Sağlık kurulu raporu ile dahiliye branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde dahiliye (iç hastalıkları) branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Dahiliye muayenesinde elenme, yönetmeliğin en geniş kapsamlı branşıdır. Kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, diyabet, tiroid bozuklukları, hepatit, böbrek hastalıkları, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kan hastalıkları, obezite, solunum sistemi hastalıkları, romatizmal hastalıklar ve bulaşıcı hastalıklar dahiliye branşı kapsamında değerlendirilen başlıca alanlardır. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli sınır değerler ve dilim ayrımları öngörmektedir. Yanlış veya eksik değerlendirme nedeniyle haksız yere elenen pek çok aday, iptal davası yoluyla haklarını kazanmaktadır.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, dahiliye branşından elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Dahiliye Hastalıkları
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi dahiliye hastalıklarının adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca dahiliye hastalıkları listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Şeker Hastalığı | Diabetes Mellitus (Madde 42) | Yüksek risk |
| Guatr / Tiroid | Tiroid Hastalıkları (Madde 41) | Dereceye göre değişir |
| Hepatit B / Hepatit C | Kronik Viral Hepatit (Madde 40) | Adaylarda kesin engel |
| Tansiyon / Yüksek Tansiyon | Hipertansiyon (Madde 27) | Dereceye göre değişir |
| Kalp Çarpıntısı / Ritim Bozukluğu | Kardiyak Aritmi (Madde 25) | Dereceye göre değişir |
| Kalp Kapak Hastalığı | Kapak Hastalıkları / Biküspit Aort (Madde 25) | Yüksek risk |
| Kansızlık / Demir Eksikliği | Anemi / Hematolojik Bozukluklar (Madde 34) | Dereceye göre değişir |
| Obezite / Kilolu Olmak | Boya Göre Standart Ağırlık Fazlalığı (Madde 32) | Sınır değerlere göre değişir |
| Böbrek Taşı / Böbrek Kisti | Üriner Sistem Hastalıkları (Madde 53) | Dereceye göre değişir |
| Mide Ülseri / Reflü | Sindirim Sistemi Hastalıkları (Madde 45) | Dereceye göre değişir |
| Crohn / Ülseratif Kolit | İnflamatuvar Barsak Hastalıkları (Madde 45) | Yüksek risk |
| Astım / Nefes Darlığı | Hava Yolu Hastalıkları (Madde 47) | Dereceye göre değişir |
| Romatizma | Romatolojik / Otoimmün Hastalıklar (Madde 36-37) | Yüksek risk |
| Akdeniz Anemisi (Taşıyıcılık) | Talasemi Taşıyıcılığı (Madde 34) | Dereceye göre değişir |
| Safra Kesesi Polip / Taş | Safra Yolları Hastalıkları (Madde 45) | Dereceye göre değişir |
Yukarıdaki tabloda yer alan hastalıkların tamamı otomatik elenme sebebi değildir. Değerlendirme, yönetmelikteki dilim (A/B/C/D) sınıflandırmasına, laboratuvar bulgularına ve fonksiyonel değerlendirmeye göre yapılır. Sınır değerlerdeki adaylar mutlaka hukuki danışmanlık almalıdır.
Dahiliye Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Dahiliye hastalıkları alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): Hafif düzeyde iç hastalıkları. Fonksiyonel bozukluğa yol açmayan, tedavi ile kontrol altına alınmış ve askerlik görevini yapmaya engel olmayan durumlar. Adaylığa engel değildir.
B Dilimi (Olamaz): Orta düzeyde iç hastalıkları. Fonksiyonel bozukluk yapan, tedavi gerektiren ancak hayati tehlike oluşturmayan kronik durumlar. Uzman erbaş, sözleşmeli er ve tüm subay/astsubay adayları için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): A, B veya D dilimindeki dahiliye hastalıklarının tedavi ve nekahet (iyileşme) halleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): İleri düzeyde iç hastalıkları. Organ yetmezliği, kontrol edilemeyen kronik hastalıklar, yaygın metastatik kanserler gibi durumlar. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde dahiliye hastalıkları çok geniş bir alanı kapsar ve birçok madde altında düzenlenmiştir. Raporunuzda gördüğünüz kodlar genellikle Madde Numarası, Dilim (A/B/C/D) ve Fıkra Numarası bilgisini içerir.
