Sağlık kurulu raporu ile enfeksiyon hastalıkları branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde enfeksiyon hastalıkları branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Enfeksiyon hastalıkları, adaylık sürecinde en sık elenme nedenlerinden biridir. Hepatit B taşıyıcılığı, Hepatit C, HIV, tüberküloz (verem), bruselloz, paraziter hastalıklar, mantar enfeksiyonları ve diğer bulaşıcı hastalıklar yönetmelikte özel olarak düzenlenmiştir. Özellikle Hepatit B taşıyıcılığı, pratikte en yaygın elenme sebebidir. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli sınır değerler ve dilim ayrımları öngörmektedir. Yanlış veya eksik değerlendirme, laboratuvar hatası ya da güncel olmayan test sonuçlarına dayalı elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, enfeksiyon hastalıkları nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Enfeksiyon Hastalıkları
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi enfeksiyon hastalıklarının adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca enfeksiyon hastalıkları listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Hepatit B / Sarılık | Hepatit B Virüs Enfeksiyonu (Madde 52) | Adaylarda kesin engel |
| Hepatit C | Hepatit C Virüs Enfeksiyonu (Madde 52) | Adaylarda kesin engel |
| HIV / AIDS | İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü – HIV (Madde 52) | Kesin engel |
| Verem / Tüberküloz | Akciğer Tüberkülozu (Madde 49) | Aktif/sekelli ise kesin engel |
| Akciğer Dışı Verem | Ekstra-Pulmoner Tüberküloz (Madde 50) | Aktif/sekelli ise kesin engel |
| Brusella / Malta Humması | Bruselloz (Madde 50) | Dereceye göre değişir |
| Frengi / Sifilis | Treponema Pallidum Enfeksiyonu (Madde 50) | Dereceye göre değişir |
| Kist Hidatik / Köpek Kisti | Ekinokokkoz – Kist Hidatik (Madde 51) | Dereceye göre değişir |
| Sıtma / Malarya | Plazmodium Enfeksiyonu (Madde 51) | Dereceye göre değişir |
| Kronik Mantar Enfeksiyonu | Sistemik Mikozlar (Madde 51) | Yüksek risk |
| Bel Soğukluğu / Gonore | Cinsel Yolla Bulaşan Bakteriyel Enfeksiyon (Madde 50) | Dereceye göre değişir |
| Kronik İdrar Yolu Enfeksiyonu | Kronik Üriner Sistem Enfeksiyonu (Madde 53) | Dereceye göre değişir |
| Menenjit Sekeli | Merkezi Sinir Sistemi Enfeksiyonu Sekeli (Madde 52) | Sekele göre değişir |
| Uyuz / Skabiyez | Paraziter Deri Enfeksiyonu (Madde 30) | Tedavi ile geçer |
| Zona / Herpes | Herpes Zoster – Varicella-Zoster Virüsü (Madde 52) | Sekele göre değişir |
Kritik Uyarı: Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 23. maddesi 3. fıkrası gereğince, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarında Hepatit B, Hepatit C, HIV, yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz ile kronikleşebilecek nitelikte herhangi bir bulaşıcı hastalık bulunması mutlak elenme sebebidir. Aynı kural subay ve astsubay adayları için de geçerlidir.
Enfeksiyon Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Enfeksiyon hastalıkları alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış enfeksiyon hastalıkları ve inaktif taşıyıcılık durumları. Hepatit B inaktif taşıyıcılığı (HBsAg pozitif, HBV DNA negatif/düşük, ALT normal) bu dilime girer. Ancak adaylarda A dilimi dahi olsa Hepatit B/C/HIV kesin engeldir.
B Dilimi (Olamaz): Kronik enfeksiyon hastalıkları, düşük-orta aktiviteli kronik hepatitler, organ fonksiyonunu kısmen bozan enfeksiyon sekelleri. Tüm aday ve görevli personel için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): Enfeksiyon hastalıklarının aktif tedavi ve nekahet (iyileşme) dönemleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): İleri organ hasarı yapan enfeksiyonlar, tedaviye yanıtsız kronik hepatitler, ileri derecede fibrozis/siroz, HIV enfeksiyonu, yaygın tüberküloz sekelleri. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde enfeksiyon hastalıkları, Hastalıklar Listesi’nin (EK-C) başlıca Madde 49 (Akciğer Tüberkülozu), Madde 50 (Akciğer Dışı Tüberküloz ve Bakteriyel Enfeksiyonlar), Madde 51 (Paraziter ve Mantar Hastalıkları) ve Madde 52 (Enfeksiyon Hastalıkları – Viral Hepatit, HIV ve Diğer) maddelerinde düzenlenmiştir. Raporunuzda gördüğünüz kodlar genellikle Madde Numarası, Dilim (A/B/C/D) ve Fıkra Numarası bilgisini içerir.
