Sağlık kurulu raporu ile kulak burun boğaz (KBB) branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde kulak burun boğaz (KBB) branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Kulak burun boğaz hastalıkları, adaylık sürecinde en sık elenme nedenlerinden biridir. İşitme kaybı (odyometri testinde dB değeri yüksekliği), kulak zarı delinmesi, kronik orta kulak iltihabı, septum deviasyonu (burun kemiği eğriliği), kronik sinüzit, nazal polip, ses kısıklığı ve larenks hastalıkları yönetmelikte özel olarak düzenlenmiştir. Özellikle işitme kaybı ve kulak zarı delinmesi pratikte en yaygın KBB elenme sebepleridir. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli dB eşikleri, ameliyat sonrası iyileşme durumları ve fonksiyonel değerlendirme ölçütleri öngörmektedir. Yanlış veya eksik odyometrik değerlendirme, geçici kulak enfeksiyonu ya da ameliyatla tedavi edilebilir nitelikteki hastalıklara dayalı elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, kulak burun boğaz hastalıkları nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca KBB Hastalıkları
Halk arasında kullanılan isimler ile tıbbi karşılıkları aşağıda eşleştirilmiştir. Bu tablo, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği EK-C Hastalıklar Listesi kapsamında değerlendirilen başlıca KBB hastalıklarını göstermektedir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelikteki Adı | İlgili Madde | Elenme Riski |
|---|---|---|---|
| Duymama / Az İşitme | Sensörinöral / İletim Tipi İşitme Kaybı | Madde 19 | Yüksek |
| Kulak Zarı Delinmesi | Timpanik Membran Perforasyonu, Kronik Otit | Madde 21 | Yüksek |
| Kulak Akıntısı | Kronik Süpüratif Otitis Media (KSOM) | Madde 21 | Yüksek |
| Kulak Kireçlenmesi | Otoskleroz | Madde 21 | Orta–Yüksek |
| Kepçe Kulak | Aurikula (Sayvan) Şekil Bozukluğu | Madde 20 | Hafifse Düşük |
| Kulak Çınlaması | Tinnitus | Madde 19–21 | Tek başına Düşük |
| Baş Dönmesi | Vertigo / Meniere Hastalığı | Madde 21 | Yüksek |
| Kolesteatom | Kolesteatomlu Kronik Otitis Media | Madde 21 | Yüksek |
| Burun Kemiği Eğriliği | Nazal Septum Deviasyonu | Madde 22 | Ameliyatla Düşük |
| Sinüzit (Kronik) | Kronik Paranazal Sinüzit | Madde 22 | Orta |
| Burun Eti | Nazal Polipozis | Madde 22 | Orta |
| Burun / Sinüs Tümörü | Paranazal Sinüs Neoplazmı | Madde 22 | Yüksek |
| Ses Kısıklığı / Ses Teli Nodülü | Larenks Hastalıkları / Vokal Kord Patolojisi | Madde 23 | Tedaviyle Düşük |
| Bademcik / Geniz Eti | Tonsil Hipertrofisi / Adenoid Vejetasyon | Madde 24 | Ameliyatla Düşük |
| Yutma Güçlüğü | Farenks (Yutak) Şekil Bozukluğu / Disfaji | Madde 24 | Orta–Yüksek |
KBB Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde her hastalık A, B, C ve D dilimleri altında sınıflandırılmıştır. KBB hastalıkları için bu dilimler şu anlama gelir:
A Dilimi – Hafif Düzey (Askerliğe Elverişli)
A dilimi; hafif derecede işitme kaybı (26–40 dB arası), ameliyatla düzeltilmiş veya fonksiyon bozukluğu yapmamış KBB hastalıklarını kapsar. Yükümlüler için “Askerliğe Elverişlidir” kararı verilir. Ancak uzman erbaş, sözleşmeli er ve subay/astsubay adaylarında A diliminin sınıflandırma çizelgesindeki karşılığının (+) olması gerekir. Eğer (-) veya (x) işareti varsa aday “Olamaz” kararı alır.
B Dilimi – Orta Düzey (Askerliğe Elverişli Değildir)
B dilimi; orta derecede işitme kaybı (40–65 dB), kronik kulak hastalıkları, tedaviye dirençli sinüzit, ameliyatla düzeltilemeyen burun ve boğaz hastalıklarını içerir. B dilimi alan aday “Uzman Erbaş / Sözleşmeli Er / Subay / Astsubay Olamaz” kararı alır.
C Dilimi – Tedavi ve Nekahet Hali (Geçici)
C dilimi; A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve iyileşme sürecini kapsar. Aday bu dönemde alıma kabul edilmez ancak tedavi sonrası yeniden değerlendirme yapılabilir. C dilimi adaylar için kullanılmaz; bu nedenle tedavi halindeki aday doğrudan “Olamaz” değerlendirmesi alır.
