ASEM (Astsubay Meslek Yüksekokulu) adaylık sürecinde kardiyoloji muayenesi, kalp yapısı ve fonksiyonlarının askeri eğitim şartlarına uygunluğunu değerlendiren kritik branşlardan biridir. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (2016/9431 BKK) Hastalıklar Listesi m. 42 (dolaşım sistemi hastalıkları) kardiyolojik değerlendirme kriterlerini detaylı şekilde düzenler. Her öğrenci adayına zorunlu olarak EKG ve transtorasik ekokardiyografi (EKO) yapılır (m. 36/g). Kalp ritim bozuklukları, kapak hastalıkları, konjenital anomaliler, hipertansiyon, koroner arter hastalıkları ve kardiyomiyopati farklı kriterlere tabidir. Bu kapsamlı rehberde; ASEM kardiyoloji şartları, EKG/EKO değerlendirme tabloları, hastalık bazlı kriterler, itiraz ve iptal davası süreci ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
ASEM Kardiyoloji Şartları 2026 Nedir?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne göre kardiyoloji değerlendirmesi
ASEM kardiyoloji muayenesi, Hastalıklar Listesi m. 42 (dolaşım sistemi) ve m. 43 (damar hastalıkları) çerçevesinde yapılır. Her öğrenci adayına zorunlu olarak EKG (elektrokardiyografi) ve transtorasik ekokardiyografi (EKO) uygulanır (TSK SYY m. 36/g). Adaylar tam teşekküllü askeri hastanelerde kardiyoloji uzmanı tarafından muayene edilir. Gerektiğinde efor testi, Holter monitörizasyonu, elektrofizyolojik çalışma ve koroner anjiyografi gibi ileri tetkikler yapılabilir.
A, B, C, D dilimleri kardiyoloji açısından ne anlama gelir?
| Dilim | Anlam | ASEM Adayı Sonucu | Kardiyoloji Örneği |
|---|---|---|---|
| A Dilimi | Hafif / sağlam | Astsubay olur | Fizyolojik üfürüm, minimal kapak yetmezliği, sağ dal bloku, sinüzal taşikardi |
| B Dilimi | Orta derecede | Astsubay olamaz (adaylar) | Komplikasyonsuz hipertansiyon, 2-3. derece kapak yetmezliği, WPW sendromu |
| C Dilimi | Tedavi/nekahet | Astsubay olamaz | Kardiyolojik hastalıkların tedavi sürecindeki halleri |
| D Dilimi | Ağır / kalıcı | Kesin olarak astsubay olamaz | Komplikasyonlu hipertansiyon, kardiyomiyopati, kalp nakli, Brugada sendromu |
Kardiyolojik Hastalıklar ve ASEM Değerlendirme Kriterleri
| Kardiyolojik Durum | Dilim | ASEM Sonucu | Yönetmelik Kaynağı |
|---|---|---|---|
| Fizyolojik üfürüm (organik kalp hastalığı yok) | A (sağlam) | Uygun | m. 42/A/1 |
| Minimal kalp kapak yetmezliği (fonksiyon bozukluğu yok) | A (sağlam) | Uygun (öğrenci adayında sağlam) | m. 42/A Açıklama |
| Sinüzal taşikardi / sinüzal bradikardi | A | Uygun | m. 42/A/2 |
| Labil hipertansiyon / postural hipotansiyon / vazovagal senkop | A | Uygun | m. 42/A/2 |
| Tam sağ dal bloku (organik neden yok) | A (sağlam) | Uygun (öğrenci adayında sağlam) | m. 42/A/5 |
| Aritmiye neden olmayan preeksitasyon sendromu | A | Uygun | m. 42/A/3 |
| Dekstrokardi, situs inversus (fonksiyon bozukluğu yok) | A | Uygun | m. 42/A/4 |
| Seyrek gelen unifokal VPB, atrial/nodal ekstrasistoller | A | Uygun | m. 42/A/6 |
| Mitral kapak prolapsusu (gradient yok, yetmezlik yok) | A | Uygun | m. 42/A/7 |
| Patent foramen ovale (fonksiyon bozukluğu yok) | A | Uygun | m. 42/A/7 |
| Ablasyonla tedavi edilmiş aritmi (komplikasyonsuz, nüks yok) | A | Uygun | m. 42/A/8 |
| Komplikasyonsuz hipertansiyon (sistol >150 / diastol >95) | B | Elenme | m. 42/B/1 |
| Sol dal bloku (nedeni bulunamayan) | B | Elenme | m. 42/B/2 |
| WPW (Wolff-Parkinson-White) sendromu | B | Elenme | m. 42/B/3 |
| 2-3. derece kapak yetmezlikleri | B | Elenme | m. 42/B/6 |
| Ameliyatla tam düzeltilmiş asiyanotik konjenital kalp hastalığı | B | Elenme | m. 42/B/6 |
| Komplikasyonlu hipertansiyon (organ hasarı) | D | Kesin elenme | m. 42/D/1 |
| Kardiyomiyopati (her türlü) | D | Kesin elenme | m. 42/D/17 |
| Konjenital kalp hastalığı (siyanozlu veya düzeltilmemiş) | D | Kesin elenme | m. 42/D/12-13 |
| Brugada / uzun QT / kısa QT sendromu | D | Kesin elenme | m. 42/D/22 |
| Kalp nakli | D | Kesin elenme | m. 42/D/25 |
Yönetmelik Kaynağı (m. 42/A Açıklama): “Kardiyak fonksiyon bozukluğu yapmamış minimal kalp kapak yetmezlikleri askeri öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir.” Ayrıca m. 42/A/5: “Organik nedene bağlı olmadığı girişimsel veya girişimsel olmayan tetkikler ile ortaya konulmuş tam sağ dal blokları öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir.”
