Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş: Sağlık Raporuna İtiraz ve İptal Davası 2026

Kara Kuvvetleri uzman erbaş adaylarına verilen “Uzman Erbaş Olamaz” kararına karşı raporun tebliğinden itibaren 3 iş günü içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz edilmelidir. İtiraz üzerine hakem hastanede yeniden muayene yapılır; hakem kararı kesindir. Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş: Sağlık Raporuna İtiraz ve İptal Davası süreci kapsamında, kesinleşen olumsuz rapora karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılabilir. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne (2016/9431 BKK) göre uzman erbaş adaylarında kronikleşebilecek veya artabilecek hastalık ve diskromatopsi bulunmamalı, görmeler tashihli/tashihsiz tam olmalı, ruh sağlığı açısından tam sağlam olmalıdır. Düzeltmeyle her iki gözde görmeler tam olmak şartıyla 3 diyoptriye kadar miyopi/hipermetropi ve 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma kabul edilir (m. 23/3). Mevcut personel için itiraz süresi 30 gündür.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yapacak uzman erbaş (uzman çavuş) adayları, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (2016/9431 BKK) kapsamında kapsamlı sağlık muayenesinden geçirilir. Sağlık kurulu tarafından verilen “Uzman Erbaş Olamaz” kararı, adayın askeri kariyer hedefini doğrudan sonlandırır. Ancak bu karar kesin ve mutlak değildir; idari itiraz ve yargı yoluyla mücadele edilebilir. Bu rehberde; Kara Kuvvetleri uzman erbaş sağlık raporu süreci, itiraz mekanizması (3 iş günü / 30 gün kuralı), hakem hastane, en sık elenme nedenleri, branş bazlı değerlendirme, göz dereceleri, iptal davası süreci ve yürütmenin durdurulması ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

İçindekiler

Uzman Erbaş Sağlık Raporu: Temel Şartlar ve Mevzuat

Yönetmelik Kaynağı (TSK SYY m. 23/2-3): “Uzman erbaş adaylarında kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte bir hastalık ve diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalı ve bunlar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır.” Düzeltmeyle her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla 3 diyoptriye (3 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma kabul edilir.

Sağlık Kriteri	Uzman Erbaş Adayı Şartı	Kaynak
Genel Sağlık	Kronikleşebilecek/artabilecek hastalık yok	m. 23/2
Göz – Miyopi/Hipermetropi	Her bir gözde en fazla 3.00 D (dahil)	m. 23/3
Göz – Astigmat	90 derecelik iki eksen farkı en fazla 1.00 D	m. 23/3
Görme Keskinliği	Tashihli/tashihsiz her iki gözde ayrı ayrı tam	m. 23/2
Renk Körlüğü	Diskromatopsi bulunmamalı	m. 23/2
Ruh Sağlığı	Tam sağlam	m. 23/2
Hastalıklar Listesi Karar	(+) işareti = Olur, (A dilimi -) = Olamaz, (B/D) = Olamaz	m. 23/3

En Sık Elenme Nedenleri: Branş Bazlı Değerlendirme

Branş	Sık Elenme Nedeni	İptal Davası Potansiyeli
Göz	Miyopi/hipermetropi >3.00 D, renk körlüğü, astigmat >1.00 D	Yüksek (ölçüm hatası, lazer emsal)
Ortopedi	Düztabanlık, skolyoz, eklem kısıtlılığı, kırık sekeli	Yüksek (ölçüm tartışması)
Psikiyatri	e-Nabız psikiyatri kaydı, antidepresan geçmişi, kişilik bozukluğu	Yüksek (son 3 yıl kuralı)
Dahiliye	Hepatit B/C, diyabet, kronik hastalık, enzim yüksekliği	Orta-yüksek
Dermatoloji	Dövme (görünür bölge), jilet izi, yaygın cilt hastalığı	Orta (konum tartışması)
Kardiyoloji	Ritim bozukluğu, kapak hastalığı, hipertansiyon	Orta-yüksek
KBB	İşitme kaybı, septum deviasyonu	Orta
Nöroloji	Epilepsi, migren (komplikasyonlu), nöropati	Orta-yüksek
Üroloji	Tek böbrek, varikosel (hormonal bozukluk varsa)	Yüksek (m. 55/A/1 emsal)