D Dilimi – Ağır Düzey (Kesin Elverişsiz)
D dilimi; ileri derece bilateral işitme kaybı (65 dB+), kalıcı komplikasyon yapmış orta kulak hastalıkları, total larenjektomi, nefes almaya engel larenks/trakea bozuklukları ve malign tümörleri kapsar. D dilimi kesin olarak “Olamaz” kararı gerektirir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık kurulu raporunuzda KBB ile ilgili bir tanı kodu gördüyseniz, bu kodu doğru okumak hayati önem taşır. Örneğin:
Örnek Kod: 19/B/2
→ Madde 19 = İşitme Kayıpları
→ B Dilimi = Orta düzey – Askerliğe elverişli değildir
→ Fıkra 2 = Her iki kulağın fısıltı sesini 1–2 metre mesafeden işitmesi (40–65 dB arası kayıp)
→ Sonuç: Uzman Erbaş / Sözleşmeli Er / Subay / Astsubay Olamaz
Örnek Kod: 22/A/1
→ Madde 22 = Burun ve Paranazal Sinüs Hastalıkları
→ A Dilimi = Hafif düzey
→ Fıkra 1 = Ameliyatla düzeltilmiş veya solunum sıkıntısı yapmayan septum deviasyonu, sinüzit
→ Sonuç: Sınıflandırma çizelgesinde (+) ise Olabilir
Raporunuzdaki kodu tam olarak anlamak, itiraz veya iptal davası sürecinizin ilk ve en önemli adımıdır. Yanlış madde veya fıkra uygulaması, başlı başına bir iptal sebebidir.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er KBB Hastalıkları Tanı Kodları – Tüm Dilimler (A/B/C/D) Elenme Tablosu
Aşağıdaki tablo, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği‘nin KBB kapsamındaki başlıca maddelerinde yer alan tüm A, B, C ve D dilimi tanı kodlarını, uzman erbaş, subay/astsubay ve sözleşmeli er adayları için değerlendirmeyi göstermektedir.
| Madde | Dilim/Fıkra | Hastalık / Arıza Tanımı | Uzman Erbaş / Söz. Er Adayı | Subay / Astsubay Adayı |
|---|---|---|---|---|
| MADDE 19 – İŞİTME KAYIPLARI | ||||
| 19 | A/1 | Bir kulağın işitmesi normal, diğer kulakta konuşma frekanslarında hafif kayıp (26 dB’ye kadar); tek taraflı yüksek frekans kaybı | Olabilir* | Olabilir* |
| 19 | A/2 | Her iki kulağın fısıltı sesini 2 metre ve daha uzak mesafeden işitecek işitme kayıpları (26–40 dB arası, 40 dB hariç) | Olabilir* | Olabilir* |
| 19 | A/3 | Bir kulağın normal, diğer kulakta 4000 Hz ve üstü frekanslarda 60 dB üstü nörosensoriyel kayıp | Olabilir* | Olabilir* |
| 19 | A/4 | Bir kulağın 26–40 dB (40 dB hariç), diğerinin 40–65 dB arasında işitme kaybı | Olabilir* | Olabilir* |
| 19 | B/1 | Bir kulağın 26–40 dB, diğerinin 65 dB ve üzeri işitme kaybı | Olamaz | Olamaz |
| 19 | B/2 | Her iki kulağın fısıltı sesini 1–2 metre mesafeden işitmesi (40–65 dB arası kayıp) | Olamaz | Olamaz |
| 19 | B/3 | Bir kulak normal, diğer kulakta 90 dB ve üzeri kayıp (ABR ile doğrulanmış) | Olamaz | Olamaz |
| 19 | B/4 | İşitme A dilimi kadar ancak her iki kulakta 4000 Hz+ 60 dB üstü nörosensoriyel kayıp | Olamaz | Olamaz |
| 19 | C/1 | İşitme kayıplarına yol açan hastalıkların tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 19 | D/1 | Her iki kulağın fısıltı sesini 1 metre ve daha kısa mesafeden işitmesi (65 dB ve üzeri bilateral kayıp) | Olamaz | Olamaz |
| 19 | D/2 | İki taraflı tam işitme kaybı (sağırlık) | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 20 – DIŞ KULAK HASTALIKLARI | ||||
| 20 | A/1 | İşitme kuvveti sağlam veya Madde 19 A dilimi kadar olan; konjenital, enfeksiyöz, enflamatuvar ya da travmatik dış kulak yolu darlıkları veya hafif sayvan şekil bozuklukları | Olabilir* | Olabilir* |
| 20 | B/1 | Ameliyatla giderilemeyen, işitme kaybına yol açan dış kulak yolu hastalıkları; tek taraflı tedaviye dirençli kronik dış kulak iltihabı | Olamaz | Olamaz |
| 20 | B/2 | İki taraflı kronik dış kulak yolu enfeksiyonları; orta derecede aurikula deformiteleri | Olamaz | Olamaz |
| 20 | B/3 | Diğer kulak sağlam/A dilimi iken, hasta kulakta 65 dB+ işitme kaybına neden olan tek taraflı tedavisi imkansız darlıklar, ileri aurikula deformiteleri | Olamaz | Olamaz |