EKG Sonuçlarına Göre ASEM Değerlendirme Tablosu
| EKG Bulgusu | Dilim | ASEM Sonucu | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Normal sinüs ritmi | Sağlam | Uygun | – |
| Sinüzal taşikardi (>100/dk) | A | Uygun | Organik neden yoksa (m. 42/A/2) |
| Sinüzal bradikardi (<60/dk) | A | Uygun | Fizyolojik (sporcu kalbi) (m. 42/A/2) |
| Tam sağ dal bloku (RBBB) | A (sağlam) | Uygun | Organik neden yoksa öğrencide sağlam (m. 42/A/5) |
| Seyrek VPB (unifokal) | A | Uygun | EKO ve anjiyo normal (m. 42/A/6) |
| Preeksitasyon (aritmi yapmayan) | A | Uygun | m. 42/A/3 |
| Sol dal bloku (LBBB) | B | Elenme | m. 42/B/2 |
| WPW paterni | B | Elenme | m. 42/B/3 |
| AV blok (2-3. derece) | D | Kesin elenme | m. 42/D/5 |
| Atrial fibrilasyon / flutter (kronik) | D | Kesin elenme | m. 42/D/6 |
| Uzun QT / Brugada paterni | D | Kesin elenme | m. 42/D/22 |
EKO Sonuçlarına Göre ASEM Değerlendirme Tablosu
| EKO Bulgusu | Dilim | ASEM Sonucu | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Normal EKO | Sağlam | Uygun | – |
| Minimal kapak yetmezliği (fonksiyon normal) | A (sağlam) | Uygun | Öğrenci adayında sağlam (m. 42/A Açıklama) |
| Mitral kapak prolapsusu (gradient yok, yetmezlik yok) | A | Uygun | m. 42/A/7 |
| Patent foramen ovale (PFO) | A | Uygun | Fonksiyon bozukluğu yoksa (m. 42/A/7) |
| Bikuspit aorta (gradient yok, yetmezlik yok, aort normal) | A | Uygun | m. 42/A/7 |
| 2-3. derece kapak yetmezliği | B | Elenme | m. 42/B/6 |
| Organik kapak lezyonu (her türlü) | D | Kesin elenme | m. 42/D/10 |
| Kardiyomiyopati (dilate/hipertrofik/restriktif) | D | Kesin elenme | m. 42/D/17 |
| Kalp hipertrofisi + komplikasyon | D | Kesin elenme | m. 42/D/11 |
| Konjenital kalp hastalığı (siyanozlu) | D | Kesin elenme | m. 42/D/12 |
Kalp Kapak Hastalıkları ASEM’de Nasıl Değerlendirilir?
Minimal kapak yetmezliği sağlam kabul edilir mi?
Evet. TSK SYY Hastalıklar Listesi m. 42/A Açıklama hükmü açıkça “kardiyak fonksiyon bozukluğu yapmamış minimal kalp kapak yetmezlikleri askeri öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir” demektedir. EKO’da 1. derece ve altı (trace-minimal) kapak yetmezlikleri, kapak yapısı normalse A diliminde uygun kabul edilir. 2-3. derece kapak yetmezlikleri B dilimine, organik kapak lezyonları D dilimine girer.
Sporcu kalbi (athlete’s heart) ASEM’de sorun oluşturur mu?