İtiraz Süreci: Aday ve Mevcut Personel Karşılaştırması

Kriter	Uzman Erbaş Adayı	Mevcut Uzman Erbaş Personeli
İtiraz Süresi	3 iş günü (hak düşürücü)	30 gün
İtiraz Yeri	İl Sağlık Müdürlüğü	İl Sağlık Müdürlüğü
Hakem Hastane	Ek-12 listesi	Ek-12 / Ek-13 listesi
İptal Davası Süresi	60 gün	60 gün
Kabul Edilen Dilim	A dilimi (+) işareti	Sınıf/branş görevine göre A veya B
Rapor Kararı	“Uzman Erbaş Olur / Olamaz”	“Sınıfı Görevini Yapar / Yapamaz” veya “TSK’da Görev Yapamaz”
Davalı Taraf	MSB / Kara Kuvvetleri Komutanlığı	MSB / Kara Kuvvetleri Komutanlığı

3 İş Günü vs 30 Gün: Kritik Fark

Uzman erbaş adayları için itiraz süresi yalnızca 3 iş günüdür (cumartesi, pazar ve resmi tatiller hariç). Bu süre hak düşürücü olup kaçırılması halinde idari itiraz yolu kapanır. Mevcut uzman erbaş personeli için süre 30 gündür. Her iki durumda da 60 günlük dava açma süresi kesinleşen raporun tebliğinden itibaren başlar. 3 iş günü kaçırılsa bile 60 günlük dava açma süresi içinde doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir.

İtiraz ve Dava Süreci: Adım Adım

Olumsuz Rapor Tebliği: “Uzman Erbaş Olamaz” veya “TSK’da Görev Yapamaz” kararı adaya/personele yazılı olarak tebliğ edilir. Tebliğ tarihi, 3 iş günlük (aday) veya 30 günlük (personel) itiraz süresinin başlangıcıdır.

İtiraz Dilekçesi: İl Sağlık Müdürlüğü’ne hitaben dilekçede; ad-soyad, T.C. kimlik, raporun tarihi/sayısı, elenme gerekçesinin neden hatalı olduğuna dair tıbbi dayanaklı gerekçeler ve yeniden muayene talebi belirtilir. Raporun tasdikli örneği eklenir.

Hakem Hastaneye Sevk (Ek-12): İl Sağlık Müdürlüğü adayı/personeli Ek-12 Hakem Hastane Listesi’ndeki farklı bir hastaneye sevk eder. Hakem hastanede ilgili branşlarda yeniden muayene yapılır.

Sonuç Değerlendirmesi: İkinci rapor ilk raporla aynı yönde ise karar kesinleşir. Çelişki varsa bölge hakem hastaneye (Ek-13) sevk edilir ve bölge hakem kararı kesindir.

İptal Davası (60 Gün): Kesinleşen rapora karşı idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılır. Kara Kuvvetleri merkez teşkilatı Ankara’da olduğundan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili olabilir; ancak adayın ikamet ettiği yerdeki idare mahkemesi de yetkili olabilir.

Yürütmenin Durdurulması (15-30 Gün): Mahkeme telafisi güç zarar ve hukuka aykırılık koşullarını değerlendirerek yürütmeyi durdurabilir. Aday geçici olarak atanabilir veya mevcut personelin ilişik kesilmesi durdurulabilir.

Bilirkişi ve Karar: Mahkeme Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesinden bilirkişi raporu aldırır. Hukuka aykırılık tespit edilirse rapor iptal edilir.

İptal Davası Detayları

Kriter	Bilgi
Dava Türü	İptal davası (İYUK m. 2/1-a)
Yetkili Mahkeme	Ankara İdare Mahkemeleri veya adayın ikamet yeri İdare Mahkemesi
Dava Açma Süresi	Kesinleşen raporun tebliğinden itibaren 60 gün (hak düşürücü)
Yürütmenin Durdurulması	Mutlaka talep edilmeli (atama/ilişik kesme durdurulması için)
Bilirkişi	Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi ilgili branş öğretim üyesi
Dava Süresi	YD: 15-30 gün, esas karar: 6-12 ay
Davalı Taraf	MSB / Kara Kuvvetleri Komutanlığı
Mevzuat	3269 s. Uzman Erbaş K., TSK SYY (2016/9431 BKK), İYUK

Uzman Erbaş Adayı ile Mevcut Personel: Karar Türleri Farkı

Durum	Aday İçin Karar	Mevcut Personel İçin Karar
Sağlam / A dilimi (+)	“Uzman Erbaş Olur, Komando Olur, Paraşütle Atlar”	“Sınıfı/Branşı Görevini Yapar”
A dilimi (-) veya B/D dilimi	“Uzman Erbaş Olamaz”	“Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz” veya “TSK’da Görev Yapamaz”
İlişik kesme	Adaylık sonlanır	Personel ilişiği kesilir (uzun süreli tedavi hariç)
Uzun süreli tedavi	Uygulanmaz (aday)	3 yıla kadar sıhhi izin (kanser, böbrek, ruh sağlığı vb.)