| 20 | C/1 | Dış kulak hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 20 | D/1 | İki taraflı tedavisi imkansız, ileri derecede işitme kaybı yapan dış kulak yolu hastalıkları ve ileri aurikula deformiteleri | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 21 – ORTA KULAK HASTALIKLARI | ||||
| 21 | A/1 | İşitmesi sağlam veya Madde 19 A dilimi kadar olan; ameliyatla düzeltilmiş orta kulak hastalıkları, komplikasyonsuz timpanoplasti | Olabilir* | Olabilir* |
| 21 | A/2 | İşitmesi sağlam veya Madde 19 A dilimi kadar olan; tek taraflı kuru (inaktif) kronik otitis media (kolesteatomsuz) | Olabilir* | Olabilir* |
| 21 | B/1 | Ameliyat ile düzelmeyen, işitmesi B dilimine giren orta kulak hastalıkları; otoskleroz ile birlikte orta derece kayıp | Olamaz | Olamaz |
| 21 | B/2 | İki taraflı kronik otitler; bilateral timpan membran perforasyonları | Olamaz | Olamaz |
| 21 | B/3 | Meniere hastalığı; vestibüler fonksiyon bozukluğu (vertigo atakları) | Olamaz | Olamaz |
| 21 | B/4 | BT ve difüzyon MR ile kesin tanılı, basit mastoidektomi ile giderilemeyecek yaygın tek taraflı kolesteatomlu kronik otit | Olamaz | Olamaz |
| 21 | C/1 | Orta kulak hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 21 | D/1 | Kalıcı komplikasyon yapmış kronik otit; radikal mastoidektomi sonrası ileri işitme kaybı | Olamaz | Olamaz |
| 21 | D/2 | İntrakranial komplikasyonlu (beyin apsesi, menenjit vb.) kronik otit | Olamaz | Olamaz |
| 21 | D/3 | İleri derece bilateral işitme kaybı yapan kronik orta kulak hastalıkları | Olamaz | Olamaz |
| 21 | D/4 | Ameliyat ile düzeltilemeyen, nörosensoriyel işitme kaybı yapan iç kulak tutulumlu kronik otit | Olamaz | Olamaz |
| 21 | D/5 | BT ve difüzyon MR ile kesin tanılı, basit mastoidektomi ile giderilemeyecek yaygın iki taraflı kolesteatomlu kronik otit | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 22 – BURUN VE PARANAZAL SİNÜS HASTALIKLARI | ||||
| 22 | A/1 | Ameliyatla düzeltilmiş veya solunum sıkıntısı yapmayan septum deviasyonu; komplikasyonsuz sinüzit ameliyatları; hafif nazal polip | Olabilir* | Olabilir* |
| 22 | A/2 | Tedavi ile düzelebilen, yüzde kalıcı şekil bozukluğu ve komplikasyon yapmamış burun boşluğu, paranazal sinüs ve nazofarenksin iyi huylu tümörleri (sinüs havalanmasını bozmamış asemptomatik osteomlar sağlam kabul edilir) | Olabilir* | Olabilir* |
| 22 | B/1 | Ameliyatla düzeltilemeyen, burun solunumunu önemli ölçüde bozan septum deviasyonu, kronik sinüzit; tedaviye dirençli nazal polipozis | Olamaz | Olamaz |
| 22 | B/2 | Burunun fonksiyonel ve estetik şekil bozuklukları; komplikasyonsuz paranazal sinüs ameliyat sekelleri | Olamaz | Olamaz |
| 22 | C/1 | Burun ve paranazal sinüs hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 22 | D/1 | İleri derece burun fonksiyon kaybı; yaygın paranazal sinüs defektleri; ameliyatla düzeltilemeyen ileri şekil bozuklukları | Olamaz | Olamaz |
| 22 | D/2 | Paranazal sinüslerin, burun boşluklarının, nazofarenks ve hipofarenksin malign tümörleri | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 23 – LARENKS VE TRAKEA HASTALIKLARI | ||||
| 23 | A/1 | Ameliyatla düzeltilmiş veya fonksiyon bozukluğu yapmamış larenks ve trakea hastalıkları; hafif ses kısıklığı | Olabilir* | Olabilir* |
| 23 | B/1 | Larenks veya trakeanın tedavisi olanaksız travmatik, kronik hastalıkları; tüberküloz larenjiti; ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış tümörler | Olamaz | Olamaz |
| 23 | C/1 | Larenks ve trakea hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 23 | D/1 | Larenks ve trakeanın nefes almaya engel olan bozuklukları (sürekli kanül taşıyanlar) | Olamaz | Olamaz |
| 23 | D/2 | Total larenjektomiler | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 24 – FARENKS (YUTAK) HASTALIKLARI | ||||
| 24 | A/1 | Ameliyatla giderilmiş ve düzeltilmiş farenks şekil bozuklukları; komplikasyonsuz tonsillektomi / adenoidektomi | Olabilir* | Olabilir* |
