Ketamin, 1962 yılında geliştirilen ve cerrahi operasyonlarda genel anestezik olarak kullanılan güçlü bir dissosiyatif ilaçtır. Tıbbi amaçlarla hastanelerde ve veteriner hekimlikte yaygın şekilde kullanılmakla birlikte, rekreasyonel amaçlı kötüye kullanımı son yıllarda dünya genelinde ve Türkiye’de artış göstermektedir. Ketamin, düşük dozlarda halüsinojenik etki yaratırken yüksek dozlarda “K-hole” olarak bilinen derin dissosiyatif bir duruma neden olur. Türkiye’de ketaminin reçetesiz satışı, bulundurulması ve kişisel kullanımı kesinlikle yasaktır. Bu rehberde; ketamin satmanın ve kullanmanın cezası, TCK 188/6 reçeteli madde indirimi, TCK 188/4-a artırımının neden uygulanmadığı, kullanım-ticaret ayrımı, ilk kez yakalananların durumu, etkin pişmanlık, reçeteli vs reçetesiz bulundurma farkı ve Yargıtay kriterleri ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Ketamin Nedir? Neden Suçtur?
Ketamin (ketamin hidroklorür), NMDA reseptör antagonisti olan bir dissosiyatif anestezik maddedir. Tıbbi kullanımda genel anestezi ve ağrı yönetimi amacıyla sıvı formda enjeksiyon olarak uygulanır. Son yıllarda tedaviye dirençli depresyon tedavisinde de kullanılmaya başlanmıştır (esketamin nazal sprey). Rekreasyonel kullanımda ise genellikle toz formunda burun çekerek (snort), tablet formunda ağızdan alarak veya sıvı formda enjeksiyon yoluyla kullanılır. Etkileri 45-90 dakika sürer. Ciddi sağlık riskleri arasında üriner sistem hasarı (ketamin mesanesi), karaciğer hasarı, solunum depresyonu, bilinç kaybı, bağımlılık ve yüksek dozda ölüm yer alır.
Ketamin, Türkiye’de reçeteye bağlı kontrollü bir madde olup aynı zamanda uyuşturucu/uyarıcı madde etkisi doğuran bir madde olarak da kabul edilmektedir. TCK 188/6 uyarınca, satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran maddeler hakkında TCK 188/1 ve 188/3 hükümleri uygulanır; ancak verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu “çift yönlü” statü, ketamini eroin, kokain ve bonzai gibi tamamen yasadışı maddelerden ayıran en önemli hukuki özelliktir.
Ketamin Satışı Ceza Tablosu 2026
| Suç Tipi | TCK Maddesi | Hapis Cezası | Adli Para Cezası |
|---|---|---|---|
| Ketamin satışı / ticaret (temel) | TCK 188/3 | 10 yıldan az olmamak üzere | 1.000 – 20.000 gün |
| Reçeteli madde indirimi | TCK 188/6 | Ceza yarısına kadar indirilebilir | Yarısına kadar indirilebilir |
| Çocuğa ketamin satışı / verme | TCK 188/3-2. cümle | 15 yıldan az olamaz | 1.000 – 20.000 gün |
| Okul/hastane/kışla yakınında satış (200 m) | TCK 188/4-b | Ceza yarı oranında artırılır | Yarı oranında artırılır |
| 3+ kişiyle birlikte satış | TCK 188/5 | Ceza yarı oranında artırılır | Yarı oranında artırılır |
| Örgüt faaliyeti kapsamında satış | TCK 188/5 | Ceza bir kat artırılır | Bir kat artırılır |
| Sağlık mesleği mensubunca satış | TCK 188/8 | Ceza yarı oranında artırılır | Yarı oranında artırılır |
| Ketamin imal / ithal / ihraç | TCK 188/1 + 188/6 | 20-30 yıl (yarısına kadar indirim) | 2.000 – 20.000 gün |
| Kişisel kullanım için bulundurma | TCK 191 | 2 – 5 yıl | – |
Kritik Fark 1 – TCK 188/6 Reçeteli Madde İndirimi: Ketamin, satışı yetkili tabip reçetesine bağlı bir madde olduğundan TCK 188/6 uyarınca verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu indirim mahkemenin takdirinde olup zorunlu değildir. Ancak pratikte ketamin davalarında genellikle bu indirim uygulanmaktadır.
Kritik Fark 2 – TCK 188/4-a Artırımı Uygulanmaz: Ketamin, TCK 188/4-a’da sayılan maddeler (eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid, amfetamin vb.) arasında yer almadığından yarı oranında artırım uygulanmaz. Dolayısıyla ketamin satışında temel alt sınır 10 yıl olup, 188/6 indirimi uygulanırsa ceza 5 yıla kadar düşebilir.
Ketamin ile İlgili Kanun Metni
“Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.”
“Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”
TCK 188/6 İndirimi: Ketaminin Diğer Maddelerden Farkı
TCK 188/6, ketamin gibi reçeteye bağlı maddelerin uyuşturucu suçlarında farklı bir statüde değerlendirilmesini sağlar. Bu madde uyarınca ketamin ticaretinde ceza yarısına kadar indirilebilir. Bu indirim, ketamini tamamen yasadışı olan eroin, kokain veya bonzai gibi maddelerden hukuki açıdan ayıran en önemli özelliktir. Lyrica (pregabalin) da aynı kapsamda değerlendirilmektedir.
| Madde Türü | TCK 188/4-a Artırımı | TCK 188/6 İndirimi | Satış Cezası |
|---|---|---|---|
| Ketamin | Hayır (listede yok) | Evet – yarısına kadar indirim | 10 yıl → indirimle 5 yıla düşebilir |
| Lyrica (pregabalin) | Hayır | Evet – yarısına kadar indirim | 10 yıl → indirimle 5 yıla düşebilir |
| LSD | Hayır | Hayır | 10 yıl (indirim yok) |
| Esrar | Hayır | Hayır | 10 yıl (indirim yok) |
| Eroin | Evet – yarı artırım | Hayır | 15 yıl (artırımlı) |
| Kokain | Evet – yarı artırım | Hayır | 15 yıl (artırımlı) |
| Bonzai | Evet – yarı artırım | Hayır | 15 yıl (artırımlı) |
| Metamfetamin | Evet – yarı artırım | Hayır | 15 yıl (artırımlı) |
Ketamin İçmek (Kullanmak) Suç mu? Cezası Nedir?
Evet, ketamin kullanmak (içmek) TCK 191 kapsamında suçtur ve 2-5 yıl hapis cezası gerektirmektedir. Ketaminin tıbbi amaçla kullanılan bir madde olması, reçetesiz kişisel kullanımın suç olmadığı anlamına gelmez. Reçetesiz veya ruhsatsız olarak ketamin bulundurmak veya kullanmak kesinlikle suçtur.
İlk Kez Ketamin ile Yakalananların Durumu
İlk kez kişisel kullanım miktarında ketamin ile yakalanan kişi hakkında Cumhuriyet savcısı tarafından kamu davasının 5 yıl süreyle ertelenmesi kararı verilir. Bu sürede kişi asgari 1 yıl denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur ve AMATEM veya benzeri merkezlerde tedaviye yönlendirilir. Savcılık yılda en az 2 kez uyuşturucu testi yaptırır. 5 yıllık süre başarıyla tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve adli sicile hiçbir kayıt düşülmez.
İkinci Kez Yakalanma
Denetimli serbestlik süresi içinde tekrar ketamin veya başka uyuşturucu ile yakalanırsa erteleme kaldırılır, ilk suçtan kamu davası açılır ve ikinci suç için de ayrı soruşturma yürütülür. Bu durumda 2-5 yıl hapis cezası gündeme gelir.
Reçeteli vs Reçetesiz Ketamin Bulundurma
| Durum | Hukuki Sonuç | Ceza |
|---|---|---|
| Doktor reçetesiyle tıbbi kullanım | Yasal – suç oluşmaz | Ceza yok |
| Reçetesiz kişisel kullanım | TCK 191 – Kullanma suçu | 2-5 yıl hapis |
| Reçetesiz satış / ticaret | TCK 188/3 + 188/6 | 10 yıl (188/6 indirimi ile 5 yıla düşebilir) |
| Hastaneden/eczaneden çalarak satış | TCK 188/3 + TCK 141/142 (hırsızlık) | Ayrı ayrı ceza + içtima |
| Sağlık personelinin reçetesiz vermesi | TCK 188/3 + 188/8 | Ceza yarı artırım (meslek mensubu) |
Ketaminde Kullanım ile Ticaret Ayrımı: Yargıtay Kriterleri
Ketamin davasında en kritik ayrım, fiilin kişisel kullanım mı (TCK 191: 2-5 yıl) yoksa ticaret mi (TCK 188/3: asgari 10 yıl, 188/6 ile indirimli asgari 5 yıl) olduğudur. Yargıtay, ketaminin tıbbi kullanım alanının bulunmasını göz önünde bulundurarak bazı ek kriterler de uygulamaktadır.
Ticaret Kastına İşaret Eden Deliller
Kişisel kullanım sınırının üzerinde miktar, satışa hazır küçük dozlar halinde (enjektör, küçük şişe/flakon) bulundurma, çok sayıda dolu flakon veya ampul, sağlık kuruluşundan temin edildiğine dair kanıtlar (çalıntı bildirimi), farklı türde uyuşturucu maddelerin bir arada bulunması (ketamin + ecstasy + GHB vb.), sık ve düzensiz para transferleri, şüpheli telefon/mesaj kayıtları ve tanık beyanları.