İptal Davası Gerekçeleri

Gerekçe	Açıklama	Örnek
Eksik muayene	İlgili branş hekiminin kurulda bulunmaması	Göz muayenesi refraktometre olmadan
Yanlış tanı/değerlendirme	Tıbbi verilerin hatalı yorumlanması	Düztabanlık derecesinin yanlış ölçülmesi
Güncel durumun yansıtılmaması	Tedaviyle iyileşmiş durumun dikkate alınmaması	Lazer göz ameliyatı sonrası elenme (Danıştay emsal)
Yönetmeliğe aykırı uygulama	Hastalık dilimi sınıflandırmasının hatalı yapılması	Komplikasyonsuz taş ameliyatının B diliminde değerlendirilmesi
e-Nabız kayıtlarına dayalı hatalı karar	Geçmiş kaydın otomatik elenme gerekçesi yapılması	Güncel rapor mevcut olmasına rağmen olumsuz karar
Ölçüm hatası	Cihaz kalibrasyonu veya ölçüm tekniği sorunu	Göz refraksiyon ölçümünde ±0.25 D fark

Danıştay Lazer Göz Emsal Kararı

Danıştay 2. Daire, 30.09.2025, E.:2023/3381, K.:2025/4032: Lazer göz ameliyatı (PRK, LASEK, LASIK, iLASIK) geçirmiş olmanın askeri personel adaylığına engel teşkil etmeyeceğine hükmedilmiştir. Bu karar uzman erbaş adayları dahil tüm TSK personel adaylıkları için emsal niteliğindedir. Lazer gerekçesiyle verilen “Uzman Erbaş Olamaz” kararlarına karşı açılan iptal davalarında güçlü hukuki zemin mevcuttur.

İptal Kararının Etkileri

Senaryo	Aday İçin Sonuç	Mevcut Personel İçin Sonuç
Sağlık raporunun iptali	Yeniden muayeneye alınır veya atanır	Göreve iade edilir
YD kararı	Geçici olarak atanabilir	İlişik kesme durdurulur, görev devam eder
İptal + tüm koşulları taşıyan aday	Doğrudan uzman erbaş olarak atanabilir	–
İptal + tazminat	Maddi + manevi tazminat (tam yargı davası)	Geriye dönük maaş + manevi tazminat

Yürütmenin Durdurulması: Neden Kritik?

Uzman erbaş alım dönemleri belirli tarihlerde yapılır ve kontenjanlar sınırlıdır. Olumsuz sağlık raporu nedeniyle elenen aday, dava sonuçlanana kadar (6-12 ay) alım dönemini ve kontenjanı kaçırır. Mevcut personel için ise ilişik kesilmesi sonrası görev kaybı ve maaş kesilmesi telafisi güç zarar oluşturur. YD kararı ile raporun hukuki etkisi geçici olarak askıya alınır. Mahkeme, telafisi güç zarar (kariyer kaybı, yaş sınırı, ekonomik zarar) ile açıkça hukuka aykırılık (eksik muayene, hatalı tanı, Danıştay emsal kararlarına aykırılık) koşullarını birlikte değerlendirir.

Dava Açmadan Önce Yapılması Gerekenler

Pratik Tavsiyeler

1. Tebliğ Tarihini Kaydedin: 3 iş günlük (aday) veya 30 günlük (personel) itiraz süresi ve 60 günlük dava süresi tebliğ tarihinden başlar.
2. Bağımsız Hastane Raporu Alın: Elenme gerekçesi olan branşta tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanesinden güncel rapor alın. Bu rapor en güçlü delildir.
3. e-Nabız Kayıtlarınızı Kontrol Edin: Psikiyatri, dahiliye ve diğer branşlardaki geçmiş kayıtlarınızı inceleyin.
4. 3 İş Günü Kaçırılsa Bile Dava Açın: İtiraz süresi geçse de 60 günlük dava açma süresi içinde doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir.
5. Ölçüm Tutanağını Talep Edin: Göz, ortopedi gibi ölçüm değerlerini içeren tutanağın kopyasını isteyin.
6. Danıştay Emsal Kararlarını Hazırlayın: Lazer göz, düztabanlık ölçüm tartışması gibi konulardaki emsal kararları dava dilekçenizde belirtin.