| 24 | B/1 | Tedavi ve ameliyatla giderilmesi olanaksız, gıda alma ve yutmayı güçleştiren farenks şekil bozuklukları | Olamaz | Olamaz |
| 24 | B/2 | Remisyonda nazofarenks kanseri | Olamaz | Olamaz |
| 24 | C/1 | Farenks hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 24 | D/1 | Yutmayı önemli derecede bozan, ameliyatla düzeltilmesi olanaksız farenkste şekil bozukluğu yapmış hastalıklar, tümörler | Olamaz | Olamaz |
| 24 | D/2 | Paranazal sinüslerin, burun boşluklarının, ağız boşluğunun, nazofarenks ve hipofarenksin malign tümörleri | Olamaz | Olamaz |
(*) Önemli Not – A Dilimi Adaylar İçin: A dilimindeki hastalıklar için adayın “Olabilir” kararı alabilmesi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı (1) Numaralı Sınıflandırma Çizelgesinin piyade sınıfına ait “TĞM.-YZB.” sütunundaki karşılığının (+) olmasına bağlıdır. Karşılığı (-) veya (x) olan A dilimi hastalıklar da “Olamaz” kararı gerektirir. Solunum sıkıntısı yapmayan septum deviasyonları ve hafif kulak şekil bozuklukları sağlam kabul edilir.
Tablo Özeti: Olabilir: 8 fıkra | Olamaz: 24 fıkra | Beklemede: 6 fıkra
Meslek Gruplarına Göre KBB Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları
Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında KBB muayenesi kritik bir aşamadır. Odyometri testi (saf ses odyometrisi) ile işitme eşikleri ölçülür. 26 dB’ye kadar olan işitme kayıpları sağlam kabul edilir. 26–40 dB arası kayıplar A dilimine girer ve sınıflandırma çizelgesine göre değerlendirilir. 40 dB ve üzeri bilateral kayıplar ise B veya D dilimi olup kesin elenmedir. Septum deviasyonu gibi yapısal sorunlar ameliyat ile düzeltildiyse ve solunum sıkıntısı yapmıyorsa engel teşkil etmez.
Subay ve Astsubay Adayları
Subay ve astsubay adaylarında KBB değerlendirmesi uzman erbaşlarla paralel olmakla birlikte, bazı sınıflarda (muhabere, istihbarat vb.) işitme fonksiyonlarının tam sağlam olması aranabilir. Odyometrik değerlendirme ve timpanometri bulguları raporlara yansır. Komando seçimlerinde kulak burun boğaz branşından ayrıca muayene yapılır ve A dilimine giren hastalıklar dahi engel teşkil edebilir.
Jandarma Uzman Erbaş Adayları
Jandarma uzman erbaş adaylarında kulak, burun ve boğaz sağlıklı olmalı ve kekemelik bulunmamalıdır. İşitme fonksiyonları özel önem taşır; sınıflandırma çizelgesinde jandarma branşı için karşılığı (-) olan A dilimi hastalıklar dahi elenme sebebidir.
KBB Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak KBB branşından elenme kararı aldıysanız, bu karara karşı iki temel hukuki yol bulunmaktadır:
1. İdari İtiraz: Sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren ilgili komutanlığa itiraz dilekçesi vererek hakem hastaneye sevk talep edebilirsiniz. Hakem hastane farklı bir sağlık kurulunda yeniden değerlendirme yapılmasını sağlar.
2. İptal Davası: Raporun kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Mahkeme, yönetmelik hükümlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığını, odyometri testinin uygun koşullarda yapılıp yapılmadığını ve güncel tıbbi durumunuzu değerlendirir.
Özellikle odyometri testlerinde gürültülü ortam, geçici kulak enfeksiyonu veya teknik kalibrasyon hataları gibi nedenlerle yanlış sonuç alınması sık karşılaşılan bir durumdur. Bu gibi hallerde Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi KBB bölümünden alınacak güncel odyometri raporu davayı güçlendirir.
KBB Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayı olarak KBB branşından elenme kararı aldıysanız, yukarıdaki prosedürler aynen geçerlidir. Sözleşmeli er alımlarında da Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin aynı maddeleri uygulanır. Dava sürecinde mahkeme, adayın güncel KBB muayenesini ve odyometri sonuçlarını yeniden değerlendirilmesine hükmedebilir.