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 41/A/1: Çalışma gücünü bozmayan, tedavi ile kontrol altına alınmış endokrin hastalıklar (tiroid nodülü, basit guatr vb.) → A dilimi = Olabilir
Madde 42/B/1: İnsülin tedavisi gerektiren diyabet veya oral antidiyabetik tedavi gerektiren diyabet → B dilimi = Olamaz
Madde 25/A/2: Hemodinamik olarak önemsiz mitral kapak prolapsusu → A dilimi = Olabilir
Madde 27/B/1: İlaç tedavisi gerektiren hipertansiyon → B dilimi = Olamaz
Madde 45/A/8: Fonksiyon bozukluğu yapmayan safra kesesi polipleri → A dilimi = Olabilir
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Dahiliye Hastalıkları Tanı Kodları – Tüm Dilimler (A/B/C/D) Elenme Tablosu
Aşağıdaki tablo, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin dahiliye kapsamındaki başlıca maddelerinde yer alan tüm A, B, C ve D dilimi tanı kodlarını, uzman erbaş, subay/astsubay ve sözleşmeli er adayları için değerlendirmeyi göstermektedir.
| Madde | Dilim/Fıkra | Hastalık / Arıza Tanımı | Uzman Erbaş / Söz. Er | Subay / Astsubay |
|---|---|---|---|---|
| MADDE 25 – KALP VE DAMAR HASTALIKLARI | ||||
| 25 | A/1 | Fonksiyonel üfürümler, hemodinamik olarak önemsiz kapak bozuklukları | Olabilir | Olabilir |
| 25 | A/2 | Hemodinamik olarak önemsiz mitral kapak prolapsusu, hafif ritim bozuklukları | Olabilir | Olabilir |
| 25 | B/1 | Kalp kapak hastalıkları (operasyonlu veya operasyonsuz), protez kapak, hemodinamik bozukluk yapan durumlar | Olamaz | Olamaz |
| 25 | B/2 | Tedavi gerektiren ritim bozuklukları, pace-maker takılmış olanlar, ablasyon yapılmış olanlar | Olamaz | Olamaz |
| 25 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 25 | D/1 | Kalp yetmezliği, tedaviye dirençli ciddi aritmi, ileri kapak hastalığı, kardiyomiyopati | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 26 – PERİFERİK DAMAR HASTALIKLARI | ||||
| 26 | A/1 | Fonksiyon bozukluğu yapmayan hafif variköz venler, telenjiektaziler | Olabilir | Olabilir |
| 26 | B/1 | Operasyona rağmen nükseden veya komplikasyonlu varisler, derin ven trombozu sekeli | Olamaz | Olamaz |
| 26 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 26 | D/1 | Kronik arter/ven yetmezliği ile birlikte belirgin trofik bozukluklar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 27 – HİPERTANSİYON (YÜKSEK TANSİYON) | ||||
| 27 | A/1 | Hedef organ hasarı bulunmayan, ilaç tedavisi gerektirmeyen sınırda hipertansiyon | Olabilir | Olabilir |
| 27 | B/1 | İlaç tedavisi gerektiren hipertansiyon veya hedef organ hasarı başlayan hipertansiyon | Olamaz | Olamaz |
| 27 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 27 | D/1 | Tedaviye dirençli hipertansiyon, ciddi hedef organ hasarı (hipertansif nefropati, retinopati vb.) | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 32 – OBEZİTE / BOYA GÖRE STANDART AĞIRLIK | ||||
| 32 | A/1 | Boya göre standart ağırlık çizelgesinde alt ve üst sınır dahilinde olanlar | Olabilir | Olabilir |
| 32 | B/1 | Standart ağırlık sınırlarının belirli oranda üstünde veya altında olanlar | Olamaz | Olamaz |
| 32 | C | Kilo verme veya kilo alma tedavi sürecinde olanlar | Beklemede | Beklemede |
| 32 | D/1 | Morbid obezite veya aşırı zayıflık ile birlikte organ yetmezliği | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 34 – KAN HASTALIKLARI (HEMATOLOJİ) | ||||
| 34 | A/1 | Tedavi ile düzelen demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı (minör), hafif hematolojik bozukluklar | Olabilir | Olabilir |
| 34 | B/1 | Kronik hemolitik anemiler, tedavi gerektiren trombositopeni, koagülopati, splenektomi yapılmış olanlar | Olamaz | Olamaz |
| 34 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 34 | D/1 | Ağır aplastik anemi, miyelodisplastik sendrom, kronik lösemiler, tedaviye dirençli hematolojik hastalıklar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 35 – TÜMÖRLER (ONKOLOJİ) | ||||
| 35 | A/1 | Tam remisyondaki iyi huylu tümörler, komplet rezeksiyon yapılmış ve nüks göstermeyen benign tümörler | Olabilir | Olabilir |
| 35 | B/1 | Tedavi görmüş ve remisyonda olan kötü huylu tümörler (takip sürecinde) | Olamaz | Olamaz |
| 35 | B/2 | Tam remisyondaki malign tümörler (izlem döneminde) | Olamaz | Olamaz |
| 35 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 35 | D/1 | Tedaviye rağmen progresyon gösteren kötü huylu tümörler, metastatik kanserler | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 36-37 – ROMATOLOJİK VE OTOİMMÜN HASTALIKLAR | ||||
| 36 | A/1 | Fonksiyon kaybı yapmayan hafif romatizmal hastalık sekelleri | Olabilir | Olabilir |
| 36 | B/1 | Fonksiyon kaybı yapan kronik artritler, biyolojik ilaç tedavisi gerektiren romatizmal hastalıklar | Olamaz | Olamaz |
