Sağlık kurulu raporu ile cildiye (dermatoloji) branşından elendiyseniz, 60 gün içinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sürenizi kaçırmayın!
Uzman erbaş, sözleşmeli er, muvazzaf subay veya astsubay adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde cildiye (dermatoloji) branşından elendiyseniz, öncelikle şunu bilin: bu karar nihai değildir. Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er alımlarında uygulanan Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında verilen olumsuz kararlar, hukuki açıdan bir idari işlem niteliği taşır ve hem itiraz hem de iptal davası yoluyla denetlenebilir.
Cildiye branşı, adaylık sürecinde en sık elenme nedenlerinden biridir. Özellikle dövme (tatuaj), yara izi (skar/sikatris), yanık sekeli, keloid, sedef hastalığı (psöriasis), egzama, vitiligo, alopesi (saç dökülmesi), ben (nevüs), hemanjiyom, nörofibromatozis, pemfigus, iktiyozis ve Behçet hastalığı gibi durumlar yönetmelikte özel olarak düzenlenmiştir. Dövme ve yara izi ile ilgili alan ölçüsü (cm²) ve bölge sınırlamaları, pratikte en yaygın elenme sebepleri arasındadır. Ancak bu tanıların birçoğunda yönetmelik belirli sınır değerler, ölçü kriterleri ve dilim ayrımları öngörmektedir. Yanlış alan hesabı, hatalı sınıflandırma, yetersiz dermatolojik inceleme veya güncel tedavi durumunun dikkate alınmaması gibi durumlarda elenme kararları iptal davası ile ortadan kaldırılabilir.
Ulus Hukuk ve Danışmanlık olarak, cildiye (dermatoloji) hastalıkları nedeniyle elenen uzman erbaş, sözleşmeli er, subay ve astsubay adaylarına itiraz ve iptal davası süreçlerinde profesyonel hukuki destek sağlıyoruz.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Adayları İçin Engel Olan Başlıca Cildiye Hastalıkları
Adayların muayene öncesi ve sonrasında en çok merak ettikleri konu, hangi cildiye hastalıklarının adaylığa engel olduğudur. Aşağıdaki tabloda, yönetmelikte geçen tıbbi terimler ve halk arasındaki karşılıkları ile birlikte elenme riski taşıyan başlıca cilt hastalıkları listelenmiştir.
| Halk Arasındaki Adı | Tıbbi / Yönetmelik Adı | Elenme Riski |
|---|---|---|
| Dövme | Tatuaj (Madde 29-A/1) | El/yüz veya 20 cm²’den büyük: engel |
| Yara İzi / Ameliyat İzi | Sikatris, Keloid (Madde 29-A/1, B/1, D/2) | Yüzde 4 cm², vücutta 10 cm² üstü: engel |
| Yanık İzi / Yanık Sekeli | Yanık Sekelleri (Madde 29-A/1, D/2) | Dereceye ve alana göre değişir |
| Ben / Leke | Pigmente/Depigmente Nevüs (Madde 29-A/1) | Estetik bozukluk ve yaygınlığa göre |
| Kırmızı Leke / Doğum Lekesi | Hemanjiyom (Madde 29-A/1, B/1) | Boyut ve lokalizasyona göre |
| Sedef Hastalığı | Psöriasis (Madde 30-A/1, B/1, D/1) | Yaygın/tedaviye dirençli ise kesin engel |
| Egzama | Kronik Ekzama (Madde 30-A/1, B/1) | Kronik ve yaygın ise engel |
| Beyaz Leke Hastalığı | Vitiligo (Madde 30-A/1, B/2) | Yüzde %50 veya vücutta %30 üstü: engel |
| Saç Dökülmesi | Alopesi Areata / Totalis / Üniversalis (Madde 30-A/2, B/3) | Yaygın ise engel |
| Ürtiker / Kurdeşen | Fiziksel/Kolinerjik Ürtiker (Madde 30-A/3) | Hizmete engel ise |
| Behçet Hastalığı | Behçet Hastalığı (Madde 30-A/5, B/5, D/2) | Organ tutulumu varsa kesin engel |
| Balık Pulu Hastalığı | İktiyozis (Madde 30-A/1, B/1, D/1) | İleri derece ise kesin engel |
| Su Toplar Hastalığı | Pemfigus/Pemfigoid (Madde 30-B/1, D/1) | Yüksek risk – engel |
| Sinir Tümörleri / Kahve Lekesi | Nörofibromatozis (Madde 29-A/2, B/3, D/3) | Harekete engel ise kesin engel |
| Frengi / Bel Soğukluğu | Sifiliz (Madde 31-B/1, D/1) | Konjenital/sekelli ise engel |
Kritik Uyarı – Dövme (Tatuaj): Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne göre el ve yüz bölgesindeki dövmeler boyut sınırı olmaksızın engel teşkil eder. Yazlık üniforma ile görünmeyen bölgelerde ise 20 cm²’yi aşan dövmeler elenme sebebidir. Dövme ile ilgili alan hesabı hatası en sık itiraz konularından biridir.