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 52/A/1: Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış enfeksiyon hastalıkları → A dilimi = Olabilir (ancak adaylarda mutlak engel kuralı saklıdır)
Madde 52/A/2: Hepatit B inaktif taşıyıcılığı (HBsAg+, HBV DNA negatif/düşük, ALT normal) → A dilimi = Görevli personelde olabilir, adaylarda kesin engel
Madde 52/B/3: Altı aydan uzun süren, HBV DNA PCR pozitif, ALT yüksek hepatit B → B dilimi = Olamaz
Madde 52/D/2: Tedaviye rağmen ileri derecede aktivite ve/veya fibrozis gösteren kronik hepatit → D dilimi = Kesin olamaz
Madde 49/A/1: Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış akciğer tüberkülozu → A dilimi = Olabilir (adaylarda mutlak engel)
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Enfeksiyon Hastalıkları Tanı Kodları – Tüm Dilimler (A/B/C/D) Elenme Tablosu
Aşağıdaki tablo, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin enfeksiyon hastalıkları kapsamındaki başlıca maddelerinde yer alan tüm A, B, C ve D dilimi tanı kodlarını, uzman erbaş, subay/astsubay ve sözleşmeli er adayları için değerlendirmeyi göstermektedir.
| Madde | Dilim/Fıkra | Hastalık / Arıza Tanımı | Uzman Erbaş / Söz. Er Adayı | Subay / Astsubay Adayı |
|---|---|---|---|---|
| MADDE 49 – AKCİĞER TÜBERKÜLOZU | ||||
| 49 | A/1 | Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış, solunum fonksiyonları normal akciğer tüberkülozu | Olamaz* | Olamaz* |
| 49 | A/2 | Tedavi sonrası minimal sekel kalmış, solunum fonksiyon testleri normal sınırlarda akciğer tüberkülozu | Olamaz* | Olamaz* |
| 49 | B/1 | Tedavi sonrası solunum fonksiyon bozukluğu yapan tüberküloz sekelleri | Olamaz | Olamaz |
| 49 | B/2 | Yaygın sekelle iyileşmiş veya tedavisi devam eden aktif akciğer tüberkülozu | Olamaz | Olamaz |
| 49 | C/1 | Akciğer tüberkülozunun tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 49 | D/1 | İleri derecede solunum fonksiyon bozukluğu yapan yaygın tüberküloz sekelleri, tedaviye dirençli tüberküloz | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 50 – AKCİĞER DIŞI TÜBERKÜLOZ VE BAKTERİYEL ENFEKSİYONLAR | ||||
| 50 | A/1 | Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış akciğer dışı tüberküloz ve bakteriyel enfeksiyonlar (bruselloz, sifilis vb.) | Olamaz* | Olamaz* |
| 50 | A/2 | Tedavi sonrası minimal sekel kalmış, organ fonksiyonları korunmuş ekstra-pulmoner tüberküloz | Olamaz* | Olamaz* |
| 50 | B/1 | Tedavi sonrası organ fonksiyonunu kısmen bozan tüberküloz veya bakteriyel enfeksiyon sekelleri | Olamaz | Olamaz |
| 50 | B/2 | Kronik veya tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlar (kronik bruselloz, kronik osteomyelit vb.) | Olamaz | Olamaz |
| 50 | C/1 | Akciğer dışı tüberküloz ve bakteriyel enfeksiyonların tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 50 | D/1 | İleri organ hasarı yapan tüberküloz sekelleri, tedaviye dirençli kronik bakteriyel enfeksiyonlar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 51 – PARAZİTER VE MANTAR HASTALIKLARI | ||||
| 51 | A/1 | Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış paraziter hastalıklar (iyileşmiş kist hidatik, tedavi edilmiş sıtma vb.) | Olabilir | Olabilir |
| 51 | A/2 | Komplikasyonsuz, tedavi ile iyileşmiş yüzeyel mantar enfeksiyonları | Olabilir | Olabilir |
| 51 | B/1 | Organ fonksiyonunu kısmen bozan paraziter hastalık sekelleri (karaciğer kist hidatik sekeli, dalak tutulumu vb.) | Olamaz | Olamaz |
| 51 | B/2 | Kronik veya tekrarlayan sistemik mantar enfeksiyonları, tedaviye dirençli paraziter hastalıklar | Olamaz | Olamaz |
| 51 | C/1 | Paraziter ve mantar hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 51 | D/1 | İleri organ hasarı yapan paraziter hastalıklar, yaygın sistemik mikozlar, tedaviye yanıtsız kronik paraziter enfeksiyonlar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 52 – ENFEKSİYON HASTALIKLARI (VİRAL HEPATİT, HIV VE DİĞER) | ||||
| 52 | A/1 | Tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış viral ve diğer enfeksiyon hastalıkları | Olamaz* | Olamaz* |
| 52 | A/2 | Hepatit B inaktif HBsAg taşıyıcılığı (HBsAg+, HBV DNA negatif/düşük, ALT normal); Hepatit C (Anti-HCV+, HCV-RNA negatif) ve biyokimyasal bozukluk yapmamış hepatitler | Olamaz* | Olamaz* |
| 52 | A/3 | Tedavi sonrası serolojik iyileşme gösteren, organ fonksiyonu korunmuş diğer viral enfeksiyonlar | Olabilir | Olabilir |
| 52 | B/1 | Organ fonksiyonunu kısmen bozan kronik viral enfeksiyon sekelleri | Olamaz | Olamaz |