| 37 | B/1 | Laboratuvar bulgusu saptanan otoimmün hastalıklar, sarkoidoz, Still hastalığı ve benzeri inflamatuvar hastalıklar | Olamaz | Olamaz |
| 36-37 | C | Bu maddelerin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 36-37 | D/1 | İleri derecede fonksiyon kaybı yapan, tedaviye dirençli sistemik otoimmün hastalıklar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 38-40 – BULAŞICI HASTALIKLAR VE HEPATİT | ||||
| 38 | A/1 | Tedavi sonrası tam iyileşmiş bulaşıcı hastalıklar, sekel bırakmayan enfeksiyonlar | Olabilir | Olabilir |
| 40 | A/1 | HBsAg negatif, Anti-HBs pozitif (bağışıklık kazanılmış), iyileşmiş hepatit | Olabilir | Olabilir |
| 40 | B/1 | Kronik hepatit B veya C (aktif taşıyıcılık dahil), kompanzasyon bozulmamış karaciğer hastalığı | Olamaz* | Olamaz* |
| 38-40 | C | Bu maddelerin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 40 | D/1 | Karaciğer sirozu, dekompanse karaciğer hastalığı, fulminan hepatit sekeli | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 41 – ENDOKRİN HASTALIKLAR (TİROİD VE DİĞER) | ||||
| 41 | A/1 | Çalışma gücünü bozmayan, tedavi ile kontrol altına alınmış endokrin hastalıklar (basit nodüler guatr, tedavi ile ötiroid tiroidit, basit kolloidal kistler 10 mm altı) | Olabilir | Olabilir |
| 41 | B/1 | Tedavi altında kontrol edilemeyen veya cerrahi gerektiren endokrin hastalıklar (hipo/hipertiroidizm komplikasyonlu, Cushing sendromu, büyüme hormonu bozuklukları) | Olamaz | Olamaz |
| 41 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 41 | D/1 | Tedaviye dirençli, komplikasyonlu endokrin hastalıklar, organ yetmezliği gelişmiş durumlar | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 42 – METABOLİZMA HASTALIKLARI (DİYABET) | ||||
| 42 | A/1 | Diyet ile kontrol altında olan bozulmuş glukoz toleransı, insülin direnci (prediyabet) | Olabilir | Olabilir |
| 42 | A/2 | Tedavi ile kontrol altındaki hiperlipidemi, gut hastalığı (komplikasyonsuz) | Olabilir | Olabilir |
| 42 | B/1 | Oral antidiyabetik veya insülin tedavisi gerektiren diabetes mellitus | Olamaz | Olamaz |
| 42 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 42 | D/1 | Komplikasyonlu diyabet (nefropati, retinopati, nöropati), metabolik asidoz, tedaviye dirençli metabolizma hastalıkları | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 45 – SİNDİRİM SİSTEMİ HASTALIKLARI | ||||
| 45 | A/1 | Fonksiyon bozukluğu yapmayan sindirim sistemi hastalıkları (tedavi ile düzelen ülser, reflü vb.) | Olabilir | Olabilir |
| 45 | A/8 | Fonksiyon bozukluğu yapmayan safra kesesi polipleri, basit kistler | Olabilir | Olabilir |
| 45 | B/1 | Fonksiyon bozukluğu yapan kronik sindirim sistemi hastalıkları, gastrektomi, kolon rezeksiyonu | Olamaz | Olamaz |
| 45 | B/8 | Crohn hastalığı, ülseratif kolit (komplikasyonsuz), kronik pankreatit | Olamaz | Olamaz |
| 45 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 45 | D/1 | Kısa barsak sendromu, yaygın intestinal rezeksiyon, komplikasyonlu Crohn/ülseratif kolit | Olamaz | Olamaz |
| 45 | D/13 | Sindirim sistemi malign tümörleri (rektum, kolon, mide kanseri vb.) | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 47 – SOLUNUM SİSTEMİ / HAVA YOLU HASTALIKLARI | ||||
| 47 | A/1 | Tedavi ile kontrol altına alınmış hafif astım, hafif KOAH, bronşektazi sekeli (fonksiyon bozukluğu yapmayan) | Olabilir | Olabilir |
| 47 | B/1 | Orta-ağır astım, KOAH, fonksiyon bozukluğu yapan bronşektazi, pulmoner fibrozis başlangıcı | Olamaz | Olamaz |
| 47 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 47 | D/1 | İleri pulmoner fibrozis, oksijen tedavisi gerektiren solunum yetmezliği, tedaviye dirençli ağır astım/KOAH | Olamaz | Olamaz |
| MADDE 53 – BÖBREK VE ÜRİNER SİSTEM HASTALIKLARI | ||||
| 53 | A/1 | Fonksiyon bozukluğu yapmayan basit böbrek kistleri, tek taraflı basit böbrek taşı (fonksiyonu bozmayan) | Olabilir | Olabilir |
| 53 | A/3 | Fonksiyon bozukluğu yapmayan, tıbbi veya konservatif tedaviyle düzeltilebilen işeme bozuklukları | Olabilir | Olabilir |
| 53 | B/1 | Fonksiyon bozukluğuna yol açmış üriner sistem patolojileri veya ameliyatları, tekrarlayan böbrek taşları | Olamaz | Olamaz |
| 53 | C | Bu maddenin A, B ve D dilimlerindeki hastalıkların tedavi ve nekahet halleri | Beklemede | Beklemede |
| 53 | D/1 | Kronik böbrek yetmezliği, diyaliz gerektiren böbrek hastalığı, tek böbreklilik (fonksiyon yetersiz) | Olamaz | Olamaz |
* Madde 40 – Hepatit Notu: Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Madde 23/3 hükmüne göre, tüm uzman erbaş, sözleşmeli er adaylarında Hepatit B, Hepatit C ve HIV bulunmaması ayrıca şart koşulmuştur. Bu nedenle kronik hepatit taşıyıcılığı, diliminden bağımsız olarak adaylık için kesin engel teşkil eder. Aynı şart Madde 71 kapsamında subay ve astsubay adayları için de geçerlidir.