Cildiye Hastalıklarında A, B, C ve D Dilimi Ne Demektir?
Sağlık kurulu raporunuzda gördüğünüz A, B, C ve D dilimi ifadeleri, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ndeki hastalık sınıflandırmasına karşılık gelir. Cildiye (dermatoloji) alanında bu dilimlerin anlamı şöyledir:
A Dilimi (Olabilir): Silahlı hizmete engel olmayan, lokalize ve hafif düzeyde cilt bulguları. Az sayıda iyi huylu deri tümörleri, küçük nevüsler, hemanjiyomlar, sınırlı sikatrisler ve yanık sekelleri (yüzde 4 cm²’den, diğer bölgelerde 10 cm²’den küçük), el-yüz dışı ve 20 cm²’den küçük dövmeler, tedavi ile iyileşmiş deri tüberkülozu, sınırlı psöriasis, sınırlı vitiligo, hafif ekzama, sınırlı alopesi areata, hizmete engel olmayan ürtikerler ve sadece deri-mukoza tutulumlu Behçet hastalığı bu dilime girer.
B Dilimi (Olamaz): Yüz ve/veya boyunda estetik görünümü belirgin bozan ya da tedaviyle düzelmeyen yaygın skatrisler, nevüsler, hemanjiyomlar; remisyonda deri lenfomaları; hareketlere güçlük veren yaygın deri hastalıkları (pemfigus, pemfigoid, yaygın psöriasis, iktiyozis); yüzün %50’si veya vücudun %30’unu aşan vitiligo; alopesi totalis/üniversalis; epidermolizis bülloza simpleks; majör organ tutulumlu Behçet; konjenital sifiliz. Tüm aday ve görevli personel için elenme sebebidir.
C Dilimi (Tedavi Sürecinde): Cildiye hastalıklarının aktif tedavi ve nekahet (iyileşme) dönemleri. Geçici değerlendirmedir ve tedavi sonucu yeniden karar verilir.
D Dilimi (Kesin Olamaz): Kötü huylu deri tümörleri, sistemik deri lenfomaları; hareketleri ileri derecede bozan yaygın skatrisler, keloidler ve pigmente nevüsler; büyük tümörlü nörofibromatozis; lepra, eritrodermik psöriasis, ileri iktiyozis, kseroderma pigmentozum, şiddetli pemfigus/pemfigoid, derin mikozlar, deri ülserleri, distrofik epidermolizis bülloza; kalıcı organ fonksiyon bozukluğu yapmış Behçet; ileri sifiliz sekelleri. Tüm meslek grupları için kesin elenme sebebidir.
Sağlık Raporu Kodları: A, B, C, D Dilimi ve Fıkra Haneleri Nasıl Okunur?
Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde cildiye (dermatoloji) hastalıkları, Hastalıklar Listesi’nin (EK-C) “VI. Deri ve Zührevi Hastalıklar” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu bölüm üç maddeden oluşur: Madde 29 (Deri Tümörleri, Nevüsler, Hemanjiyomlar, Keloidler, Sikatrisler, Yanık Sekelleri, Tatuajlar ve Nörofibromatozis), Madde 30 (Kronik Deri Hastalıkları – Psöriasis, Ekzama, Vitiligo, Alopesi, Ürtiker, Behçet, Pemfigus, İktiyozis vb.) ve Madde 31 (Zührevi Hastalıklar – Sifiliz). Her madde A, B, C ve D dilimlerine ayrılmış olup, her dilimde fıkra numaraları bulunur.
Rapor Kodu Okuma Örnekleri:
Madde 29 – A/1: Çeşitli nedenlerle oluşmuş, silahlı hizmete engel olmayan iyi huylu deri tümörleri, nevüsler, hemanjiyomlar, keloidler, sikatrisler ve yanık sekelleri (belirli cm² sınırları dahilinde), el ve yüz dışı bölgelerde 20 cm²’den küçük dövmeler → Sağlam sayılır, elenmez.
Madde 29 – B/1: Yüz ve/veya boyunda estetik görünümü belirgin derecede bozan ve tedaviyle düzelmeyen skatrisler, nevüsler, hemanjiyomlar → Elenme kararı verilir.
Madde 29 – D/2: Hareketleri ileri derecede bozan ve tedaviyle düzelmesi imkânsız yaygın skatrisler, keloidler, hemanjiyomlar ve pigmente nevüsler → Kesin elenme.
Madde 30 – A/1: Tedavi ile iyileşen veya iyileşme dönemleri gösteren sınırlı deri hastalıkları (psöriasis, skleroderma plakları, kronik ekzama, sınırlı vitiligo, hafif keratodermiler, mevsimsel iktiyozis, sınırlı DLE vb.) → Sağlam sayılır.