| 52 | B/2 | Biyokimyasal ve histopatolojik olarak düşük veya orta aktiviteli kronik hepatitler, steatohepatit, karaciğer transaminaz artışı olan hepatosteatoz | Olamaz | Olamaz |
| 52 | B/3 | Altı aydan uzun süren; HBsAg(+), Anti-HBc Total(+), HBV DNA PCR(+), ALT yüksek, biyopsisinde kronik hepatit saptanmayan Hepatit B enfeksiyonu | Olamaz | Olamaz |
| 52 | C/1 | Enfeksiyon hastalıklarının tedavi ve nekahet hali | Beklemede | Beklemede |
| 52 | D/1 | HIV enfeksiyonu (tüm evreleri), AIDS | Olamaz | Olamaz |
| 52 | D/2 | Hepatit B, Hepatit C ve kronikleşme özelliğindeki diğer hepatotrop virüslerin neden olduğu, yeterli tedavi sonrası histopatolojik olarak ileri derecede aktivite ve/veya ileri derece fibrozis görülen kronik hepatitler | Olamaz | Olamaz |
| 52 | D/3 | Hepatit B/C’ye bağlı karaciğer sirozu, dekompanse karaciğer hastalığı | Olamaz | Olamaz |
| 52 | D/4 | İleri organ hasarı yapan, tedaviye yanıtsız kronik viral enfeksiyonlar ve sekelleri | Olamaz | Olamaz |
(*) Önemli Not: Yönetmeliğin 23. maddesi 3. fıkrası gereğince, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarında Hepatit B, Hepatit C, HIV ve yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz dilimden bağımsız olarak mutlak elenme sebebidir. Yani 52/A/2 fıkrasından inaktif Hepatit B taşıyıcılığı dahi adaylarda kesin engel teşkil eder. Aynı kural subay ve astsubay adayları için de uygulanır. Bu nedenle tabloda “Olamaz*” olarak işaretlenmiştir.
Meslek Gruplarına Göre Enfeksiyon Şartları ve Değerlendirme
Enfeksiyon hastalıkları değerlendirmesinde, adaylık süreci ile görevde bulunan personel arasında kritik bir fark bulunmaktadır. Bu fark, özellikle Hepatit B taşıyıcılığı gibi durumlar açısından büyük önem taşır.
Adaylar İçin (Uzman Erbaş / Sözleşmeli Er / Subay / Astsubay Adayları):
Yönetmeliğin açık hükmü gereğince, adaylarda Hepatit B, Hepatit C, HIV ve aktif/sekelli tüberküloz bulunması halinde, hastalığın dilimi ne olursa olsun (A dilimi dahi olsa) “Olamaz” kararı verilir. Bu kural, “kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte herhangi bir bulaşıcı hastalık” ifadesini de kapsadığından geniş yorumlanabilmektedir.
Görevdeki Personel İçin (Sözleşme Yenileme / Statü Değişikliği):
Görevde bulunan uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubaylarda ise dilim sınıflandırması esas alınır. A dilimindeki enfeksiyon hastalıkları olan görevli personel sınıfı görevine devam eder. B ve D dilimindeki hastalıklar için “Görev Yapamaz” kararı verilir. Örneğin, görevdeyken tespit edilen inaktif Hepatit B taşıyıcılığı (52/A/2) olan personelin sözleşmesi yenilenir. Ancak kronik hepatit (52/B/2) tespit edilmesi halinde “Görev Yapamaz” kararı verilir.
Statü Değişikliğinde (Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş vb.):
Statü değişikliği sınavlarını kazanan personel için, Hepatit B taşıyıcılığı (Madde 52/A/2) astsubaylıktan subaylığa geçişe engel değildir. Ancak kronik hepatit (B ve D dilimi) engel teşkil eder. Statü değişikliği değerlendirmesinde sınıflandırma çizelgeleri esas alınır.
Enfeksiyon Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde enfeksiyon hastalığı nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” kararı verilmişse, bu karar kesin değildir. Özellikle Hepatit B taşıyıcılığı nedeniyle elenen adaylar, yönetmeliğin mutlak engel hükmüne rağmen belirli koşullarda iptal davası yoluyla hak arayabilir.
İptal davasında mahkeme, bilirkişi heyetinden adayın güncel enfeksiyon durumunu, viral yük seviyesini, karaciğer fonksiyon testlerini, bulaştırıcılık riskini ve güncel tıbbi literatürü değerlendirmesini ister. Heyetin tıbbi değerlendirmesi ile yönetmelik hükmü arasındaki uyumsuzluk, iptal kararına dayanak oluşturabilir. Özellikle Anti-HBs pozitifleşmesi (doğal bağışıklık kazanımı) veya yanlış pozitif test sonucu gibi durumlar davanın lehte sonuçlanma olasılığını artırır.
Uzman Erbaş Enfeksiyon Elenme – Hemen Harekete Geçin
60 günlük dava açma sürenizi kaçırmadan profesyonel hukuki destek alın. Enfeksiyon elenmeleri, tıbbi ve hukuki uzmanlık gerektiren özel bir alandır.
Enfeksiyon Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayları da enfeksiyon hastalıkları nedeniyle sıklıkla elenme ile karşılaşmaktadır. Özellikle Hepatit B taşıyıcılığı, geçirilmiş tüberküloz ve Hepatit C en yaygın elenme sebepleri arasındadır. Sözleşmeli er adayları için de uzman erbaş adaylarıyla aynı mutlak engel kuralı geçerlidir.
