Durum bildirir sağlık kurulu raporu, halihazırda görev yapan veya eğitim alan kişilerin mevcut sağlık durumlarını tespit etmek amacıyla düzenlenen resmi belgedir. Bu rapor, aday sağlık raporundan farklı olarak mevcut personel, öğrenci veya çalışanlar hakkında düzenlenir ve kişinin görevine devam edip edemeyeceğini belirler. TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli, özel güvenlik görevlileri (ÖGG), devlet memurları ve diğer kamu görevlileri için büyük önem taşıyan bu raporlara itiraz ve iptal davası hakları bulunmaktadır. Bu rehberde; durum bildirir raporun ne olduğu, aday sağlık raporundan farkları, itiraz süreci, hakem hastane mekanizması, iptal davası, rapor karar ibareleri, hastalık dilimleri, sınıf/branş değişikliği uygulaması ve vazife maluliyeti gibi konular ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Durum Bildirir Rapor Nedir? Aday Sağlık Raporundan Farkı
| Kriter | Aday Sağlık Raporu | Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu |
|---|---|---|
| Kimin için? | Adaylar (henüz göreve başlamamış) | Mevcut personel, öğrenciler, çalışanlar |
| Ne zaman? | İşe alım / adaylık sürecinde | Görev süresince hastalık/tereddüt oluştuğunda |
| Kim ister? | Aday bireysel başvurur | İşveren, komutanlık veya valilik yazılı olarak ister |
| Rapor ücreti | Aday karşılar | İşveren/kurum karşılar |
| İtiraz süresi | 3 iş günü (askeri adaylar) / 30 gün (genel) | 30 gün (personel ve öğrenciler) |
| Karar ibaresi örneği | “Askeri Öğrenci Olur” / “Olamaz” | “Görev Yapar” / “Görev Yapamaz” |
Durum Bildirir Rapor Karar İbareleri
| Kurum / Alan | Olumlu Karar İbaresi | Olumsuz Karar İbaresi |
|---|---|---|
| TSK / Jandarma / SGK Personeli | “Sınıfı/Branşı Görevini Yapar” | “Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz” veya “TSK’da Görev Yapamaz” |
| TSK / Jandarma / SGK Öğrencileri | “Öğrenciliğe Devam Eder” | “Öğrenciliğe Devam Edemez” |
| Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) | “Silahlı/Silahsız ÖGG Olarak Çalışır” | “Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışamaz” |
| Devlet Memurları | “Görevini Yapar” | “Görevini Yapamaz” veya “Malulen emekli olmalıdır” |
ÖGG Ruh Sağlığı Özel Durumu: Özel güvenlik görevlileri hakkında ruh sağlığı ve hastalıkları nedeniyle “ÖGG Olarak Çalışamaz” kararı verilen durum bildirir rapor ile çalışma izni iptal edilenler bir daha ÖGG olamaz. Bu karar kalıcıdır. Benzer şekilde kas iskelet sistemi yönünden ÖGG olamayacağı tespit edilenler ile görme, duyma veya konuşma yetilerinin tamamını kaybedenler çalışmaya devam edemez.
Durum Bildirir Rapor Ne Zaman İstenir?
Durum bildirir sağlık kurulu raporu, kişinin sağlık şartlarını kaybettiği yönünde tereddüt oluştuğunda işveren, komutanlık veya valilik tarafından yazılı olarak istenir. Rapor istenme nedenleri arasında; görev sırasında yaralanma veya hastalık geçirme, sağlık şartlarının kaybedildiğine dair şüphe oluşması, uzun süreli istirahat raporu alınması, görevde yetersizlik iddiası ve periyodik sağlık kontrolü sonucu ortaya çıkan bulgular sayılabilir.
ÖGG’ler, durum bildirir raporu yazılı olarak istendiği tarihten itibaren 60 gün içinde almak zorundadır. 60 gün içinde kabul edilebilir mazereti olmaksızın rapor almayan ÖGG’nin durumu işveren tarafından valiliğe bildirilir ve çalışma izni iptal sürecine girilir. TSK personelinde de benzer azami sıhhi izin süreleri uygulanır.
