suyu birikmesi) askere engel midir?
Beyin tümörü olan kişi asker olabilir mi?
Siringomyeli askere engel midir?
Kafa travması geçirdim, askere alınır mıyım?
Kas hastalığı (miyopati, myastenia gravis) askere engel midir?
Nöroloji raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Epilepsi itirazında hangi tetkikler gerekir?
Bilirkişi raporu nöroloji davalarında nasıl hazırlanır?
Otonom sinir bozukluğu (aşırı terleme, baş dönmesi) engel midir?
Nöroloji muayenesinde hangi tetkikler yapılır?
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgü koşullar içerir; elenme kararına itiraz veya iptal davası sürecinde mutlaka alanında uzman bir avukattan profesyonel destek alınız. Makale içeriği 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır; yönetmelik değişikliklerini takip ediniz.