İptal davasında, bilirkişi heyeti adayın mevcut enfeksiyon durumunu, tedavi geçmişini, serolojik belirteçleri ve fiziksel kapasitesini değerlendirir. Özellikle tedavi ile tam iyileşme sağlanmış ve bulaştırıcılık riski ortadan kalkmış enfeksiyonlarda, yönetmelik hükmünün orantılılık ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi talep edilebilir.
Enfeksiyon Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Muvazzaf veya sözleşmeli subay/astsubay adayları için de enfeksiyon hastalıkları mutlak engel teşkil etmektedir. Ancak iptal davasında, bilirkişi heyetinin güncel tıbbi veriler ışığında adayın sağlık durumunu değerlendirmesi ve yönetmelik hükmünün somut olaya uygulanabilirliğini incelemesi mümkündür.
Subay ve astsubay adaylarında Hepatit B aşısı sonrası Anti-HBs pozitifliği ile doğal enfeksiyon sonrası Anti-HBs pozitifliği arasındaki ayrımın doğru yapılması büyük önem taşır. Bazı durumlarda, geçirilmiş ve iyileşmiş Hepatit B enfeksiyonu (HBsAg negatif, Anti-HBs pozitif, Anti-HBc pozitif) yanlışlıkla aktif enfeksiyon olarak değerlendirilmektedir. Bu tür laboratuvar yorum hataları, iptal davası için güçlü bir hukuki zemin oluşturur.
Uzman Erbaş, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Enfeksiyon Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
Enfeksiyon hastalıkları nedeniyle elenen adayların açtığı iptal davalarında, bilirkişi heyetinin tıbbi değerlendirmesi sonucunda lehte kararlar verilmektedir. Aşağıda, enfeksiyon branşından elenme sonrasında iptal davası yoluyla olumlu sonuç alınan emsal kararlar yer almaktadır.
1. Hepatit B İnaktif Taşıyıcılığı – Uzman Erbaş Adayı
Aday, kan tahlilinde HBsAg pozitif çıkması üzerine “Uzman Erbaş Olamaz” kararı ile elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın HBV DNA PCR sonucunun negatif olduğunu, ALT ve AST değerlerinin normal sınırlarda bulunduğunu ve karaciğer ultrasonografisinin tamamen normal olduğunu tespit etmiştir. Heyet, adayın inaktif taşıyıcı statüsünde olduğunu ve bulaştırıcılık riskinin son derece düşük olduğunu belirleyerek, askerlik görevini yapmaya engel bir durumun bulunmadığına hükmetmiştir. Mahkeme, elenme kararını iptal etmiştir.
2. Hepatit B Yanlış Pozitif Sonucu – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, sağlık muayenesinde HBsAg pozitif çıkması üzerine elenmiştir. İptal davasında yapılan kontrol testlerinde, ilk testin yanlış pozitif olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi heyeti, tekrarlanan HBsAg testinin negatif, Anti-HBs pozitif ve Anti-HBc negatif olduğunu (aşı bağışıklığı) belirleyerek adayda aktif veya geçirilmiş Hepatit B enfeksiyonu bulunmadığına karar vermiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
3. Geçirilmiş ve İyileşmiş Hepatit B – Uzman Erbaş Adayı
Aday, Anti-HBc Total pozitif çıkması üzerine “Hepatit B taşıyıcısı” olarak değerlendirilerek elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın HBsAg negatif, Anti-HBs pozitif (yüksek titrede), HBV DNA negatif olduğunu tespit ederek, adayın geçmişte Hepatit B geçirip doğal bağışıklık kazandığını, artık taşıyıcı veya bulaştırıcı olmadığını belirlemiştir. Mahkeme, elenme kararını iptal etmiştir.
4. Hepatit C (Anti-HCV Pozitif, HCV-RNA Negatif) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Aday, Anti-HCV pozitif çıkması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, HCV-RNA PCR testinin negatif olduğunu, karaciğer fonksiyon testlerinin normal sınırlarda bulunduğunu ve karaciğer ultrasonografisinde patoloji saptanmadığını tespit etmiştir. Heyet, Anti-HCV pozitifliğinin geçirilmiş ve iyileşmiş Hepatit C enfeksiyonunu gösterdiğini ve aktif hastalık bulunmadığını değerlendirmiştir. Mahkeme, elenme kararını iptal etmiştir.
5. Geçirilmiş Tüberküloz (Tedavi Tamamlanmış) – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, akciğer grafisinde eski tüberküloz sekeli görülmesi üzerine “Sözleşmeli Er Olamaz” kararı ile elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın tüberküloz tedavisinin 3 yıl önce başarıyla tamamlandığını, balgam ARB ve kültürlerinin negatif olduğunu, solunum fonksiyon testlerinin normal sınırlarda bulunduğunu ve akciğer BT’sinde minimal fibrotik değişiklik dışında aktif hastalık bulgusunun bulunmadığını tespit etmiştir. Mahkeme, elenme kararını iptal etmiştir.
6. PPD (Tüberkülin Testi) Pozitifliği – Uzman Erbaş Adayı
Aday, PPD testi pozitif çıkması üzerine tüberküloz şüphesiyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, PPD pozitifliğinin tek başına aktif tüberküloz anlamına gelmediğini, BCG aşısı yapılmış kişilerde de pozitif çıkabildiğini belirtmiştir. Adayın akciğer grafisi, BT taraması ve balgam tetkiklerinin tamamının normal olduğu tespit edilerek aktif tüberküloz bulunmadığına karar verilmiş, elenme kararı iptal edilmiştir.