Kişisel Kullanıma İşaret Eden Deliller
Düşük miktarda tek flakon veya az miktarda toz, kişinin uyuşturucu bağımlısı veya kullanıcısı olması, maddenin bölünmemiş tek parça halinde olması, ticaret yaptığına dair başka delil bulunmaması ve kişinin tüm aşamalarda istikrarlı şekilde kullanım beyanı vermesi. Ayrıca kişinin doktor reçetesiyle ketamin kullanma geçmişi olması kullanım lehine değerlendirilir.
Ketamin Satışında Cezayı Artıran Nitelikli Haller
Okul, Hastane, Kışla Yakınında Satış (TCK 188/4-b)
Ketamin satışının okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi bina ve tesislere 200 metre mesafe içinde yapılması halinde ceza yarı oranında artırılır. Özellikle hastane çevresinde ketamin satışı bu artırım açısından yüksek risklidir.
Sağlık Mesleği Mensubunca Satış (TCK 188/8)
Doktor, hemşire, eczacı, veteriner hekim veya diğer sağlık mesleği mensuplarının ketamini reçetesiz veya yetkisiz olarak satması halinde ceza yarı oranında artırılır. Ketaminin tıbbi bir madde olması nedeniyle bu artırım ketamin davalarında sık rastlanan bir nitelikli haldir.
Çocuğa Satış veya Verme (TCK 188/3-2. cümle)
Ketamin verilen veya satılan kişinin 18 yaşından küçük olması halinde veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası 15 yıldan az olamaz.
Ketamin Satışında Ceza Hesaplama Örneği
| Adım | Uygulama | Ceza |
|---|---|---|
| 1. Temel Ceza (TCK 188/3) | Ülke içinde ketamin satışı | Mahkeme 10 yıl belirledi |
| 2. TCK 188/4-a Artırımı | Ketamin listede yok → Uygulanmaz | 10 yıl (değişmez) |
| 3. TCK 188/6 İndirimi | Reçeteli madde: yarısına kadar indirim | 10 → 5 yıl (mahkeme takdiri) |
| 4. Takdiri İndirim (TCK 62) | 1/6 oranında indirim | 5 – 0,83 = 4 yıl 2 ay |
| 5. Koşullu Salıverme (2/3) | Cezanın 2/3’ü çekilir | Fiilen 2 yıl 9 ay cezaevinde |
TCK 188/6 indirimi mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Mahkeme hiç indirim yapmayabileceği gibi yarısına kadar (1/4, 1/3, 1/2 vb.) herhangi bir oranda indirim yapabilir. Pratikte ketamin davalarında genellikle en yüksek oran olan yarı indirim uygulanmaktadır. Ancak bu garanti değildir; mahkemenin somut olaya göre takdir hakkı vardır.
Bedelsiz Verme (İkram) de Suçtur
TCK 188/3’te “başkalarına vermek” fiili açıkça düzenlenmiştir. Bir parti veya sosyal ortamda arkadaşına bedelsiz olarak ketamin vermek, para alışverişi olmasa dahi kanun kapsamında ticaret suçu olarak değerlendirilir. Ancak birlikte kullanma kastıyla aynı ortamda paylaşım halinde Yargıtay kullanma suçu (TCK 191) oluşabileceğini kabul etmektedir.
Etkin Pişmanlık (TCK 192)
| Etkin Pişmanlık Aşaması | İndirim Oranı | Koşul |
|---|---|---|
| Yakalanmadan önce teslim + bilgi verme | Cezaya hükmolunmaz | Resmi makamlara başvuru + madde teslimi |
| Soruşturma aşamasında bilgi verme | 1/4 – 1/2 indirim | Suçun aydınlatılmasına somut katkı |
| Kovuşturma aşamasında bilgi verme | 1/3 indirim | Suçun aydınlatılmasına somut katkı |
Tutuklama, Yargılama ve İnfaz
Ketamin ticareti suçu (TCK 188) CMK 100/3’te sayılan katalog suçlar arasında yer aldığından kuvvetli suç şüphesi ve kaçma/delil karartma tehlikesi bulunduğunda tutuklama kararı verilir. Ketamin ticareti davaları ağır ceza mahkemesinde görülür. Ketamin kullanım suçunda (TCK 191) ise tutuklama istisnai olup genellikle soruşturmalar tutuksuz yürütülür. Koşullu salıverme oranı cezanın 2/3’üdür. TCK 188/6 indirimi uygulandığında ceza 5 yıla düşebileceğinden, koşullu salıverme ile fiili yatma süresi yaklaşık 3 yıl civarına inebilir.
Ketamin Formları ve Sokak İsimleri
| Kategori | İsimler / Bilgi |
|---|---|
| Türkiye’de yaygın argo | Keta, K, special K, vitamin K, jet, süper asit |
| Uluslararası argo | Special K, Kit Kat, cat valium, purple, super K, vitamin K, jet |
| Yaygın formlar | Sıvı (flakon/ampul – tıbbi form), toz (kristal – burun çekme), tablet, enjeksiyon |
| Tıbbi kullanım | Ketalar, Ketanest (ticari isimler), Esketamin nazal sprey (Spravato) |