KBB Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak KBB branşından elenme durumunda, iptal davası süreci diğer meslek gruplarıyla aynıdır. Ancak subay ve astsubay adaylarında Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi uygulanır ve bu çizelgede bazı A dilimi hastalıkların karşılığı farklı olabilir. Davanızda bu çizelgedeki karşılığın doğru uygulanıp uygulanmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er KBB Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
Aşağıda, KBB hastalıkları nedeniyle elenip hukuki süreç sonunda olumlu sonuç alan adayların emsal niteliğindeki davaları özetlenmiştir:
Emsal 1 – İşitme Kaybı (Odyometri Hatası) – Uzman Erbaş Adayı
Adayın sağlık kurulunda yapılan odyometri testinde her iki kulakta 42 dB kayıp saptanarak 19/B/2 koduyla “Uzman Erbaş Olamaz” kararı verilmiştir. Aday, üniversite hastanesinde yaptırdığı kontrolde her iki kulakta 35 dB kayıp tespit edilmiş, bu değer A dilimi kapsamında kalmıştır. Mahkeme, ilk testin geçici üst solunum yolu enfeksiyonu döneminde yapıldığını ve sonucun güvenilir olmadığını değerlendirerek raporu iptal etmiştir.
Emsal 2 – Septum Deviasyonu – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın burun muayenesinde ileri derece septum deviasyonu tespit edilerek 22/B/1 koduyla elenmiştir. Aday, dava sürecinde septoplasti ameliyatı olmuş ve ameliyat sonrası solunum fonksiyon testleri tamamen normal çıkmıştır. Mahkeme, ameliyat sonrası durumu dikkate alarak ve 22/A/1 fıkrasının uygulanması gerektiğine hükmederek raporu iptal etmiştir.
Emsal 3 – Tek Taraflı Kulak Zarı Delinmesi – Muvazzaf Astsubay Adayı
Adayın sağ kulağında kuru perforasyon (inaktif) tespit edilmiş, işitme testinde sağ kulak 30 dB, sol kulak normal çıkmıştır. Sağlık kurulu 21/B kodunu uygulayarak “Astsubay Olamaz” kararı vermiştir. Aday, timpanoplasti ameliyatı sonrası perforasyon kapanmış ve odyometride her iki kulak normal bulunmuştur. Mahkeme, ameliyat sonrası durumun 21/A/1 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar vererek raporu iptal etmiştir.
Emsal 4 – Kronik Sinüzit – Uzman Erbaş Adayı
Adayın BT görüntülemesinde bilateral maksiller sinüzit saptanarak 22/B/1 koduyla elenmiştir. Aday, endoskopik sinüs cerrahisi sonrası kontrol BT’de sinüslerin tamamen temiz olduğu raporlanmıştır. Mahkeme, ameliyat sonrası durumun A dilimine girdiğini belirleyerek raporu iptal etmiştir.
Emsal 5 – Yüksek Frekans İşitme Kaybı – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın odyometri testinde konuşma frekanslarında işitme normal ancak 4000 Hz ve üzerinde her iki kulakta 65 dB kayıp tespit edilerek 19/B/4 koduyla elenmiştir. Aday, farklı bir merkezde yapılan detaylı odyolojik değerlendirmede yüksek frekans kaybının tek taraflı ve 55 dB düzeyinde olduğu saptanmıştır. Mahkeme, ilk testin hatalı olduğunu ve doğru değerlendirmenin 19/A/3 kapsamında kalacağına hükmederek raporu iptal etmiştir.
Emsal 6 – Meniere Hastalığı Ön Tanısı – Uzman Erbaş Adayı
Adaya muayene sırasında baş dönmesi şikayeti üzerine Meniere hastalığı ön tanısı konularak 21/B/3 koduyla elenmiştir. Aday, üniversite hastanesi KBB ve nöroloji bölümlerinde kapsamlı vestibüler testler (VNG, ENG, kalori testi) yaptırmış ve Meniere hastalığı tanısının doğrulanmadığı, şikayetin benign paroksismal pozisyonel vertigoya (BPPV) bağlı olduğu ve tedavi ile tamamen düzeldiği raporlanmıştır. Mahkeme raporu iptal etmiştir.
Emsal 7 – Ses Kısıklığı (Vokal Kord Nodülü) – Muvazzaf Subay Adayı
Adayın KBB muayenesinde ses kısıklığı tespit edilerek laringoskopide vokal kord nodülü saptanmış ve 23/B/1 koduyla elenmiştir. Aday, ses terapisi ve mikrocerrahisi sonrası kontrol laringoskopide nodülün tamamen gerilediği ve ses kalitesinin normal olduğu raporlanmıştır. Mahkeme, tedavi sonrası durumun 23/A/1 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek raporu iptal etmiştir.
Emsal 8 – Nazal Polip – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın endoskopik muayenesinde bilateral nazal polip saptanarak 22/B/1 koduyla elenmiştir. Aday, polipektomi ameliyatı sonrası kontrol endoskopide burun pasajının tamamen açık olduğu ve polip nüksü olmadığı raporlanmıştır. Mahkeme raporu iptal etmiştir.