7. Kist Hidatik (Ameliyat Edilmiş) – Muvazzaf Subay Adayı
Aday, özgeçmişinde karaciğer kist hidatik ameliyatı bulunması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, ameliyatın 4 yıl önce başarıyla gerçekleştirildiğini, kontrol ultrasonografi ve BT’de nüks bulgusunun bulunmadığını, karaciğer fonksiyon testlerinin normal olduğunu ve Echinococcus serolojisinin negatif olduğunu tespit etmiştir. A diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmedilerek elenme kararı iptal edilmiştir.
8. Bruselloz (Tedavi Tamamlanmış) – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, geçmişte bruselloz tedavisi görmüş olması nedeniyle “kronikleşebilecek bulaşıcı hastalık” gerekçesiyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın 2 yıl önce 6 haftalık bruselloz tedavisini tamamladığını, kontrol aglütinasyon testlerinin negatif titrede olduğunu, eklem ve organ tutulumu bulunmadığını tespit etmiştir. Tedavi ile tam iyileşme sağlandığı ve kronikleşme bulgusunun olmadığı değerlendirilerek elenme kararı iptal edilmiştir.
9. Hepatit B – Düşük Viral Yük – Uzman Erbaş Adayı
Aday, HBsAg pozitif çıkması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın HBV DNA düzeyinin çok düşük olduğunu (<100 IU/ml), karaciğer enzimlerinin normal sınırlarda bulunduğunu, karaciğer elastografisinde fibrozis saptanmadığını (F0) ve HBeAg negatif olduğunu tespit etmiştir. İnaktif taşıyıcılık durumunun askerlik görevini yapmaya engel olmadığına hükmedilerek elenme kararı iptal edilmiştir.
10. Geçirilmiş Sıtma (Malarya) – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, özgeçmişinde sıtma tedavisi bulunması nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, sıtma tedavisinin 5 yıl önce tamamlandığını, kontrol kan yayma preparatlarında parazit görülmediğini ve dalak boyutlarının normal olduğunu tespit etmiştir. Tam iyileşme sağlandığı ve nüks bulgusunun bulunmadığı değerlendirilerek elenme kararı iptal edilmiştir.
11. Hepatit B – Serokonversiyon (HBsAg Negatifleşmesi) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Aday, daha önce Hepatit B taşıyıcısı olarak bilinmekte iken, adaylık başvurusu sırasında antiviral tedavi ile HBsAg negatifleşmesi (serokonversiyon) gerçekleşmiştir. Buna rağmen geçmişte Hepatit B kaydı bulunması nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, güncel serolojide HBsAg negatif, Anti-HBs pozitif, HBV DNA negatif olduğunu tespit ederek fonksiyonel iyileşme sağlandığına ve adaylığa engel durumun ortadan kalktığına karar vermiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
12. İdrar Yolu Enfeksiyonu (Geçici) – Uzman Erbaş Adayı
Aday, sağlık muayenesi sırasında idrar tahlilinde enfeksiyon bulgusu (lökosit ve bakteri) saptanması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın basit bir idrar yolu enfeksiyonu geçirdiğini, antibiyotik tedavisi sonrası kontrol idrar tahlili ve kültürünün tamamen normal olduğunu, böbrek ultrasonografisinde yapısal anomali bulunmadığını tespit etmiştir. Geçici ve tedavi edilebilir bir durumun kalıcı elenme sebebi yapılmasının hukuka aykırı olduğuna hükmedilerek elenme kararı iptal edilmiştir.
Enfeksiyon Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
İtiraz Eden: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: [TC No]
Konu: ……… Asker Hastanesi / Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunun …/…/2026 tarihli ve …… sayılı “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay-Astsubay Olamaz” kararlı sağlık kurulu raporuna itirazımdır.
Açıklamalar:
1. Uzman erbaş / sözleşmeli er / subay-astsubay adayı olarak katıldığım sağlık muayenesinde, enfeksiyon hastalıkları branşında yapılan değerlendirme sonucunda Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Hastalıklar Listesi Madde …/…/… fıkrası uyarınca olumsuz sağlık kurulu raporu düzenlenmiştir.
2. Söz konusu değerlendirmede [Hepatit B taşıyıcılığı / geçirilmiş tüberküloz / diğer enfeksiyon tanısı] tespit edilmiş ve bu durum adaylığa engel kabul edilmiştir.
3. Ancak [güncel tetkik sonuçlarım / viral yük değerlerim / kontrol kültür sonuçlarım / tedavi tamamlanma belgeleri], mevcut sağlık durumumun askerlik görevimi yapmama engel olmadığını göstermektedir.
4. Sağlık kurulunun değerlendirmesinde [testin yanlış pozitif çıkma ihtimali / güncel serolojik durumun dikkate alınmaması / tedavi ile tam iyileşmenin göz ardı edilmesi / doğal bağışıklık ile aktif enfeksiyonun karıştırılması] nedeniyle hatalı karar verildiğini düşünmekteyim.
5. Ekte sunduğum güncel tıbbi belgeler doğrultusunda sağlık kurulu raporunun yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum.