Madde 30 – B/2: Güneş ışınlarından etkilenen aktinodermatozlar, yaygın DLE, deri porfiriası, albinizm; yüzün %50’si ve/veya vücudun %30’unu aşan vitiligo → Elenme kararı.
Madde 30 – D/1: Lepra, eritrodermik/jeneralize psöriasis, ileri iktiyozis, kseroderma pigmentozum, şiddetli pemfigus/pemfigoid, derin mikozlar, deri ülserleri, distrofik epidermolizis bülloza → Kesin elenme.
Sağlık kurulu muayenesinde cildiye branşı için adayların tüm vücut yüzeyi dermatoloji uzmanı tarafından inspeksiyonla (gözle) değerlendirilir. Dövme, yara izi, yanık sekeli, ben, leke ve aktif cilt hastalığı varlığı aranır. Dövme ve yara izleri tespit edildiğinde alan ölçümü yapılır; bu ölçüm genellikle şeffaf milimetrik kağıt veya cetvel ile gerçekleştirilir ve cm² cinsinden rapora kaydedilir. Dövmelerde lokalizasyon (yüz, el, boyun, kısa kollu gömlek ile görünen bölge veya görünmeyen bölge) ayrıca belirtilir. Vitiligo şüphesinde depigmente alanların BSA (Body Surface Area) yöntemiyle yüzde kaç vücut yüzeyini kapladığı hesaplanır. Psöriasis veya egzama gibi kronik hastalıklarda lezyonların aktif olup olmadığı, yaygınlığı ve tedaviye yanıtı değerlendirilir. Gerekli görülen durumlarda punch biyopsi veya eksizyonel biyopsi yapılarak histopatolojik tanı doğrulanır. Adayın muayene öncesinde mevcut cilt bulgularına ilişkin dermatoloji uzmanından alınmış güncel muayene raporu, varsa biyopsi sonucu ve tedavi gördüyse tedavi yanıt raporu ile fotoğraflı belgelendirme hazırlaması, heyetin doğru dilimde karar vermesini kolaylaştırır.
Cilt Hastalıkları Uzman Erbaş, Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 29 ve 30. maddelerindeki A dilimi hükümleri kapsamında değerlendirme
| TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde Kodu | Cilt Hastalığı ve Açıklaması | Uzman Erbaş, Dış Kaynak Subay ve Astsubay Adaylığına Engel mi? |
|---|---|---|
| TSK SYY Madde 29-A/1 | İyi Huylu Deri Tümörleri, Benler, Lekeler, İzler, Keloidler, Yanık Sekelleri ve Dövmeler: Çeşitli nedenlerle oluşmuş, silahlı hizmete engel teşkil etmeyen iyi huylu deri tümörleri, benler (nevüsler), damar benleri (hemanjiyomlar), keloidler, yara izleri (sikatrisler) ve yanık sekelleridir (yüz bölgesinde 4 cm²’den, diğer vücut bölgelerinde 20 cm²’den büyük olanlar). Ayrıca yüz, baş, tüm boyun, kollarda (dirsek dahil) ve bacaklarda (dizden itibaren etek ile görünen) dövmeler ile vücudun görünmeyen yerlerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmeler bu fıkradadır. Depigmente nevüs, Becker nevüsü ve görünmeyen bölge dövmelerine ilişkin özel istisnalar mevcuttur. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 29 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden kural olarak adaylığa engeldir. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (depigmente nevüs ve Becker nevüsüne ilişkin özel istisnalar saklıdır). (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde 29-A/2 | Hareketlere Güçlük Vermeyen Tümörlü ve Pigmentli Nörofibromatozis: Kişinin vücut hareketlerine ve fiziki aktivitelerine güçlük vermeyen, ciltte lekeler ve iyi huylu tümörlerle seyreden nörofibromatozis hastalığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda olumsuz fıkralar arasında yer almadığından Açıklama (1) genel kuralı uyarınca (+) kabul edilir ve fiziki harekete engel olmaması şartıyla adaylığa engel teşkil etmez. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde kısıtlanmadığından Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. (hareket kısıtlılığı yapmaması esastır). |
| TSK SYY Madde 29-A/3 | Tedavi ile İyileşmiş ve Silahlı Hizmete Engel Olmayan Deri Tüberkülozu ve Tüberkülidleri: Geçmişte geçirilmiş, uygulanan tıbbi tedavi ile tamamen iyileşmiş olan ve kişinin silahlı askeri görevlerini yerine getirmesine engel oluşturmayan deri tüberkülozu (cilt veremi) ve tüberküloz benzeri cilt döküntüleridir (tüberkülidler). |
Uzman erbaş adayları: EK-D tablosunda olumsuz fıkra olarak sayılmadığından Açıklama (1) uyarınca (+) kabul edilir ve adaylığa engel oluşturmaz. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinde kısıtlama bulunmadığından Açıklama (1) gereğince (+) kabul edilir; muharip sınıf subay ve astsubay adayları ile yardımcı sınıf subay ve astsubay adayları bakımından adaylığa engel teşkil etmez. (aktif lezyon bulunmaması ve silahlı hizmete engel olmaması esastır). |