İtiraz Süreci: Adım Adım
İdare Mahkemesinde İptal Davası (60 Gün)
| Kriter | Bilgi |
|---|---|
| Dava Türü | İptal davası (İYUK m. 2/1-a) |
| Yetkili Mahkeme | Raporu veren kurumun bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi (askeri: Ankara İdare Mah.) |
| Dava Açma Süresi | Kesinleşen raporun tebliğinden itibaren 60 gün |
| Yürütmenin Durdurulması | Mutlaka talep edilmeli (görev kaybının engellenmesi için) |
| Bilirkişi | Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi öğretim üyeleri |
| Dava Süresi | YD kararı: 15-30 gün, esas karar: 6-12 ay |
İptal Davası Gerekçeleri
| Gerekçe | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Eksik muayene | İlgili branş hekiminin kurulda bulunmaması | Psikiyatri muayenesi yapılmadan “görev yapamaz” kararı |
| Yanlış tanı/değerlendirme | Tıbbi verilerin hatalı yorumlanması | Tedaviyle kontrol altındaki hastalığın görev engeli sayılması |
| Hastalık dilimi hatası | A/B/C/D dilim sınıflandırmasının yanlış yapılması | A diliminde olması gereken durumun C olarak değerlendirilmesi |
| Güncel durumun yansıtılmaması | Ameliyat/tedavi sonrası iyileşmenin dikkate alınmaması | Başarılı ameliyat sonrası tam iyileşmeye rağmen olumsuz karar |
| Sınıf/branş değişikliği yapılmaması | Uygun sınıf/branşa yönlendirme yerine doğrudan “görev yapamaz” | Sınıf görevini yapamasa da başka sınıfta çalışabilecek personel |
| Usul ve şekil hataları | Rapor formatına uyulmaması, tebligatın usulsüz yapılması | Raporun Ek-11 formatında düzenlenmemesi |
TSK’da Sınıf/Branş Değişikliği Uygulaması
TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinde “Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz” kararı verilmesi, kişinin doğrudan TSK’dan ayrılması anlamına gelmez. Uygun başka bir sınıf veya branş mevcutsa sınıf değişikliği yapılarak görevine devam etmesi mümkündür. Ancak “TSK’da Görev Yapamaz” kararı verilmesi halinde personelin emeklilik veya ilişik kesme süreci başlar. Bu iki karar arasındaki fark, iptal davası açısından büyük önem taşır. “Görev Yapamaz” kararı iptal edildiğinde kişi sınıf değişikliğiyle TSK’da kalmaya devam edebilir.
“Sınıfı/Branşı Görevini Yapamaz”: Mevcut sınıfta çalışamaz ancak uygun sınıf varsa değişiklik yapılarak TSK’da kalabilir.
“TSK’da Görev Yapamaz”: Hiçbir sınıfta çalışamaz. Emeklilik veya ilişik kesme süreci başlar.
İptal davası açısından bu ayrım kritiktir. Kişinin sadece sınıf görevini yapamadığı tespit edilirse, doğrudan “TSK’da Görev Yapamaz” kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
Öğrenciliğe Devam Edemez Kararı
Askeri öğrenciler hakkında eğitim süresince ortaya çıkan sağlık sorunlarında durum bildirir rapor düzenlenir. Hastalık D dilimine giriyorsa veya 3 ve daha fazla B dilimi hastalık birlikteliği varsa “Öğrenciliğe Devam Edemez” kararı verilir. A veya B dilimine giren hastalıklarda uygun sınıf/branş mevcutsa öğrencilik devam edebilir. Bu karara karşı 30 gün itiraz + 60 gün iptal davası yolu açıktır.
Vazife Maluliyeti ve Durum Bildirir Rapor
Görev sırasında veya görev nedeniyle yaralanan veya hastalanan personel hakkında düzenlenen durum bildirir rapor, vazife maluliyeti tespiti açısından da önem taşır. Kişinin sağlık durumunun görev kaynaklı olduğunun tespit edilmesi halinde vazife malullüğü hakları (tazminat, emekli aylığı artışı, ek haklar) gündeme gelir. Durum bildirir raporun görev ilişkisini yansıtmaması halinde hem rapor hem de vazife maluliyetinin reddi işlemine karşı iptal davası açılabilir.
Yürütmenin Durdurulması: Neden Kritik?
Olumsuz durum bildirir rapor, kişinin görevden fiilen ayrılmasına, çalışma izninin iptaliıne veya öğrencilikten çıkarılmasına neden olur. Dava sonuçlanana kadar (6-12 ay) kişi maaşsız ve görevsiz kalır. Yürütmenin durdurulması kararı ile raporun hukuki etkisi geçici olarak askıya alınır ve kişi görevine devam edebilir. Mahkeme, telafisi güç zarar (gelir kaybı, kariyer kaybı, sosyal güvenlik hakkı) ve açıkça hukuka aykırılık koşullarını birlikte değerlendirir.
Gerekli Belgeler
| Belge | İtiraz İçin | İptal Davası İçin |
|---|---|---|
| Olumsuz durum bildirir rapor (tasdikli) | Zorunlu | Zorunlu |
| Tebliğ belgesi | Zorunlu | Zorunlu |
| İtiraz dilekçesi | Zorunlu | Kopyası |
| Hakem hastane raporu | – | Zorunlu (varsa) |
| Çalışma izni iptal kararı | – | Zorunlu (ÖGG/TSK) |
| Özel hastane raporları / tetkikler | Tavsiye | Kuvvetle tavsiye |
| Sicil ve performans belgeleri | – | Faydalı (görev uygunluğunu destekler) |
| Kimlik / vekaletname | Zorunlu | Zorunlu |