Meslek Gruplarına Göre Dahiliye Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er/Erbaş Adayları (Madde 23)
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin Madde 23 hükmüne göre adaylarda hepatit B, hepatit C, HIV, yaygın sekelli iyileşmiş veya aktif tüberküloz ile kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte herhangi bir hastalık bulunmamalıdır. Bu geniş ifade, dahiliye kapsamındaki pek çok kronik hastalığı kapsar. Hastalıklar Listesi’nin A diliminde (+) işareti olanlar kabul edilir; A diliminde (-) ve (x) olanlar ile B ve D diliminde olanlar elenilir.
Muvazzaf/Sözleşmeli Subay ve Astsubay Adayları (Madde 71)
Subay ve astsubay adaylarında da aynı şekilde hepatit B, hepatit C, HIV ve kronikleşebilecek herhangi bir hastalık bulunmaması şartı aranır. Ayrıca muharip sınıf adaylarında tam sağlam olma şartı daha sıkı uygulanır.
Dahiliye Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak dahiliye muayenesinde elendiyseniz, elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açmanız gerekmektedir. Dahiliye davalarında özellikle laboratuvar tetkiklerinin yeniden yapılması kritik öneme sahiptir. Kan değerleri, hormon seviyeleri, ultrason ve diğer görüntüleme bulguları farklı zaman dilimlerinde ve farklı laboratuvarlarda değişiklik gösterebilir. Bilirkişi heyetinin bir üniversite hastanesinde yaptırdığı kapsamlı tetkikler, sınır değerdeki adaylar için sonucu tamamen değiştirebilir.
Dahiliye Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayları da uzman erbaş adaylarıyla aynı dahiliye şartlarına tabidir. Özellikle tiroid hormon yüksekliği, sınırda tansiyon değerleri, hafif anemi veya basit böbrek kisti gibi sınır durumlardan elenme kararı aldıysanız, iptal davası açarak bilirkişi heyetinden kapsamlı tetkik yaptırmanız mümkündür.
Dahiliye Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay ve astsubay adaylarında dahiliye şartları daha sıkıdır. Özellikle kalp kapak hastalıkları (biküspit aort kapak gibi konjenital durumlar), EKG anormallikleri ve metabolizma bozuklukları konusunda detaylı değerlendirme yapılır. İptal davasında bilirkişi heyetinin ekokardiyografi, Holter monitörizasyonu, efor testi ve detaylı laboratuvar tetkikleri ile yaptığı değerlendirme belirleyici olur.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Dahiliye Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
1. Tiroid Nodülü (Guatr) – Uzman Erbaş Adayı
Aday, ultrasonografide tespit edilen 12 mm tiroid nodülü nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, nodülün ince iğne aspirasyon biyopsisi sonucunun benign (iyi huylu) olduğunu, tiroid fonksiyon testlerinin normal sınırlarda bulunduğunu ve çalışma gücünü bozmadığını belirlemiştir. Madde 41/A kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
2. Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, muayene sırasında kan basıncının 150/95 mmHg ölçülmesi üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (24 saatlik holter tansiyon) uygulamış ve adayın ortalama kan basıncının normal sınırlarda olduğunu, muayene anksiyetesine bağlı “beyaz önlük hipertansiyonu” yaşadığını tespit etmiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
3. Kalp Ritim Bozukluğu (Taşikardi) – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, EKG’de sinüs taşikardisi (nabız yüksekliği) tespit edilmesi üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, 24 saatlik Holter monitörizasyonu ve efor testi uygulamış, adayın sinüs taşikardisinin anksiyeteye bağlı olduğunu ve yapısal kalp hastalığı bulunmadığını belirlemiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
4. Hepatit B Taşıyıcılığı – Uzman Erbaş Adayı
Aday, HBsAg pozitifliği nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın düşük viral yüke sahip inaktif taşıyıcı (HBeAg negatif, HBV DNA düşük, karaciğer enzimleri normal) olduğunu ve tedavi gerektirecek aktif hepatit bulunmadığını tespit etmiştir. Ancak yönetmelik hepatit B taşıyıcılığını adaylarda kesin engel saydığından, bu kararda davacı aleyhine sonuç çıkmıştır. Bununla birlikte, HBsAg’nin yanlış pozitif çıktığı veya serokonversiyon (doğal iyileşme) gerçekleştiği durumlarda olumlu sonuç alınan emsal kararlar mevcuttur.