Sonuç ve Talep: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hakkımda düzenlenen olumsuz sağlık kurulu raporuna itiraz ediyor, yeniden muayene edilmemi ve sağlık durumumun güncel tıbbi veriler ışığında değerlendirilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …/…/2026
[Ad Soyad – İmza]
Ekler: 1) Güncel HBsAg, Anti-HBs, Anti-HBc, HBV DNA PCR sonuçları / Kontrol kültür ve seroloji sonuçları 2) Karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST, bilirubinler) 3) Karaciğer ultrasonografisi / elastografi raporu 4) Tedavi tamamlanma belgesi ve kontrol muayene raporları 5) Enfeksiyon hastalıkları uzman görüşü
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
Enfeksiyon hastalıkları nedeniyle elenme sonrasında hukuki süreç başlatmak için aşağıdaki belgeleri hazırlamanız önerilir:
1. Sağlık Kurulu Raporu: “Uzman Erbaş Olamaz”, “Sözleşmeli Er Olamaz” veya “Subay/Astsubay Olamaz” kararlı raporun aslı veya onaylı sureti.
2. Güncel Enfeksiyon Tetkikleri: Elenme tarihinden sonra bir üniversite hastanesinin enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji bölümünden alınmış güncel serolojik testler (HBsAg, Anti-HBs, Anti-HBc IgM/Total, HBV DNA PCR, Anti-HCV, HCV-RNA PCR, Anti-HIV, karaciğer fonksiyon testleri vb.).
3. Görüntüleme Raporları: Karaciğer ultrasonografisi, gerekli hallerde karaciğer elastografisi (FibroScan), akciğer grafisi/BT (tüberküloz şüphesi varsa).
4. Tedavi Belgeleri: Varsa daha önce alınmış tedavi protokolleri, tedavi tamamlanma raporları, kontrol muayene sonuçları.
5. Uzman Hekim Raporu: Enfeksiyon hastalıkları uzmanından alınmış, mevcut durumu değerlendiren detaylı hekim raporu.
6. Kimlik Belgesi ve Başvuru Evrakları: Nüfus cüzdanı fotokopisi, adaylık başvuru belgeleri.
Enfeksiyondan Elenme: İptal Davası Süreci Özet
Adım 1 – İtiraz (Opsiyonel): Olumsuz sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren İl Sağlık Müdürlüğüne veya raporu düzenleyen sağlık kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz zorunlu değildir ancak yeni değerlendirme fırsatı sağlar.
Adım 2 – İptal Davası: Olumsuz kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır. İtiraz sürecinde geçen süre dava açma süresini durdurmaz. Yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
Adım 3 – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, enfeksiyon hastalıkları konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor ister. Heyet, adayın güncel serolojik ve mikrobiyolojik durumunu, viral yük seviyesini, organ fonksiyonlarını ve bulaştırıcılık riskini değerlendirir.
Adım 4 – Karar: Bilirkişi raporuna göre mahkeme, elenme kararının hukuka uygun olup olmadığına karar verir. Lehte bilirkişi raporu halinde elenme kararı iptal edilir ve adayın işlemlere kaldığı yerden devam etmesi sağlanır.
Enfeksiyon Hastalığı Nedeniyle Elendiyseniz Hemen Bize Ulaşın
Hepatit B, Hepatit C, tüberküloz ve diğer enfeksiyon hastalıkları nedeniyle elenme davalarında uzmanlaşmış hukuk ekibimiz yanınızda. 60 günlük sürenizi kaçırmayın!
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hepatit B taşıyıcısıyım ama hiçbir şikayetim yok, viral yüküm düşük. Yine de elenme kesin mi?
Maalesef, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 23. maddesi 3. fıkrası gereğince, adaylarda Hepatit B taşıyıcılığı dilimden bağımsız olarak mutlak engel teşkil etmektedir. HBsAg pozitif olan bir aday, viral yükü ne kadar düşük olursa olsun veya karaciğer fonksiyonları ne kadar normal olursa olsun yönetmelik gereği elenecektir. Ancak bu durum, iptal davası açmanıza engel değildir. Bilirkişi heyeti, güncel tıbbi durumunuzu değerlendirerek tıbbi açıdan görev yapmanıza engel bir durum olmadığına karar verebilir. Özellikle inaktif taşıyıcılarda olumlu sonuç alınan emsal kararlar mevcuttur.
HBsAg testi yanlış pozitif çıkabilir mi? Kontrol testi yaptırmam gerekir mi?
Evet, HBsAg testi yanlış pozitif çıkabilir. Özellikle düşük düzeyde pozitif sonuçlarda (gri bölge) yanlış pozitiflik olasılığı artar. Hepatit B aşısı yaptırdıktan kısa süre sonra da geçici olarak HBsAg pozitif çıkabilmektedir. Eğer ilk test pozitif çıkmışsa, mutlaka farklı bir laboratuvarda tekrar HBsAg testi, Anti-HBs, Anti-HBc IgM, Anti-HBc Total ve HBV DNA PCR testlerini yaptırmanız gerekir. Yanlış pozitif sonuç teyit edilirse, bu durum iptal davası için çok güçlü bir delil oluşturur.
Geçmişte Hepatit B geçirdim ama iyileştim, Anti-HBs pozitif. Elenme doğru mu?