Emsal 9 – Kulak Zarı Delinmesi (Timpanoplasti Sonrası) – Uzman Erbaş Adayı
Aday, başvuru öncesinde timpanoplasti ameliyatı olmuş ve kulak zarı tamamen iyileşmiştir. Ancak sağlık kurulu eski ameliyat kaydına dayanarak 21/B/1 koduyla elenmiştir. Aday, güncel otoskopik muayene ve odyometri ile zarın sağlam ve işitmenin normal olduğunu belgeleyen rapor sunmuştur. Mahkeme, güncel durumun 21/A/1 kapsamında olduğuna hükmederek eski ameliyat kaydına dayalı elenme kararını iptal etmiştir.
Emsal 10 – Kepçe Kulak (Aurikula Deformitesi) – Sözleşmeli Er Adayı
Adayın bilateral kepçe kulak deformitesi nedeniyle 20/B/2 koduyla elenmiştir. Aday, otoplasti (kepçe kulak ameliyatı) sonrası normal kulak görünümü elde etmiş ve işitme testleri tamamen normal çıkmıştır. Mahkeme, ameliyat sonrası durumun hafif sayvan şekil bozukluğu kapsamında kalacağına ve 20/A/1 değerlendirilmesi gerektiğine karar vererek raporu iptal etmiştir.
Emsal 11 – Kolesteatom (Tek Taraflı) – Uzman Erbaş Adayı
Adayın sol kulağında kolesteatomlu kronik otit tespit edilerek 21/B/4 koduyla elenmiştir. Aday, açık teknik mastoidektomi ameliyatı sonrası kontrol BT ve difüzyon MR’da kolesteatom nüksü saptanmamış, işitmesi A dilimi kadar düzelmiştir. Mahkeme, ameliyat sonrası durumun 21/A/1 kapsamında yeniden değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek raporu iptal etmiştir.
Emsal 12 – Geçici İşitme Kaybı (Efüzyonlu Otit) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Adayın muayene gününde her iki kulakta seröz otitis media (efüzyonlu otit) bulunması nedeniyle odyometride 45 dB iletim tipi kayıp saptanmış ve 19/B/2 koduyla elenmiştir. Tedavi sonrası yapılan kontrol odyometride her iki kulakta işitme tamamen normal bulunmuştur. Mahkeme, geçici bir hastalığa dayalı olarak verilen kalıcı elenme kararının hukuka aykırı olduğuna hükmederek raporu iptal etmiştir.
KBB Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
Konu: Sağlık Kurulu Raporu’na İtiraz
1. …/…/2026 tarihli ve …… sayılı sağlık kurulu raporu ile KBB (kulak burun boğaz) branşından Madde …/…/… kodu verilerek “Uzman Erbaş Olamaz (Sözleşmeli Er Olamaz / Subay-Astsubay Olamaz)” kararı tarafıma tebliğ edilmiştir.
2. Söz konusu raporda belirtilen tanıya itiraz ediyorum. Şöyle ki; [odyometri testinin uygun olmayan koşullarda yapıldığını / tedavi ile düzelen geçici bir rahatsızlığa dayalı karar verildiğini / ameliyat sonrası durumun dikkate alınmadığını] değerlendirmekteyim.
3. İtirazımın kabulü ile hakem hastaneye sevkimin yapılarak yeniden sağlık kurulu muayenesinden geçirilmemi saygıyla arz ve talep ederim. …/…/2026
Ad Soyad
T.C. Kimlik No: ………
İmza
Ek: Üniversite hastanesi / özel hastane KBB muayene raporu, odyometri testi sonucu, ameliyat epikriz raporu (varsa)
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
KBB nedeniyle elenen adayların hukuki süreçte ihtiyaç duyacağı belgeler şunlardır:
1. Olumsuz Sağlık Kurulu Raporu: Elenme kararının yer aldığı resmi rapor (madde, dilim ve fıkra bilgileriyle birlikte).
2. Güncel KBB Muayene Raporu: Üniversite hastanesi veya tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış güncel KBB muayene ve değerlendirme raporu.
3. Odyometri (İşitme Testi) Sonuçları: Saf ses odyometrisi, konuşma odyometrisi, timpanometri ve gerektiğinde ABR (işitsel uyarılmış beyin sapı potansiyelleri) test sonuçları.
4. Görüntüleme Raporları: Temporal kemik BT, paranazal sinüs BT, difüzyon MR (kolesteatom şüphesinde) veya diğer radyolojik tetkikler.
5. Ameliyat / Tedavi Belgeleri: Timpanoplasti, septoplasti, sinüs cerrahisi, polipektomi, ses terapisi gibi tedavi veya ameliyat yapıldıysa epikriz raporu ve kontrol muayene sonuçları.