5. Tiroid Hormonu Yüksekliği – Muvazzaf Astsubay Adayı
Aday, kan tahlilinde TSH düşüklüğü ve T4 yüksekliği nedeniyle hipertiroidizm tanısıyla elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, tekrarlanan tetkiklerde tiroid fonksiyon testlerinin normal sınırlara döndüğünü, geçici subklinik hipertiroidizm olduğunu ve tedavi gerekmediğini belirlemiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
6. Demir Eksikliği Anemisi – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, hemoglobin değerinin sınır altında çıkması üzerine anemi tanısıyla elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, demir replasmanı sonrası hemoglobin değerinin normal sınırlara yükseldiğini ve kronik bir hematolojik hastalık bulunmadığını tespit etmiştir. A diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
7. Obezite (Kilo Fazlalığı) – Uzman Erbaş Adayı
Aday, boya göre standart ağırlık sınırlarının üzerinde olduğu gerekçesiyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, adayın vücut kitle indeksini hesaplamış, boy ölçümünün hatalı yapıldığını ve doğru ölçümle standart ağırlık sınırları dahilinde kaldığını belirlemiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
8. Böbrek Kisti – Muvazzaf Subay Adayı
Aday, ultrasonografide tespit edilen sol böbrekte 45 mm basit kist nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, kistin basit (Bosniak tip 1) olduğunu, böbrek fonksiyonlarının normal sınırlarda bulunduğunu ve herhangi bir fonksiyon bozukluğuna yol açmadığını belirlemiştir. A diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
9. Mitral Kapak Prolapsusu – Uzman Erbaş Adayı
Aday, ekokardiyografide mitral kapak prolapsusu (MVP) saptanması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, prolapsusun hemodinamik olarak önemsiz olduğunu, mitral yetmezlik bulunmadığını ve ejeksiyon fraksiyonunun normal olduğunu tespit etmiştir. Madde 25/A/2 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
10. Safra Kesesi Polipi – Sözleşmeli Er Adayı
Aday, ultrasonografide saptanan 5 mm safra kesesi polibi nedeniyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, polibin küçük boyutlu olduğunu, fonksiyon bozukluğu yapmadığını ve cerrahi endikasyonu bulunmadığını belirlemiştir. Madde 45/A/8 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
11. Talasemi Taşıyıcılığı (Akdeniz Anemisi Minör) – Muvazzaf Astsubay Adayı
Aday, hemoglobin elektroforezinde talasemi taşıyıcılığı (beta talasemi minör) saptanması üzerine elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, talasemi taşıyıcılığının hastalık değil genetik taşıyıcılık olduğunu, hemoglobin değerinin kabul edilebilir sınırlarda bulunduğunu ve askerlik görevini yapmaya engel olmadığını belirlemiştir. A diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek elenme kararı iptal edilmiştir.
12. Astım – Uzman Erbaş Adayı
Aday, çocukluk döneminde astım tanısı olması gerekçesiyle elenmiştir. İptal davasında bilirkişi heyeti, solunum fonksiyon testi (spirometri) ve metakolin provokasyon testi uygulamış, adayın güncel olarak aktif astım bulunmadığını ve bronş aşırı duyarlılığı saptanmadığını tespit etmiştir. Elenme kararı iptal edilmiştir.
Dahiliye Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
Konu: ……… Komutanlığı sağlık kurulunca dahiliye branşından verilen olumsuz raporuma itiraz
İtiraz Eden: [Ad Soyad – T.C. Kimlik No]
Rapor Tarihi: …/…/2026 Rapor No: ………
Yukarıda bilgileri yer alan sağlık kurulu raporu ile tarafıma dahiliye branşından “[Uzman Erbaş / Sözleşmeli Er / Subay / Astsubay] Olamaz” kararı verilmiştir.
İtiraz gerekçem: Heyet muayenesinde yapılan tetkik ve değerlendirmenin hatalı veya eksik olduğunu, mevcut sağlık durumumun yönetmelikte A dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Sivil sağlık kuruluşundan aldığım güncel tetkik sonuçlarını ekte sunuyorum.