HBsAg negatif, Anti-HBs pozitif ve Anti-HBc pozitif olan bir profil, geçirilmiş ve iyileşmiş Hepatit B enfeksiyonunu gösterir. Bu durumda artık aktif hastalık veya taşıyıcılık söz konusu değildir ve doğal bağışıklık kazanılmıştır. Ancak sağlık kurulu bazen Anti-HBc pozitifliğini yanlışlıkla aktif enfeksiyon olarak değerlendirebilmektedir. Bu durumda iptal davası açarak bilirkişi heyetinden doğru değerlendirme yapılması talep edilmelidir. Bu tür davalarda olumlu sonuç alma oranı yüksektir.
Hepatit C geçirdim, tedavi oldum, HCV-RNA negatif. Yine de elenme sebebi mi?
Günümüzde Hepatit C direkt etkili antiviral (DAA) ilaçlarla yüksek oranda tedavi edilebilmektedir. Tedavi sonrası HCV-RNA negatif olan ve kalıcı virolojik yanıt (SVR) sağlanmış hastalarda aktif enfeksiyon artık mevcut değildir. Ancak Anti-HCV testi tedaviden sonra da pozitif kalabilir ve sağlık kurulu bu durumu yanlışlıkla aktif enfeksiyon olarak değerlendirebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti, HCV-RNA negatifliğini ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirerek olumlu karar verebilir.
Çocukken tüberküloz (verem) tedavisi gördüm, tamamen iyileştim. Uzman erbaş olabilir miyim?
Yönetmelik, adaylarda “yaygın sekelle iyileşmiş veya aktif tüberküloz” bulunmamasını şart koşmaktadır. Eğer tedavi tamamlanmış, balgam tetkikleri negatif ve akciğer fonksiyonları normalse, tıbbi açıdan engel bulunmayabilir. Ancak akciğer grafisinde görülen eski sekel izleri sağlık kurulunun olumsuz karar vermesine yol açabilir. Bu durumda iptal davası açarak, bilirkişi heyetinden sekellerin yaygın olup olmadığının ve solunum fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediğinin değerlendirilmesi talep edilmelidir.
PPD (tüberkülin deri testi) pozitif çıktı, elenme sebebi mi?
PPD pozitifliği tek başına aktif tüberküloz anlamına gelmez. Türkiye’de BCG aşı programı uygulandığından, aşılı kişilerde PPD testi pozitif çıkabilmektedir. PPD pozitifliği nedeniyle elenmeniz halinde, akciğer grafisi, BT taraması, balgam ARB ve kültür sonuçları ile Quantiferon (IGRA) testi gibi ileri tetkiklerle aktif tüberküloz olmadığının gösterilmesi gerekir. Bu tetkikler normalse, iptal davası yoluyla olumlu sonuç alma ihtimaliniz yüksektir.
Kist hidatik ameliyatı oldum, tam iyileştim. Adaylığa engel mi?
Kist hidatik ameliyatı sonrası tam iyileşme sağlanmışsa, nüks bulgusu yoksa ve organ fonksiyonları normal ise A diliminde değerlendirilerek adaylığa engel olmayabilir. Ancak bazı sağlık kurulları, ameliyat geçmişini “kronikleşebilecek hastalık” olarak değerlendirerek olumsuz karar verebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti, kontrol görüntüleme (ultrasonografi/BT), seroloji sonuçları ve organ fonksiyonlarını inceleyerek tam iyileşme sağlanıp sağlanmadığını değerlendirir.
Bruselloz (Malta humması) geçirdim, tedavi oldum. Sözleşmeli er olabilir miyim?
Bruselloz tedavisi tamamlanmış, kontrol aglütinasyon testleri düşük veya negatif titrede ve kronikleşme bulgusu (eklem tutulumu, sakroileit, spondilit vb.) yoksa tıbbi açıdan engel olmayabilir. Ancak sağlık kurulu, bruselloz geçmişini “kronikleşebilecek bulaşıcı hastalık” olarak değerlendirebilir. İptal davasında bilirkişi heyeti, tedavi tamamlanma süresini, kontrol serolojisini ve organ tutulumu olup olmadığını değerlendirir. Tedavi ile tam iyileşme sağlanmış vakalarda olumlu sonuç alınan emsal kararlar mevcuttur.
HIV testi pozitif çıktı, herhangi bir hukuki yol var mı?
HIV enfeksiyonu, yönetmelikte D diliminde yer almakta olup tüm statüler için kesin elenme sebebidir. Ancak ilk test sonucunun doğrulanması büyük önem taşır. HIV tarama testleri (ELISA) yanlış pozitif çıkabilir. Pozitif çıkan tarama testi, mutlaka Western Blot veya HIV-1/2 doğrulama testi ile teyit edilmelidir. Doğrulama testinin negatif çıkması halinde yanlış pozitif sonuç kanıtlanmış olur ve iptal davası açılabilir. Doğrulanmış HIV pozitifliği halinde ise hukuki süreç son derece sınırlıdır.
Sağlık muayenesinde idrar tahlilinde enfeksiyon çıktı, elenme doğru mu?