6. Tebligat Belgesi: Olumsuz kararın tebliğ tarihi (60 günlük dava açma süresinin başlangıcı).
7. Kimlik Fotokopisi
KBB’den Elenme: İptal Davası Süreci Özet
| Aşama | Açıklama | Süre |
|---|---|---|
| 1. Rapor Tebliği | Olumsuz sağlık kurulu raporu adaya tebliğ edilir | — |
| 2. İdari İtiraz (Opsiyonel) | Komutanlığa itiraz dilekçesi verilir, hakem hastaneye sevk istenir | Tebliğden sonra derhal |
| 3. İptal Davası | İdare mahkemesinde iptal davası açılır | Tebliğden itibaren 60 gün |
| 4. Yürütmenin Durdurulması | Mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilir | Dava ile birlikte |
| 5. Bilirkişi / Adli Tıp | Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesinden bilirkişi raporu ister | 2–4 ay |
| 6. Karar | Mahkeme raporu iptal ederse aday yeniden değerlendirilir | 6–12 ay (ortalama) |
KBB Branşından mı Elendiniz?
Uzman erbaş, sözleşmeli er veya subay/astsubay adayı olarak kulak burun boğaz muayenesinde elendiyseniz, 60 günlük dava sürenizi kaçırmayın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Odyometri testinde 35 dB çıktı, uzman erbaş olabilir miyim?
35 dB değeri, Madde 19 A dilimi kapsamındadır (26–40 dB arası). Sınıflandırma çizelgesinde karşılığı (+) ise “Uzman Erbaş Olur” kararı verilir. Ancak her iki kulakta 4000 Hz ve üstünde 60 dB üzerinde kayıp varsa B/4 kapsamına girebilir. Bu nedenle detaylı odyometri değerlendirmesi önemlidir.
Kulak zarım delik ama timpanoplasti oldum, elenme sebebi olur mu?
Timpanoplasti sonrası kulak zarı iyileşmiş ve işitmeniz normal veya A dilimi kapsamında ise Madde 21/A/1’e göre “Olabilir” değerlendirilmeniz gerekir. Elenme kararı verildiyse, ameliyat sonrası durumu belgeleyen güncel rapor ile iptal davası açılabilir.
Septum deviasyonum (burun eğriliğim) var, sözleşmeli er olabilir miyim?
Solunum sıkıntısı yapmayan nazal septum deviasyonları sağlam kabul edilir (Yönetmelik Madde 35/2). Eğer solunum fonksiyonlarınız normal ise engel teşkil etmez. İleri derecede solunum engeli varsa septoplasti ameliyatı ile düzeltilmesi mümkündür ve ameliyat sonrası A diliminde değerlendirilirsiniz.
Bir kulağım tamamen duymaz, diğer kulağım normal. Elenme sebebi mi?
Bir kulakta 90 dB ve üzeri kayıp (ABR ile doğrulanmış), diğer kulak normal ise Madde 19/B/3 kapsamına girer ve “Olamaz” kararı verilir. Bu durum genellikle iptal davası ile aşılması güç bir engeldir. Ancak işitme cihazı veya koklear implant gibi müdahaleler hukuken değerlendirilemez; yönetmelik işitme cihazlarıyla düzeltilmiş değerleri dikkate almaz.
Kronik sinüzitim var, ameliyat oldum. Uzman erbaş başvurusunda sorun çıkar mı?
Endoskopik sinüs cerrahisi sonrası sinüsler temiz ve solunum fonksiyonları normal ise Madde 22/A/1 kapsamında değerlendirilirsiniz. Kontrol BT raporunuzun ameliyat sonrası normal bulgular göstermesi önemlidir.
Meniere hastalığı tanısı aldım, askere alınır mıyım?
Meniere hastalığı Madde 21/B/3 kapsamında olup “Olamaz” kararı gerektirir. Ancak tanının kesinleşmesi için kapsamlı vestibüler testler (VNG, kalori testi, VEMP) gereklidir. Sadece vertigo şikayetine dayalı Meniere ön tanısı, doğrulanmamışsa iptal davası ile tartışılabilir. BPPV gibi tedavi edilebilir vertigo nedenleri ayırıcı tanıda önemlidir.
Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti) oldum, engel teşkil eder mi?
Otoplasti sonrası normal kulak görünümü sağlandıysa ve işitme normal ise hafif sayvan şekil bozukluğu kapsamında (Madde 20/A/1) değerlendirilir ve engel teşkil etmez. Yönetmeliğin 35. maddesinde de “hafif kulak şekil bozuklukları sağlam kabul edilir” ibaresi yer almaktadır.
Kolesteatom ameliyatı geçirdim, uzman erbaş olabilir miyim?
Kolesteatom ameliyatı sonrası kontrol BT ve difüzyon MR’da nüks saptanmamış ve işitme A dilimi kapsamında ise 21/A/1’e göre değerlendirilebilirsiniz. Ancak radikal mastoidektomi yapılmış ve ileri işitme kaybı devam ediyorsa D dilimi uygulanır. Ameliyat sonrası güncel görüntüleme ve odyometri çok önemlidir.
Bademcik / geniz eti ameliyatı oldum, subay adaylığına engel mi?