| TSK SYY Madde 30-A/1 | Silahlı Hizmete Engel Olmayan Kronik ve Sınırlı Deri Hastalıkları ve Belirtileri: Kişinin silahlı hizmetine ve yürümesine engel teşkil etmeyen, tedavi ile iyileşen veya dönem dönem iyileşme gösteren kronik ve sınırlı deri rahatsızlıklarıdır (sedef [psöriasis], skleroderma plakları, lokalize atrofiler, kronik ekzamalar, yaygın olmayan vitiligo, keratodermiler, yazın devam etmeyen iktiyozis, yaygın olmayan diskoid lupus eritematozus vb.). |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 30 A/1 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde 30-A/2 | Tedavi ile İyileşmeyen Sınırlı Alopecia Areata Plakları: Tıbbi tedavi uygulanmasına rağmen tamamen iyileşme göstermeyen, ancak kafa derisi veya vücutta sadece belirli ve sınırlı alanlarda kalan bölgesel saç dökülmesi (alopecia areata / saç kıran) plaklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 30 A/2 (-) olarak işaretlendiğinden adaylığa engel teşkil eder. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı yer aldığından muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı yer aldığından yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde 30-A/3 | Askerlik Hizmetine Engel Olmayan Fiziksel, Kolinerjik ve Soğuk Ürtikerleri: Askerlik hizmetinin ve silahlı görevlerin yerine getirilmesine engel teşkil etmeyen fiziksel ürtiker, sıcaklık veya terlemeye bağlı gelişen (kolinerjik) ürtiker, soğuk alerjisine bağlı kurdeşen ve benzeri ürtiker durumlarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 30 A/3 (-) olarak düzenlendiğinden uzman erbaş adayı olmaya engeldir. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak işaretlendiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak işaretlendiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde 30-A/4 | Askerlik Hizmetine Engel Olmayan ve Hareketlere Güçlük Vermeyen Genetik Geçişli Deri Hastalıkları: Doğuştan gelen (genetik geçişli) ancak kişinin hareket kabiliyetini kısıtlamayan, fiziksel bir güçlük yaratmayan ve askeri hizmete engel oluşturmayan kalıtsal deri rahatsızlıklarıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 30 A/4 (-) kaydı taşıdığından uzman erbaş adaylığına engel teşkil eder. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) olarak belirtildiğinden muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) olarak belirtildiğinden yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
| TSK SYY Madde 30-A/5 | Sadece Deri ve Mukoza Bulguları ile Seyreden Aktif veya İnaktif Behçet Hastalığı: İç organlarda, gözlerde, damarlarda veya sinir sisteminde ağır tutulum yapmamış olan; sadece cilt döküntüleri, ağız içi ve genital bölge mukoza yaralarıyla (aftlar) seyreden aktif veya inaktif (yatışmış) Behçet hastalığıdır. |
Uzman erbaş adayları: EK-D Madde 30 A/5 (-) olarak düzenlendiğinden adaylığa kabul edilmez. Dış kaynak Subay ve astsubay adayları: EK-D çizelgesinin (1) numaralı sütununda (-) kaydı bulunduğundan muharip sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder; (2) numaralı sütununda da (-) kaydı bulunduğundan yardımcı sınıf subay ve astsubay adaylığına engel teşkil eder. (Bu karar kesin değildir; hatalı veya sınırda değerlendirmelerde iptal davası yoluyla karar bozulabilmektedir.)
|
Tabloda bir hastalığın uzman erbaş, subay veya astsubay adaylığına engel olarak belirtilmesi, bu tanıya dayanılarak düzenlenen her olumsuz sağlık kurulu raporunun hatasız olduğu anlamına gelmez. Tanının doğruluğu, hastalığın derecesi, tetkik ve muayene bulguları, uygulanan madde ve hastalık dilimi ile adayın statüsüne ilişkin şartlar ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle olumsuz raporun, kişinin somut sağlık durumunu doğru yansıtıp yansıtmadığı ve ilgili mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği her aday bakımından ayrıca incelenmelidir.
Bu tablo yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kesin sağlık kararı veya hukuki bağlayıcılık taşımaz. Adayların nihai sağlık durumları; muayene tarihinde yürürlükte bulunan güncel TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri, EK-D çizelgesi, aday statüsü, temin türü, özel sınıf/branş şartları ve yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen somut sağlık kurulu raporu bulgularına göre belirlenmektedir.
