Esrar (cannabis), Türkiye’de en yaygın kullanılan ve en sık yakalanan yasadışı uyuşturucu maddedir. Esrar satışı, Türk Ceza Kanunu‘nun 188. maddesi kapsamında “uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçu olarak düzenlenmiş olup ağır hapis cezaları öngörülmüştür. Ancak kanun, ticaret amacıyla satış ile kişisel kullanım amacıyla bulundurma arasında çok net bir ayrım yapar ve cezai sonuçları tamamen farklıdır. Bu rehberde; esrar satışının cezası, kullanım ile ticaret ayrımı, kişisel kullanım sınırı, cezayı artıran ve azaltan haller, etkin pişmanlık, tutuklama koşulları, yargılama süreci ve güncel Yargıtay kararları detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Esrar Satışı Ceza Tablosu 2026
| Suç Tipi | TCK Maddesi | Hapis Cezası | Adli Para Cezası |
|---|---|---|---|
| Esrar satışı / ticaret (ülke içi) | TCK 188/3 | 10 yıldan az olmamak üzere | 1.000 – 20.000 gün |
| Çocuğa esrar satışı / verme | TCK 188/3-2. cümle | 15 yıldan az olamaz | 1.000 – 20.000 gün |
| Esrar imal, ithal veya ihraç | TCK 188/1 | 20 – 30 yıl | 2.000 – 20.000 gün |
| Okul/hastane/kışla/ibadethane yakınında satış (200 m) | TCK 188/4-b | Temel ceza artırılır | Temel ceza artırılır |
| 3 veya daha fazla kişiyle birlikte satış | TCK 188/5 | Ceza yarı oranında artırılır | Ceza yarı oranında artırılır |
| Örgüt faaliyeti kapsamında satış | TCK 188/5 | Ceza bir kat artırılır | Ceza bir kat artırılır |
| Kişisel kullanım için bulundurma | TCK 191 | 2 – 5 yıl | – |
TCK 188/3 – Esrar Satışı Kanun Metni
“Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.”
“Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması halinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.”
TCK 188/3 Seçimlik Hareketler
TCK 188/3’te sayılan seçimlik hareketlerden herhangi birinin işlenmesi suçun oluşması için yeterlidir. Esrar satışı bağlamında bu hareketler şunlardır:
| Seçimlik Hareket | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| Satmak | Esrarı bir bedel karşılığında başkasına devretmek | Para karşılığında esrar vermek |
| Satışa arz etmek | Esrarı satmak amacıyla görücüye çıkarmak, pazarlamak | İnternet üzerinden esrar ilanı yayınlamak |
| Başkalarına vermek (temin) | Esrarı bedelsiz olarak bir başkasına sunmak | Arkadaş ortamında esrar ikram etmek |
| Sevk etmek | Esrarı bir yerden başka bir yere göndermek | Kargo ile esrar göndermek |
| Nakletmek | Esrarı taşımak, bir noktadan diğerine götürmek | Araçla esrar taşımak |
| Depolamak | Esrarı saklama/muhafaza amacıyla bir yerde tutmak | Depoda/evde büyük miktarda esrar saklamak |
| Satın almak (ticari amaçlı) | Esrarı ticari amaçla al-sat mantığıyla almak | Toplu alım yaparak satışa hazırlamak |
| Bulundurmak (ticari amaçlı) | Esrarı kişisel kullanım dışı amaçla fiili egemenlikte tutmak | Satışa hazır fişekler halinde esrar bulundurmak |
Kritik Uyarı – Bedelsiz Verme de Suçtur: TCK 188/3’te “başkalarına vermek” fiili açıkça düzenlenmiştir. Para alışverişi olmasa dahi, bir arkadaş ortamında esrar ikram etmek veya hediye etmek kanun kapsamında ticaret suçu olarak değerlendirilebilir. Bu hüküm, birçok kişi tarafından bilinmeyen ancak ciddi cezai sonuçları olan bir düzenlemedir.
Kullanım ile Ticaret Ayrımı: Yargıtay Kriterleri
Esrar davasında en kritik ayrım, fiilin kişisel kullanım mı (TCK 191) yoksa ticaret mi (TCK 188) olduğudur. TCK 191’de ceza 2-5 yıl iken TCK 188’de en az 10 yıl hapis öngörülmüştür. Yargıtay bu ayrımı yaparken birden fazla kriteri birlikte değerlendirir.
Ticaret Kastına İşaret Eden Deliller
Yargıtay’ın ticaret kastı değerlendirmesinde dikkate aldığı unsurlar: kişisel kullanım sınırının üzerinde miktar (esrar için genellikle yıllık 600-700 gram üzeri), satışa hazır küçük paketçikler (fişek) halinde bulundurma, hassas terazi ve kilitli poşet gibi materyallerin varlığı, birden fazla çeşit uyuşturucu maddenin bir arada bulunması (ürün yelpazesi), sık ve düzensiz para transferleri, şüpheli telefon kayıtları, tanık beyanları ve kişinin gelir düzeyi ile yakalanan maddenin piyasa değeri arasındaki orantısızlık.
Kişisel Kullanıma İşaret Eden Deliller
Yargıtay’ın kişisel kullanım lehine değerlendirdiği unsurlar: kişisel kullanım sınırı içinde miktar, maddenin bölünmemiş tek parça halinde olması, ticaret yaptığına dair başka hiçbir delil bulunmaması (terazi, paket vb.), kişinin sadece kullanıcı olduğuna dair tutarlı beyanları ve kişinin kendisinin de uyuşturucu bağımlısı olması.