Gereğini arz ederim. …/…/2026
[Ad Soyad – İmza]
Ekler: 1) Sağlık kurulu raporu sureti, 2) Güncel kan tahlili ve hormon tetkikleri, 3) Ultrason/görüntüleme raporları, 4) Varsa tedavi epikrizleri, 5) Nüfus cüzdanı fotokopisi
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
1. Olumsuz sağlık kurulu raporu (aslı veya sureti)
2. Elenme kararının tebliğ tarihi bilgisi
3. Bir üniversite hastanesi veya tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış güncel detaylı dahiliye tetkikleri (tam kan sayımı, biyokimya, hormon paneli, tiroid fonksiyon testleri, hepatit paneli, EKG, ekokardiyografi, abdominal ultrason, akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi – elenme sebebine göre ilgili tetkikler)
4. Varsa kronik hastalık tedavisine ait ilaç raporları ve epikriz belgeleri
5. Daha önce yapılmış ameliyat veya girişimsel işlemlere ait operasyon raporları
6. Nüfus cüzdanı fotokopisi
Dahiliyeden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
1. Adım: Olumsuz sağlık kurulu raporunun tebliğ tarihini kaydedin.
2. Adım: İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılı itiraz dilekçesi verin (isteğe bağlı).
3. Adım: 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açın.
4. Adım: Yürütmeyi durdurma talebinde bulunun.
5. Adım: Bilirkişi heyeti tarafından kapsamlı dahiliye tetkikleri yaptırılmasını talep edin.
6. Adım: Bilirkişi raporu doğrultusunda mahkeme kararı verilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tiroid nodülüm var ama hormonal değerlerim normal, yine de dahiliyeden elendim. Bu doğru mu?
Tiroid bezinde saptanan 10 mm altındaki basit kolloidal kistler yönetmelikte sağlam kabul edilir. 10 mm üzeri nodüllerde ise biyopsi sonucu ve tiroid fonksiyon testleri belirleyicidir. Biyopsi sonucu benign (iyi huylu) olan ve tiroid fonksiyonları normal sınırlarda bulunan nodüller, çalışma gücünü bozmayan endokrin hastalık olarak A diliminde değerlendirilmelidir. Heyet, nodülün varlığını görerek derece ayrımı yapmadan elenme kararı vermiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti biyopsi ve hormon sonuçlarınızı detaylı değerlendirir.
Tansiyonum muayenede yüksek çıktı ama normalde normal. Beyaz önlük hipertansiyonu olabilir mi?
Evet, bu çok yaygın bir durumdur. Muayene anksiyetesi (stres) nedeniyle tansiyon geçici olarak yükselir ve buna tıpta “beyaz önlük hipertansiyonu” denir. Bu durum gerçek hipertansiyon değildir. İptal davasında bilirkişi heyetinden 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (holter tansiyon) yaptırmanızı talep edebilirsiniz. Bu cihaz gün boyu otomatik olarak tansiyon ölçümü yapar ve gerçek tansiyon profilinizi ortaya koyar. Beyaz önlük hipertansiyonu tespit edilen pek çok adayımızın elenme kararı iptal edilmiştir.
Şeker hastalığım (diyabet) var, uzman erbaş olabilir miyim?
Yönetmelikte oral antidiyabetik veya insülin tedavisi gerektiren diabetes mellitus B diliminde sınıflandırılır ve adaylığa engeldir. Ancak tanı doğruluğu kritik öneme sahiptir. Tek bir açlık kan şekeri ölçümüyle diyabet tanısı konulmuşsa, HbA1c değeri ve oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile doğrulama gerekir. Prediyabet (bozulmuş glukoz toleransı) ile diyabet arasında önemli bir fark vardır; prediyabet diyet ile kontrol altındaysa A diliminde değerlendirilebilir. Bilirkişi heyeti, tanınızı standart diyabet tanı kriterlerine göre yeniden değerlendirir.
Hepatit B taşıyıcısıyım ama hiçbir şikayetim yok, karaciğer değerlerim normal. Hiç şansım yok mu?
Yönetmelik, tüm aday meslek gruplarında Hepatit B ve Hepatit C bulunmamasını şart koşar. İnaktif taşıyıcılık bile adaylığa engel teşkil eder. Ancak bazı durumlarda iptal davası açmak yine de anlamlı olabilir. Örneğin; HBsAg testinin yanlış pozitif çıkmış olması (çapraz reaksiyon), serokonversiyon (doğal iyileşme sonucu HBsAg negatifleşmesi) veya antiviral tedavi sonrası fonksiyonel kür sağlanması gibi durumlar değerlendirilebilir. Bilirkişi heyeti, tekrarlanan testlerle gerçek hepatit durumunuzu belirler.
Kalbimde üfürüm duyulmuş, mitral kapak prolapsusu var diye elendim. Bu tehlikeli bir durum mu?
Hemodinamik olarak önemsiz mitral kapak prolapsusu (MVP) yönetmelikte A dilimindedir ve engel değildir. MVP toplumda oldukça yaygındır ve büyük çoğunluğu herhangi bir sorun yaratmaz. Önemli olan mitral yetmezlik eşlik edip etmediği ve ejeksiyon fraksiyonunun normal olup olmadığıdır. Heyet, MVP tespit edip detaylı değerlendirme yapmadan elenme kararı vermiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti ekokardiyografi ile prolapsusu, kapak yetmezliğini ve kalp fonksiyonlarını detaylı olarak değerlendirir.