Gerekli Belgeler

Belge	İtiraz İçin	İptal Davası İçin
Olumsuz sağlık kurulu raporu (tasdikli)	Zorunlu	Zorunlu
Tebliğ belgesi	Zorunlu	Zorunlu
İtiraz dilekçesi	Zorunlu	Kopyası
Hakem hastane raporu	–	Zorunlu (varsa)
Bağımsız hastane raporu (ilgili branş)	Tavsiye	Kuvvetle tavsiye
e-Nabız kayıtları	Gerekli olabilir	Psikiyatri/dahiliye elenmelerde gerekli
Danıştay emsal karar örnekleri	–	Güçlü delil
Kimlik fotokopisi + vekaletname	Zorunlu	Zorunlu

Sıkça Sorulan Sorular

Uzman erbaş sağlık raporuna itiraz süresi ne kadardır?

Adaylar için 3 iş günü, mevcut personel için 30 gündür. İtiraz İl Sağlık Müdürlüğü’ne dilekçe ile yapılır. 3 iş günü kaçırılsa bile 60 günlük dava açma süresi içinde doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir.

“Uzman Erbaş Olamaz” kararı kesin midir?

Hayır. İtiraz üzerine hakem hastanede yeniden muayene yapılır. Hakem kararı da olumsuzsa 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Mahkeme bilirkişi incelemesiyle raporu denetler.

Lazer göz ameliyatı uzman erbaşlığa engel mi?

Danıştay 2. Daire’nin 30.09.2025 tarihli emsal kararı sonrasında hayır. Lazer ameliyatı engel değildir. Ameliyat sonrası 3.00 D sınırı içinde kalınması ve komplikasyon bulunmaması yeterlidir.

Mevcut uzman erbaş personeli “TSK’da Görev Yapamaz” raporu alırsa ne olur?

30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz edilebilir. İtiraz reddedilirse 60 gün içinde iptal davası açılır. YD kararı ile ilişik kesilmesi durdurulabilir ve personel dava süresince görevine devam edebilir.

Uzman erbaş göz derece sınırı nedir?

Her bir gözde 3.00 D’ye kadar (dahil) miyopi ve hipermetropi, 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1.00 D’yi geçmeyen astigmatizma kabul edilir (m. 23/3). Düzeltme ile görmeler her iki gözde ayrı ayrı tam olmalıdır.

Varikosel uzman erbaşlığa engel mi?

Grade III varikosel dahil, iç salgı bozukluğu ve testis atrofisi yapmamış varikosel ve ameliyatları A diliminde kabul edilir (m. 55/A/1). Hormonal fonksiyon bozukluğu varsa B dilimine girer.

Yürütmenin durdurulması ile atanabilir miyim?

Evet. YD kararı ile raporun hukuki etkisi askıya alınır. Aday geçici olarak atanabilir, mevcut personelin ilişik kesilmesi durdurulur.

Bilirkişi raporu mahkeme kararını etkiler mi?

Evet, büyük ölçüde etkiler. Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi bilirkişi heyetinin raporu belirleyici rol oynar. Bilirkişi raporuna itiraz hakkı da mevcuttur.

Haksız elenme nedeniyle tazminat davası açılabilir mi?

Evet. İptal davasının yanı sıra haksız elenme nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararlar için tam yargı davası da açılabilir. Mevcut personel için geriye dönük maaş talebi de yapılabilir.

Ankara Askeri Hukuk Avukatı

Av. Ekin Ulus

Kurucu Avukat | Ankara Barosu

Ulus Hukuk ve Danışmanlık Bürosu’nun kurucusu olan Av. Ekin Ulus, askeri hukuk, idare hukuku, Kara Kuvvetleri uzman erbaş sağlık raporu itiraz ve iptal davaları, TSK sağlık yeteneği uyuşmazlıkları alanında müvekkillerine profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Uzman destek için: 0 541 408 10 24 | bilgi@ulus.av.tr