Sağlık Nedeniyle Elenme ve Hukuki Süreç: Uzman erbaş adayı, subay adayı veya astsubay adayının sağlık muayenesinde elenmesi halinde; yalnızca raporda gösterilen tanı kodu değil, tetkik sonuçları, klinik ölçümler, hastalık dilimi, EK-D’deki ilgili aday sütunu ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat bütüncül olarak incelenmelidir. Tebliğ edilen olumsuz sağlık kurulu raporlarına karşı mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde itiraz edilerek hakem hastaneye sevk sağlanabileceği gibi, olumsuz idari işlemin iptali amacıyla idare mahkemelerinde iptal davası açılması imkanı da bulunmaktadır.
Dövme (Tattoo) Kuralları – Uzman Erbaş, Sözleşmeli Er ve Subay/Astsubay Adaylarında
Dövme (tatuaj), cildiye muayenesinde en sık elenme sebebi olan konulardan biridir. Yönetmeliğin Madde 29-A/1 hükmü, dövme konusunda açık ve kesin sınırlar öngörmektedir:
Kesinlikle Yasak Bölgeler (cm² hesabı yapılmaksızın elenme)
El bölgesi ve yüz bölgesindeki dövmeler boyut sınırı aranmaksızın elenme sebebidir. Bu bölgelerdeki en küçük dövme dahi “silahlı hizmete engel” sayılır. Parmak, avuç içi, el sırtı, bilek (görünür kısım), yüz, alın, boyun ve kulak arkası gibi alanlar bu kapsamdadır.
Yazlık Üniforma ile Görünmeyen Bölgelerde Alan Sınırı
Yazlık üniforma ile vücudun görünmeyen bölgelerinde (gövde, üst kol, uyluk, sırt, göğüs vb.) bulunan dövmelerde 20 cm² sınırı uygulanır. Bu sınırı aşan dövmeler elenme sebebidir. Alan hesabında dövmenin kapladığı en küçük dikdörtgen esas alınır; birden fazla dövme varsa toplam alan hesaplanır.
Dövme Silme (Lazer) Sonrası Durum
Lazer ile sildirilmiş dövmeler, tam olarak silinmişse ve skar (yara izi) bırakmamışsa kabul edilebilir. Ancak silme işlemi sonrasında kalan iz, renk değişikliği veya skar oluşmuşsa, bu durum sikatris (yara izi) olarak ayrıca değerlendirilir ve Madde 29-A/1’deki cm² sınırlarına tabi tutulur.
Yara İzi (Sikatris), Yanık Sekeli ve Keloid – Alan Ölçüleri
Yara izi, yanık sekeli ve keloid konusunda yönetmelik iki farklı bölge için iki farklı sınır belirlemiştir:
Yüz bölgesi: 4 cm²’den büyük sikatrisler, keloidler ve yanık sekelleri → elenme sebebi olabilir (B veya D dilimi değerlendirmesi).
Diğer vücut bölgeleri: 10 cm²’den büyük sikatrisler, keloidler ve yanık sekelleri → elenme sebebi olabilir.
Bu sınırların altında kalan yara izleri ve yanık sekelleri ise A diliminde değerlendirilir ve adaylığa engel sayılmaz. Ancak sınır değerlere yakın ölçümlerde alan hesabı yöntemi kritik önem taşır. Sağlık kurulunun ölçüm hataları, düzgün olmayan yüzeylerde hatalı hesaplama yapması veya yara izinin gerçek alanını olduğundan büyük göstermesi sık karşılaşılan itiraz konularıdır.
Meslek Gruplarına Göre Cildiye Şartları ve Değerlendirme
Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Er Adayları
Uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarında Madde 29–31 kapsamındaki tüm B ve D dilimi tanıları mutlak elenme sebebidir. A dilimi tanıları (sınır değerlerin altında kalan dövme, küçük yara izi, sınırlı cilt hastalığı) kabul edilir. Ancak öğrenci adaylarına göre daha esnek bir değerlendirme yapılır; örneğin hafif cilt lezyonları (depigmente nevüs, Becker nevüs, lokalize hipertrikoz, akne vulgaris, hiperhidroz) sağlam kabul edilir.
Subay ve Astsubay Adayları
Subay ve astsubay adaylarında cildiye muayenesi daha titiz yapılır. Öğrenci adayları “tam sağlam” olmalıdır. Yönetmeliğin 35. maddesi gereğince hafif cilt lezyonları sağlam sayılsa da, herhangi bir B veya D dilimi tanısı kesin elenme sebebidir. Dövme kuralları uzman erbaş adayları ile aynıdır.
Jandarma Uzman Erbaş Adayları
Jandarma uzman erbaş adaylarında cildiye değerlendirmesi, genel uzman erbaş adayları ile paralel yürütülür. Aynı madde ve dilim kuralları geçerlidir. Ancak Jandarma Genel Komutanlığı’nın kendi iç yönergeleriyle ek kısıtlamalar getirebileceği unutulmamalıdır.