Tonsillektomi (bademcik) ve adenoidektomi (geniz eti) ameliyatı sonrası komplikasyon yoksa Madde 24/A/1 kapsamında değerlendirilir ve engel teşkil etmez. Ameliyat epikriz raporunuzun komplikasyonsuz iyileşmeyi belgelemesi yeterlidir.
Odyometri testinde soğuk algınlığından dolayı yüksek çıktı, ne yapmalıyım?
Üst solunum yolu enfeksiyonu, efüzyonlu otitis media veya östaki tüp disfonksiyonu gibi geçici durumlar odyometri sonuçlarını olumsuz etkiler. İlk testte yüksek çıkan değerler, tedavi sonrası yapılan kontrol odyometride normal çıkabilir. İtiraz veya dava sürecinde bu durum belgelenerek sunulmalıdır. Mahkemeler, geçici hastalığa dayalı elenme kararlarını genellikle iptal etmektedir.
60 günlük dava açma süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
60 günlük dava açma süresi hak düşürücü süredir ve kaçırılması halinde iptal davası açılamaz. Ancak elenme kararının hukuka aykırı olduğuna dair yeni delillerin ortaya çıkması (yeni tıbbi rapor gibi) veya tebligat usulsüzlüğü gibi istisnai durumlarda hukuki yollar değerlendirilebilir. Bu nedenle rapor tebliğ edildiğinde derhal hukuki danışmanlık almanız kritik önem taşır.
Kulak çınlaması (tinnitus) tek başına elenme sebebi midir?
Tinnitus tek başına yönetmelikte ayrı bir madde olarak düzenlenmemiştir. Ancak tinnitusa eşlik eden işitme kaybı varsa Madde 19’a göre, Meniere hastalığı varsa Madde 21/B/3’e göre değerlendirilir. İşitme kaybı eşlik etmeyen izole tinnitus genellikle elenme sebebi değildir.
Ses kısıklığım var, larenks muayenesinde ne bakılır?
KBB muayenesinde ses kısıklığı şikayeti varsa endoskopik laringoskopi ile ses telleri değerlendirilir. Vokal kord nodülü, polip, ödem veya paralizi gibi durumlar araştırılır. Ameliyat veya ses terapisi ile düzelen ve fonksiyon bozukluğu yapmayan durumlar 23/A/1 kapsamında değerlendirilir. Tedavisi olanaksız veya ileri fonksiyon bozukluğu yapan durumlar ise B veya D dilimine girer.
Burun eti (nazal polip) ameliyatı sonrası nüks olursa ne olur?
Nazal polip ameliyatı sonrası nüks olması durumunda tedaviye dirençli nazal polipozis kapsamında 22/B/1 değerlendirmesi yapılabilir. Ancak nüks polip küçük ve solunum engellemiyorsa A diliminde kalabilir. Başvuru öncesinde kontrol endoskopi yaptırarak güncel durumunuzu belgelemeniz önerilir.
Odyometri sonucum sınırda (39 dB) çıktı, A mı B mi diliminde değerlendirilir?
Yönetmelikte A dilimi 26–40 dB (40 dB hariç) olarak tanımlanmıştır. 39 dB değeri A dilimi kapsamındadır. Ancak 40 dB değeri B dilimine girer. Sınırda değerlerde testin tekrarlanması ve farklı bir merkezde doğrulama yapılması önemlidir. Yönetmelik ayrıca “A diliminden daha iyi işitme kayıpları sağlam kabul edilir, B diliminden daha iyi işitme kayıpları A diliminde kabul edilir” açıklamasını içermektedir.
Askerdeyken görevde işitme kaybı oluştu, uzman erbaş sözleşme yenilememe engel olur mu?
Görevde olan uzman erbaşların sözleşme yenileme muayenelerinde A dilimindeki hastalıklar (sınıflandırma çizelgesinde karşılığı (-) olanlar hariç) sınıfı görevlerine devam etmelerine engel değildir. Ancak B veya D dilimindeki işitme kayıpları “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz” kararı gerektirebilir. Görevde oluşan işitme kaybı vazife malullüğü kapsamında da değerlendirilmelidir.
KBB muayenesinden elenme kararına itiraz edersem ne kadar sürer?
İdari itiraz süreci (hakem hastaneye sevk) genellikle 1–3 ay sürer. İptal davası ise ortalama 6–12 ay arasında sonuçlanır. Yürütmenin durdurulması kararı alınabilirse, dava sonuçlanana kadar adaylık hakkınız korunabilir. Süreçte erken hareket etmek ve profesyonel hukuki destek almak büyük önem taşır.
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her vakanın kendine özgü koşulları bulunmaktadır. Sağlık kurulu raporu ile elenme kararı aldıysanız, sürenizi kaçırmadan bir idare hukuku avukatına başvurmanızı öneriyoruz. Makalede yer alan emsal kararlar, benzer nitelikteki gerçek davalardan esinlenerek oluşturulmuş olup birebir mahkeme kararı alıntısı değildir.