Basit idrar yolu enfeksiyonu geçici ve tedavi edilebilir bir durumdur. Antibiyotik tedavisi sonrası kontrol idrar tahlili ve kültürü normal çıkıyorsa, kalıcı elenme sebebi olmamalıdır. Böbrek ultrasonografisinde yapısal anomali bulunmadığının gösterilmesi de önemlidir. Geçici bir enfeksiyona dayalı kalıcı elenme kararı, orantılılık ilkesine aykırıdır ve iptal davası yoluyla ortadan kaldırılabilir.
Hepatit B aşısı oldum, Anti-HBs pozitif çıktı, sağlık kurulu sorun çıkarır mı?
Hepatit B aşısı sonrası oluşan bağışıklıkta sadece Anti-HBs pozitif çıkar; HBsAg negatif ve Anti-HBc negatiftir. Bu profil, aşı bağışıklığını gösterir ve kesinlikle adaylığa engel değildir. Sağlık kurulu bunu sorun olarak görmemelidir. Ancak nadiren aşı sonrası geçici HBsAg pozitifliği görülebilir. Bu durumda tekrar test yapılarak durumun aşıya bağlı geçici pozitiflik olduğunun belgelenmesi gerekir.
Mantar enfeksiyonu (ayak mantarı, tırnak mantarı) adaylığa engel mi?
Yüzeyel mantar enfeksiyonları (tinea pedis, onikomikoz vb.) genellikle tedavi ile iyileşen durumlardır ve adaylığa engel teşkil etmez. Ancak yaygın, kronik ve tedaviye dirençli sistemik mantar enfeksiyonları B veya D diliminde değerlendirilebilir. Sağlık muayenesinde yüzeyel mantar enfeksiyonu tespit edildiyse, tedavi sonrası kontrol muayenesiyle durumun düzeldiğinin gösterilmesi yeterlidir.
Geçmişte menenjit geçirdim, sekelsiz iyileştim. Elenme sebebi mi?
Geçirilmiş menenjit, sekel bırakmadan tamamen iyileşmişse A diliminde değerlendirilebilir. Ancak nörolojik muayenede işitme kaybı, görme bozukluğu, epilepsi veya bilişsel fonksiyon bozukluğu gibi sekel saptanması halinde ilgili branşın (nöroloji, KBB, göz) dilim sınıflandırması esas alınır. Sekelsiz iyileşmiş menenjit, “kronikleşebilecek hastalık” kapsamında değerlendirilemez ve elenme sebebi olmamalıdır.
Zona (herpes zoster) geçirdim, elenme sebebi mi?
Zona, varicella-zoster virüsünün reaktivasyonu sonucu ortaya çıkan, genellikle kendi kendini sınırlayan bir enfeksiyondur. Tedavi sonrası lezyonlar iyileşmiş ve post-herpetik nevralji gibi sekel kalmamışsa, adaylığa engel olmamalıdır. Ancak aktif lezyon döneminde muayeneye girmeniz veya kalıcı nöropatik ağrı (post-herpetik nevralji) bulunması halinde olumsuz rapor verilebilir. İptal davasında lezyonların iyileştiğinin ve sekel kalmadığının belgelenmesi önemlidir.
Enfeksiyon nedeniyle elenme kararına itiraz süresi kaç gündür?
Olumsuz sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süredir ve geçirilmesi halinde dava hakkınız kaybolur. İl Sağlık Müdürlüğüne itiraz, dava açma süresini durdurmaz. Bu nedenle, itiraz yapılsa bile 60 günlük süre içinde iptal davası açılması önemle tavsiye edilir. Enfeksiyon davalarında güncel tetkik sonuçlarının mahkemeye sunulması büyük önem taşıdığından, elenme kararını aldıktan hemen sonra üniversite hastanesinden güncel enfeksiyon tetkikleri yaptırmanız sürecinizi hızlandırır.
Kan tahlili sonuçları muayene günü farklı çıkabilir mi? Bilirkişi farklı sonuç bulur mu?
Evet, enfeksiyon tetkik sonuçları laboratuvar tekniğine, kullanılan kite ve test zamanına göre farklılık gösterebilir. Özellikle HBsAg gibi testlerde “gri bölge” (düşük seviyede pozitif) sonuçları tartışmalıdır. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayı güncel ve kapsamlı enfeksiyon tetkikleri ile yeniden değerlendirir. Farklı laboratuvardan farklı sonuç çıkması, ilk testin güvenilirliğini sorgulayan önemli bir bulgudur.
Görevdeki uzman erbaşlarda Hepatit B taşıyıcılığı tespit edilirse ne olur?
Görevde bulunan uzman erbaşlarda sözleşme yenileme muayenesinde tespit edilen inaktif Hepatit B taşıyıcılığı (52/A/2), A diliminde değerlendirildiğinden sınıfı görevine devam eder ve sözleşmesi yenilenir. Adaylarda mutlak engel olan bu durum, görevli personelde farklı değerlendirilmektedir. Ancak kronik hepatit (B veya D dilimi) tespit edilmesi halinde “Görev Yapamaz” kararı verilir.
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her vakanın kendine özgü koşulları bulunmaktadır. Enfeksiyon hastalıkları nedeniyle elenme konusunda bireysel hukuki danışmanlık için Ulus Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçmenizi öneriyoruz. Makalede yer alan yönetmelik bilgileri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin güncel haliyle uyumludur; ancak mevzuat değişiklikleri olabileceğinden güncel durumu avukatınız ile teyit ediniz.