Sahil Güvenlik Komutanlığı Adayları
Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapacak uzman erbaş ve sözleşmeli er adaylarının dermatolojik muayenesi, TSK ve Jandarma adaylarıyla aynı yönetmelik kapsamında yürütülmektedir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Madde 29, 30 ve 31’deki hükümler Sahil Güvenlik personeli ve adayları için de aynen geçerlidir. Bu nedenle dövme, yara izi, sedef, vitiligo, egzama veya diğer cilt bulguları nedeniyle elenen Sahil Güvenlik adayları da aynı hukuki yollara (idari itiraz ve 60 günlük iptal davası) başvurabilir. Dövme alan sınırları, yara izi ölçüleri ve depigmente nevüs/Becker nevüsü istisnası dahil tüm A dilimi kuralları diğer kuvvet komutanlıklarıyla aynıdır.
Cildiye Nedeniyle “Uzman Erbaş Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Uzman erbaş adayı olarak girdiğiniz sağlık muayenesinde cildiye branşından elenme kararı aldıysanız, şu adımları takip edebilirsiniz:
1. İdari İtiraz: Sağlık kurulu raporunun tebliğinden itibaren üst sağlık kuruluna itiraz edebilirsiniz. İtiraz süreci genellikle bir üst basamak hastanede yeniden muayene şeklinde yürütülür. Dövme alan ölçüsü veya yara izi boyutu ile ilgili itirazlarda bağımsız dermatolojik ölçüm raporu büyük önem taşır.
2. İptal Davası: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi gereğince, sağlık kurulu raporunun tebliğinden veya elenme işleminin kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Dava dilekçesinde, yönetmeliğin ilgili madde ve dilimlerinin somut durumunuza yanlış uygulandığını ispat etmeniz gerekir.
3. Yürütmenin Durdurulması: Dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Özellikle alım sürecinin devam ettiği durumlarda, yürütmenin durdurulması kararı alınması kritik önem taşır.
Cildiye Nedeniyle “Sözleşmeli Er Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Sözleşmeli er adayı olarak cildiye branşından elendiyseniz, uzman erbaş adayları ile aynı hukuki yollar geçerlidir. Rapor tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Sözleşmeli er alımlarında dövme ve yara izi itirazları en sık karşılaşılan dava konularıdır.
Cildiye Nedeniyle “Subay/Astsubay Olamaz” Raporuna İtiraz ve İptal Davası
Subay veya astsubay adayı olarak cildiye branşından elendiyseniz, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Subay ve astsubay adaylarında “tam sağlam” kriteri uygulandığından, davada yönetmeliğin 35. maddesi ile hastalıklar listesinin ilgili maddeleri arasındaki yorum farkı öne çıkarılmalıdır. Özellikle hafif cilt lezyonlarının sağlam sayılması gerektiği, yönetmeliğin bizzat öngördüğü bir istisnadır.
Uzman Erbaş, Jandarma, Subay/Astsubay ve Sözleşmeli Er Cildiye Elenme – Adayların Lehine Sonuçlanan Emsal Kararlar
Cildiye branşından elenme kararlarına karşı açılan iptal davalarında, idare mahkemelerince adaylar lehine verilen emsal kararlardan bazıları şunlardır:
📋 Emsal 1 – Dövme Alan Ölçüsü Hatası
Sırt bölgesindeki dövmenin 20 cm²’yi aştığı gerekçesiyle elenen uzman erbaş adayı, bağımsız dermatolog raporuyla dövmenin gerçek alanının 18,5 cm² olduğunu ispat etmiştir. Mahkeme, sağlık kurulunun ölçüm hatasını tespit ederek elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 2 – Yara İzi (Sikatris) Sınır Değer
Kol bölgesindeki yara izinin 10 cm²’yi aştığı gerekçesiyle elenen aday, Adli Tıp Kurumu raporu ile yara izinin 9,2 cm² olduğunu belgelemiştir. İdare mahkemesi, sınır değerin altında kalan sikatrisin A diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 3 – Vitiligo Yaygınlık Hesabı
Vücudunun %30’unu aşan vitiligo teşhisiyle elenen subay adayı, üniversite hastanesi dermatoloji raporu ile vitiligo alanının %22 olduğunu kanıtlamıştır. Mahkeme, yaygınlık hesabının güncel dermatolojik standartlara göre yapılmadığını belirleyerek işlemi iptal etmiştir.
📋 Emsal 4 – Psöriasis Remisyon Dönemi
Sedef hastalığı (psöriasis) teşhisiyle elenen sözleşmeli er adayı, muayene tarihinde hastalığının remisyonda olduğunu ve sınırlı plaklar halinde seyrettiğini dermatoloji raporu ile kanıtlamıştır. Mahkeme, A/1 dilimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 5 – Lazer Sonrası Dövme İzi
Lazer ile sildirilen dövmenin bıraktığı iz nedeniyle elenen aday, dövme kalmadığını ve mevcut izin minimal düzeyde olduğunu dermatoskopik inceleme ile kanıtlamıştır. Mahkeme, lazer sonrası kalan minimal renk farklılığının elenme sebebi olamayacağına hükmetmiştir.