Düzenli spor yapan adaylarda sinüzal bradikardi (kalp hızı <60/dk), hafif sol ventrikül hipertrofisi ve seyrek VPB (ventriküler prematüre atım) fizyolojik sporcu kalbi bulgularıdır. Bu bulgular organik kalp hastalığı olmadığı EKO ve gerekirse efor testi ile doğrulandığında A diliminde sağlam kabul edilir.
Hipertansiyon ASEM’de Nasıl Değerlendirilir?
| Tansiyon Değeri | Durum | Dilim | ASEM Sonucu |
|---|---|---|---|
| Sistol <140 / Diastol <90 | Normal | Sağlam | Uygun |
| Labil hipertansiyon (değişken) | Otonom bozukluk | A | Uygun (m. 42/A/2) |
| Sistol 140-150 / Diastol 90-95 | Sınırda | A-B | Detaylı değerlendirme |
| Sistol >150 / Diastol >95 (komplikasyonsuz) | Hipertansiyon | B | Elenme (m. 42/B/1) |
| Sistol >150 / Diastol >95 + organ hasarı | Komplikasyonlu HT | D | Kesin elenme (m. 42/D/1) |
Kalp Ameliyatı Geçirenler ASEM’e Girebilir mi?
| Ameliyat/Müdahale | Dilim | Sonuç | Koşul |
|---|---|---|---|
| Ablasyonla tedavi edilmiş aritmi (komplikasyonsuz, nüks yok) | A | Uygun | m. 42/A/8 |
| İyi huylu kalp tümörü/kist (tedaviyle tam düzelmiş) | B | Elenme | m. 42/B/8 |
| Ameliyatla tam düzeltilmiş asiyanotik konjenital kalp hastalığı | B | Elenme | m. 42/B/6 |
| Koroner stent / bypass | D | Kesin elenme | m. 42/D/2, 10 |
| Pacemaker takılması | D | Kesin elenme | m. 42/D/7 |
| ICD (implantable cardioverter defibrillator) | D | Kesin elenme | m. 42/D/19 |
| Kalp nakli | D | Kesin elenme | m. 42/D/25 |
ASEM Kardiyoloji Muayenesi Nasıl Yapılır? Süreç Adım Adım
ASEM Kardiyoloji Nedeniyle Elenen Adaylar Ne Yapmalı? (İtiraz ve Dava)
| Kriter | Bilgi |
|---|---|
| İtiraz Süresi | Tebliğden itibaren 3 iş günü (aday) / 30 gün (mevcut öğrenci) |
| İtiraz Yeri | İl Sağlık Müdürlüğü’ne dilekçe |
| Hakem Hastane | Ek-12 listesindeki farklı hastane (EKG + EKO tekrarlanır) |
| İptal Davası | Kesinleşen rapordan itibaren 60 gün – Ankara İdare Mahkemesi |
| YD Talebi | Mutlaka talep edilmeli |
| Bilirkişi | Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi kardiyoloji öğretim üyesi |
| Dava Süresi | YD: 15-30 gün, esas karar: 6-12 ay |
1. Minimal kapak yetmezliğinin elenme gerekçesi yapılması (m. 42/A Açıklama’ya aykırı)
2. Sağ dal blokunun elenme gerekçesi yapılması (m. 42/A/5’e aykırı – öğrencide sağlam)
3. Fizyolojik üfürümün organik kabul edilmesi (EKO ile doğrulanmalı)
4. Sporcu kalbi bulgularının patolojik değerlendirilmesi
5. Sinüzal taşikardi/bradikardinin elenme gerekçesi yapılması (m. 42/A/2’ye aykırı)
6. Ablasyonla başarılı tedavi edilmiş aritminin olumsuz değerlendirilmesi (m. 42/A/8’e aykırı)
E-Nabız ve Geçmiş Kardiyoloji Kayıtlarının Etkisi
Eski kalp rahatsızlığı kayıtları ASEM’de ortaya çıkar mı?
Evet. e-Nabız’daki tüm kardiyoloji kayıtları (EKG raporları, EKO sonuçları, ilaç kullanımı, ameliyat geçmişi) sağlık kurulunca incelenebilir. Ancak muayene anındaki mevcut durum esas alınır. Geçmişte yaşanmış ve tedaviyle tam düzelmiş kardiyolojik sorunlar mevcut tetkikler normal ise A diliminde değerlendirilmelidir.
Çocuklukta geçirilen kalp hastalıklarının etkisi
Çocuklukta geçirilen ve tam düzelen kalp hastalıkları (miyokardit, perikardit) mevcut duruma göre değerlendirilir. Hemodinamik sekel bırakmamış miyokarditler sağlam kabul edilir. Konjenital kalp hastalığı ameliyatı geçmiş olan adaylarda mevcut fonksiyonel durum ve ameliyat sonucu birlikte değerlendirilir.