Kan değerlerimde kansızlık (anemi) çıktı ama demir eksikliğinden. Bu geçici bir durum değil mi?
Demir eksikliği anemisi, tedavi ile düzelen bir durumdur ve yönetmelikte A diliminde değerlendirilebilir. Önemli olan aneminin kronik bir hematolojik hastalığa mı yoksa basit demir eksikliğine mi bağlı olduğudur. İptal davasında bilirkişi heyeti, demir replasmanı sonrası kontrol hemogramı yaparak aneminin düzelip düzelmediğini değerlendirir. Demir tedavisi ile hemoglobin normal sınırlara döndüyse, elenme kararınızın iptal edilmesi kuvvetle muhtemeldir.
Akdeniz anemisi taşıyıcısıyım (talasemi minör), bu elenme sebebi mi?
Talasemi taşıyıcılığı (beta talasemi minör) bir hastalık değil, genetik bir taşıyıcılık durumudur. Hemoglobin değeri kabul edilebilir sınırlarda ve genel sağlık durumu iyi olan taşıyıcılar, yönetmelikte A diliminde değerlendirilir ve adaylığa engel değildir. Heyet, hemoglobin elektroforez sonucunu görerek hastalık gibi değerlendirmiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti, hemoglobin düzeyinizi, MCV/MCH değerlerinizi ve genel sağlık durumunuzu detaylı olarak değerlendirir.
Böbreğimde kist çıktı ultrasonunda, sözleşmeli er olabilir miyim?
Fonksiyon bozukluğu yapmayan basit böbrek kistleri yönetmelikte A dilimindedir ve engel değildir. Hatta güncel yönetmelik değişikliğiyle, klinik belirti vermeyen ve fonksiyon bozukluğu yapmayan basit böbrek kistleri öğrenci adaylarında bile sağlam kabul edilmektedir. Kistin basit (Bosniak tip 1) olduğu, böbrek fonksiyonlarının (kreatinin, GFR) normal sınırlarda bulunduğu durumlarda elenme kararı hatalıdır. İptal davasında bilirkişi heyeti kistin tipini, boyutunu ve böbrek fonksiyonlarını detaylı olarak değerlendirir.
Kilom yüzünden elendim, kilo verip tekrar başvurabilir miyim yoksa dava mı açmalıyım?
Boya göre standart ağırlık sınırları aşımı nedeniyle elenme kararı aldıysanız, öncelikle boy ölçümünün doğruluğunu kontrol etmeniz önemlidir. Boy ölçümündeki 1-2 cm’lik fark bile kilo sınırlarını değiştirir. Eğer boy ölçümü hatalı yapılmışsa, iptal davası açarak bilirkişi heyetinden doğru ölçüm yaptırabilirsiniz. Boy ölçümü doğru ve gerçekten kilo sınırlarını aşıyorsanız, kilo vererek bir sonraki dönem alımına tekrar başvurmanız daha uygun olabilir. Ancak 60 günlük süre geçmeden hukuki danışmanlık almanızı öneririz.
Çocukken astım tanısı aldım ama yıllardır hiçbir şikayetim yok. Astım diye elendim, haksızlık değil mi?
Çocukluk çağı astımının büyük bir kısmı erişkin dönemde kendiliğinden düzelir. Yıllardan beri hiçbir tedavi almıyorsanız ve şikayetiniz yoksa, aktif astımınız olmayabilir. İptal davasında bilirkişi heyetinden solunum fonksiyon testi (spirometri) ve metakolin provokasyon testi yaptırmanızı talep edebilirsiniz. Bu testlerde bronş aşırı duyarlılığı saptanmazsa, güncel aktif astım tanısı koyulamaz ve elenme kararınızın iptal edilmesi mümkündür.
Safra kesemde polip çıktı ama çok küçük, bu elenme sebebi mi?
Fonksiyon bozukluğu yapmayan safra kesesi polipleri yönetmelikte Madde 45/A/8 kapsamında A dilimindedir ve engel değildir. Özellikle 10 mm altındaki polipler genellikle cerrahi endikasyonu olmayan benign oluşumlardır. Heyet, polip saptayıp herhangi bir detay değerlendirmesi yapmadan elenme kararı vermiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti polibin boyutunu, özelliklerini ve fonksiyonel etkisini değerlendirir.
Crohn hastalığım var ama remisyonda, hiçbir şikayetim yok. Uzman erbaş olabilir miyim?