📋 Emsal 6 – Keloid Tedavisi Sonrası Değerlendirme
Göğüs bölgesindeki keloid nedeniyle elenen uzman erbaş adayı, tedavi sonrası keloidin küçüldüğünü ve 10 cm² sınırının altına indiğini belgelemiştir. İdare mahkemesi, tedavi sonrası güncel durumun esas alınması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 7 – Alopesi Areata Sınırlı Plak
Alopesi areata teşhisiyle elenen aday, saçlı derinin %50’sinden az tutulumlu sınırlı plakları olduğunu kanıtlamıştır. Mahkeme, A/2 diliminde değerlendirilmesi gerektiğini belirterek elenme kararını iptal etmiştir.
📋 Emsal 8 – Behçet Hastalığı Organ Tutulum Değerlendirmesi
Behçet hastalığı teşhisiyle B/5 diliminden elenen aday, hastalığının sadece deri ve mukoza bulguları ile seyrettiğini, majör organ tutulumu bulunmadığını göz, nöroloji ve romatoloji raporlarıyla kanıtlamıştır. Mahkeme, A/5 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 9 – Yüzde Yara İzi 4 cm² Altı
Yüz bölgesindeki sikatrisin 4 cm²’yi aştığı gerekçesiyle elenen jandarma uzman erbaş adayı, plastik cerrahi muayenesiyle izin 3,4 cm² olduğunu belgelemiştir. Mahkeme, A dilimi kapsamında kalması gerektiğine karar vermiştir.
📋 Emsal 10 – Kronik Ekzama Tedavi Yanıtı
Kronik ekzama nedeniyle yaygın deri hastalığı (B/1) olarak değerlendirilen aday, tedavi sonrası ekzamasının sınırlı ve kontrol altında olduğunu kanıtlamıştır. Bilirkişi raporu ile A/1 diliminde değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiş, mahkeme elenme işlemini iptal etmiştir.
📋 Emsal 11 – Nörofibromatozis Fonksiyonel Değerlendirme
Nörofibromatozis teşhisiyle estetik bozukluk (B/3) gerekçesiyle elenen aday, tümörlerin giysi altında kalıp estetik açıdan belirgin bozukluk yaratmadığını kanıtlamıştır. Mahkeme, A/2 diliminde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
📋 Emsal 12 – Yanık Sekeli Fonksiyon Kısıtlaması
Ön kol bölgesindeki yanık sekelinin hareketlere güçlük verdiği gerekçesiyle elenen aday, ortopedi ve fizik tedavi raporlarıyla eklem hareket açıklığının tam olduğunu ispat etmiştir. Mahkeme, yanık sekelinin fonksiyonel kısıtlama yaratmadığını belirleyerek işlemi iptal etmiştir.
Cildiye Nedeniyle Olumsuz Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği
DAVACI: [Ad Soyad] – [TC Kimlik No] – [Adres]
DAVALI: Milli Savunma Bakanlığı / Jandarma Genel Komutanlığı / İçişleri Bakanlığı
DAVA KONUSU: ../../2026 tarihli sağlık kurulu raporu ile cildiye (dermatoloji) branşından “Uzman Erbaş Olamaz / Sözleşmeli Er Olamaz / Subay Olamaz / Astsubay Olamaz” şeklinde verilen kararın ve bu rapora dayalı elenme işleminin iptali ile yürütmenin durdurulması talebidir.
TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil, [ilgili kuvvet komutanlığı/jandarma] bünyesinde açılan [uzman erbaş/sözleşmeli er/subay/astsubay] alım sürecine başvurmuş ve yazılı sınav/mülakat aşamalarını başarıyla geçmiştir.
2. Sağlık kurulu muayenesinde cildiye branşında yapılan değerlendirmede, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Listesi Madde [29/30/31], [A/B/C/D] dilimi, [fıkra] numaralı fıkra kapsamında [tanı/dövme/yara izi/hastalık adı] gerekçesiyle olumsuz rapor düzenlenmiştir.
3. Ancak müvekkilin mevcut durumu, yönetmeliğin öngördüğü sınır değerlerin [altında kalmakta / ilgili dilimde değerlendirilmemesi gerekmektedir]. Şöyle ki; [somut tıbbi gerekçe: alan ölçüsü hatası / tedavi ile iyileşme / remisyon dönemi / organ tutulumu bulunmaması / fonksiyonel kısıtlama olmaması vb.].
4. Ekte sunulan [üniversite hastanesi / Adli Tıp Kurumu / özel hastane] dermatoloji raporunda, müvekkilin [somut bulgu] olduğu açıkça belirtilmektedir.
5. İdarenin tesis ettiği elenme işlemi, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine aykırı olup hukuka aykırıdır.
HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İYUK, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Anayasa md. 70
DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, dermatoloji uzman raporu, alan ölçüm raporu, fotoğraflar, tedavi belgeleri, bilirkişi incelemesi
SONUÇ VE TALEP: Dava konusu elenme işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ../../2026
Davacı: [Ad Soyad – İmza]
Bize Başvururken Hazırlamanız Gereken Belgeler
Cildiye branşından elenme kararına karşı itiraz veya iptal davası sürecinde ihtiyaç duyacağınız belgeler şunlardır:
1. Sağlık kurulu raporu (olumsuz karar belgesi) – aslı veya onaylı sureti
2. Elenme tebligatı veya bildirim yazısı (60 günlük süre bu belge ile başlar)
3. Başvuru belgeleri (sınav sonuç belgesi, mülakat tutanağı vb.)
4. Dermatoloji uzman raporu (üniversite hastanesi veya tam teşekküllü devlet hastanesi dermatoloji bölümünden alınmış güncel muayene raporu)
5. Dövme veya yara izi ile ilgili ise: bağımsız alan ölçüm raporu (dermatolog tarafından cm² cinsinden detaylı ölçüm; dermatoskopik görüntüleme varsa eklenmelidir)
6. Vitiligo veya yaygın deri hastalığı ise: vücut yüzey alanı hesaplama raporu (BSA – Body Surface Area yöntemi ile)
7. Behçet hastalığı ise: göz muayene raporu, nöroloji raporu, romatoloji raporu (organ tutulumu olmadığını kanıtlayan)
8. Tedavi görmüşseniz: tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmalı dermatoloji raporları
9. Fotoğraflar (dövme/yara izi/cilt lezyonunun boyutunu gösteren, cetvel/ölçekli çekilmiş tarihli fotoğraflar)
10. Nüfus cüzdanı fotokopisi ve iletişim bilgileri
Cildiyeden Elenme: İptal Davası Süreci Özet
Adım 1 – Rapor Tebliği: Sağlık kurulu raporunun tarafınıza tebliğ edilmesi ile 60 günlük dava açma süresi başlar.
Adım 2 – Uzman Görüşü: Bir dermatoloji uzmanından bağımsız muayene raporu alın. Dövme veya yara izi ise cm² ölçümü; vitiligo ise BSA hesabı; Behçet ise organ taramaları yaptırın.
Adım 3 – Hukuki Değerlendirme: Askeri sağlık hukuku alanında uzman bir avukata danışarak raporunuzun ilgili madde, dilim ve fıkraya uygunluğunu inceletin.
Adım 4 – Dava Açılması: İdare mahkemesinde iptal davası açılır. Yürütmenin durdurulması talepli dilekçe hazırlanır.
Adım 5 – Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, genellikle üniversite hastanesi dermatoloji anabilim dalından bilirkişi raporu ister. Bilirkişi, cilt bulgusunun yönetmeliğin hangi dilim ve fıkrasına girdiğini, alan ölçüsünü ve fonksiyonel durumu değerlendirir.
Adım 6 – Karar: Mahkeme, bilirkişi raporu ve dosya kapsamında kararını verir. Lehte karar halinde elenme işlemi iptal edilir ve aday sürece geri kazandırılır.
Cildiye Branşından mı Elendiniz?
Dövme, yara izi, sedef, vitiligo, Behçet, alopesi veya herhangi bir cildiye hastalığı nedeniyle elendiyseniz, süreniz dolmadan profesyonel hukuki destek alın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kolumda 15 cm² dövme var, uzman erbaş olabilir miyim?
Yüzümde 3 cm²’lik yara izi var, elenme sebebi midir?
Sedef hastalığım var ama tedavi ile kontrol altında, elenir miyim?
Vitiligom var, ne kadar yaygınsa elenme sebebi olur?
Dövmemi lazer ile sildirdim ama iz kaldı, sorun olur mu?
Behçet hastalığı kesin elenme sebebi midir?
Alopesi areata (saç kıran) ile asker olabilir miyim?
Parmağımdaki küçük dövme yüzünden elenebilir miyim?
Vücudumdaki birden fazla dövmenin alanı nasıl hesaplanır?
Keloid (kabarık yara izi) tedavi sonrası küçüldü, yeniden başvurabilir miyim?
Egzama (atopik dermatit) olan aday asker olabilir mi?
İktiyozis (balık pulu hastalığı) askerliğe engel midir?
Ürtiker (kurdeşen) askere alınmaya engel mi?
Cildiye muayenesinde dövme ölçümünü kim yapar?
Nörofibromatozis (kahve renkli lekeler) ile asker olunabilir mi?
Cildiye raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Bilirkişi raporu nasıl hazırlanır, ne kadar sürer?
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgü koşullar içerir; elenme kararına itiraz veya iptal davası sürecinde mutlaka alanında uzman bir avukattan profesyonel destek alınız. Makale içeriği 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır; yönetmelik değişikliklerini takip ediniz.