Kesin ve bağlayıcı olmamakla birlikte Yargıtay içtihatlarıyla oluşan genel kabul görmüş yıllık kişisel kullanım sınırları: Esrar: genellikle 600-700 gram ve altı. Hint keneviri bitkisi: genellikle 20 kök ve altı. Bu sınırlar mutlak olmayıp kişinin fiziksel yapısı ve bağımlılık durumuna göre değişebilir.
Cezayı Artıran Haller
Okul, Hastane, Kışla ve İbadethane Yakınında Satış (TCK 188/4-b)
Esrar satışının okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi alanlara 200 metre mesafe içinde gerçekleştirilmesi halinde ceza artırılır. Yargıtay, 200 metrelik mesafenin keşif yapılarak tespit edilmesini aramaktadır; basit bir kroki yeterli bulunmamaktadır.
Çocuğa Satış veya Verme (TCK 188/3-2. cümle)
Esrar verilen veya satılan kişinin 18 yaşından küçük olması halinde veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası 15 yıldan az olamaz. Bu düzenleme, çocukların uyuşturucudan korunmasına yönelik en ağır yaptırımdır.
Birden Fazla Kişiyle Birlikte İşleme (TCK 188/5)
Suçun 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek ceza bir kat artırılır.
Sağlık Mesleği Mensupları (TCK 188/8)
Tıp doktoru, sağlık memuru, eczacı, kimyager gibi uzmanlık sahibi kişiler tarafından suçun işlenmesi halinde ceza artırılır.
Daha Az Cezayı Gerektiren Haller ve İndirimler
Etkin Pişmanlık (TCK 192)
Yakalanan kişinin yetkili makamlara yardımcı olması durumunda cezasında indirim uygulanır. Suç ortaklarını deşifre etmek, uyuşturucunun kaynağını açıklamak ve yargıya somut bilgi vermek etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilir. Soruşturma aşamasında etkin pişmanlık gösterilirse ceza yarı oranında, kovuşturma aşamasında gösterilirse 1/3 oranında indirilir.
Zincirleme Suç (TCK 43)
Bir suç işleme kararının icrası kapsamında aynı mağdura birden çok kez esrar satılması halinde her eylem için ayrı ceza verilmez; ağır olan suç üzerinden ceza belirlenerek TCK 43 gereği 1/4 ile 3/4 arasında artırım yapılır.
Esrar Kullanım Suçu: TCK 191
Kişisel kullanım amacıyla esrar satın almak, kabul etmek veya bulundurmak TCK 191 kapsamında 2-5 yıl hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak ilk kez yakalanan kişiler için önemli bir düzenleme mevcuttur:
İlk kez esrar kullandığı tespit edilen kişi hakkında kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesi kararı verilir. Bu süre boyunca kişi asgari 1 yıl denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur ve gerek görülmesi halinde AMATEM’de tedaviye yönlendirilir. Cumhuriyet savcısı erteleme süresince yılda en az 2 kez uyuşturucu testi yaptırır. Süreç başarıyla tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Erteleme süresince tekrar kullanım tespit edilirse erteleme kaldırılarak kamu davası açılır.
Tutuklama, Yargılama ve İnfaz
Tutuklama Koşulları
Esrar ticareti suçu (TCK 188) katalog suçlar arasında yer aldığından CMK 100 uyarınca kuvvetli suç şüphesinin varlığı, delil karartma veya tanıklara baskı yapma ihtimalinin bulunması halinde tutuklama kararı verilebilir. Ticaret suçlarında tutuklama oranı yüksektir; kullanma suçunda ise genellikle adli kontrol veya serbest bırakma tercih edilir.
Görevli Mahkeme
Esrar ticareti suçları (TCK 188) ağır ceza mahkemesinde görülür. Kişisel kullanım suçları (TCK 191) asliye ceza mahkemesinde yargılanır.
İnfaz Koşulları
TCK 188 kapsamında verilen cezalar 10 yıldan başladığından hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi, ertelenmesi veya HAGB uygulanması mümkün değildir. Koşullu salıverme oranı cezanın 2/3’üdür. 10 yıl ceza alan fail fiilen en az 6 yıl 8 ay cezaevinde kalır.
Yargıtay Emsal Kararları
Sanıkların aynı araçta birlikte yakalanmaları, araçta 22 paket halinde 136.300 gram kenevir (esrar) ele geçirilmesi, araçtaki yoğun esrar kokusu ve yakalandıkları sıradaki davranış tarzları dikkate alınarak sanıkların TCK 37/1 kapsamında iştirak halinde uyuşturucu ticareti yapma suçunu işledikleri sabit görülmüştür.
Bahçesinde hint keneviri ekili olan sanığın ikametinde yapılan aramada kişisel kullanım sınırları içinde net 450 gram esrar ele geçirilmesi ve satışa ilişkin kuşkuyu aşan yeterli delil bulunmaması nedeniyle eylemin kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunu (TCK 191) oluşturduğuna karar verilmiştir.
Sanığın esrar sattığı stadyumun TCK 188/4-b’de sayılan yerlerden olmadığı; ancak camiye yaklaşık 200 metre mesafede olduğu belirtildiğinden, mahallinde keşif yapılarak mesafenin tespitinin yapılması gerektiğine karar verilmiştir.
Sanığın arkadaşına para almadan iki fişek esrar verdiğini beyan etmesine rağmen, sanıktan veya satıldığı iddia edilen kişiden uyuşturucu madde ele geçirilmemesi ve maddenin niteliğinin belirlenememesi nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
Uyuşturucu maddeyi ruhsatsız olarak fiili egemenliği altında ve tasarruf olanağı bulunacak şekilde tutmanın, TCK 188/3 kapsamında değerlendirilebilmesi için kişinin maddeyi kişisel kullanım dışında bir amaçla (satmak, başkasına vermek vb.) bulundurması gerektiği belirlenmiştir.