Crohn hastalığı ve ülseratif kolit, yönetmelikte genellikle B diliminde değerlendirilir. Komplikasyonsuz hali B dilimi, komplikasyonlu hali D dilimindedir. Remisyonda olsanız bile, kronikleşme potansiyeli nedeniyle adaylığa engel teşkil eder. Ancak tanı doğruluğu mutlaka sorgulanmalıdır; geçici bir barsak enfeksiyonu veya irritabl barsak sendromu, yanlışlıkla inflamatuvar barsak hastalığı olarak değerlendirilmiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti kolonoskopi ve biyopsi sonuçlarınızı inceleyerek tanının doğruluğunu değerlendirir.
EKG’mde anormallik var diye elendim ama kalp ultrasoundum normal. Dava açsam kazanır mıyım?
EKG’de bazı varyantlar (erken repolarizasyon, inkomplet sağ dal bloğu, sinüs aritmisi vb.) normal varyant olarak kabul edilir ve yapısal kalp hastalığı anlamına gelmez. Eğer ekokardiyografiniz (kalp ultrasonu) normal ise, EKG bulgusunun fonksiyonel bir üfürüm veya normal varyant olma ihtimali yüksektir. İptal davasında bilirkişi heyeti EKG, ekokardiyografi, efor testi ve gerekirse 24 saatlik Holter monitörizasyonu ile detaylı kardiyolojik değerlendirme yapar. Yapısal kalp hastalığı yoksa elenme kararınızın iptal edilmesi kuvvetle muhtemeldir.
Romatizmal hastalık (romatizma) diye elendim ama eklem şikayetim yok. Kan tahlilinde bir değer yüksek çıkmış. Bu engel mi?
Romatizmal hastalıklarda değerlendirme sadece laboratuvar bulgusuna göre değil, klinik tablo ve fonksiyonel duruma göre yapılır. Tek bir yüksek CRP, sedimantasyon veya RF değeri, klinik bulgu yokluğunda kesin tanı konamaz. İptal davasında bilirkişi heyeti, klinik muayene, tekrarlanan laboratuvar tetkikleri ve gerekirse görüntüleme ile gerçek romatolojik hastalık olup olmadığını değerlendirir. Fonksiyon kaybı yapmayan hafif romatizmal hastalık sekelleri A diliminde değerlendirilir.
Dahiliyeden elendim, 60 günlük süreyi kaçırırsam ne olur?
Elenme kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde iptal davası açmanız gerekir. Bu süre hak düşürücü süredir ve kaçırılması halinde dava açma hakkınız düşer. Ancak önce İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz etmiş ve itiraz sonucu bekleniyorsa, itiraz sonucunun tebliğinden itibaren yeni bir 60 günlük süre başlar. Sürenizin dolup dolmadığından emin değilseniz, vakit kaybetmeden bir avukata danışmanızı kesinlikle tavsiye ederiz.
Biküspit aort kapak tanısı konuldu, doğuştan bir durum. Hiçbir şikayetim yok. Elenme doğru mu?
Biküspit aort kapak, toplumda yaklaşık %1-2 oranında görülen doğuştan bir kapak varyantıdır. Önemli olan kapağın fonksiyonudur; aort yetmezliği veya darlığı yoksa ve kalp fonksiyonları normalse, hemodinamik olarak önemsiz kabul edilebilir. Heyet, biküspit aort tanısını görerek detaylı fonksiyonel değerlendirme yapmadan elenme kararı vermiş olabilir. İptal davasında bilirkişi heyeti ekokardiyografi ile kapak fonksiyonunu, aort çapını ve kalp performansını detaylı değerlendirir. Hemodinamik etkisi olmayan biküspit aort vakalarında olumlu sonuç alınan emsal kararlar mevcuttur.
Dahiliye muayenesinde kan tahlili ve tetkik sonuçları farklı çıkabilir mi? Bilirkişi farklı sonuç bulur mu?
Evet, dahiliye davalarında en sık karşılaşılan durumdur. Laboratuvar sonuçları; kan alım zamanı, açlık/tokluk durumu, stres düzeyi, kullanılan ilaçlar, laboratuvarın kalibrasyon farklılıkları ve numune hazırlama yöntemi gibi pek çok faktörden etkilenir. Tek bir tetkik sonucuyla kesin tanı konulması tıbbi açıdan sorunludur. Bilirkişi heyeti, üniversite hastanesi laboratuvarında tekrarlanan tetkiklerle gerçek durumunuzu ortaya koyar. Pratikte heyet ile bilirkişi değerleri arasında anlamlı fark çıkması oldukça yaygındır.
Dahiliyeden Elendiyseniz Hakkınızı Arayın!
Dahiliye muayenesinde haksız yere elendiğinizi düşünüyorsanız, uzman hukuki destek alarak haklarınızı koruyabilirsiniz. 60 günlük süreyi kaçırmayın.
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin güncel haline ve genel hukuki uygulamalara göre bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Her adayın tıbbi durumu ve dava dosyası kendine özgüdür. Hak kaybına uğramamak için bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir. Makaledeki yönetmelik maddeleri 11/11/2016 tarih ve 29885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 22/9/2017 tarih ve 2017/10844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile güncellenmiş halini esas almaktadır.
